….. ‘Maar ik moet er nog steeds iets mee. Want de bindingsangst, het er toe willen doen, de vechtlust…het staat me soms nog steeds in de weg…..’

Blinde vlek in zorg en welzijn

Jong ouderverlies heeft levenslange gevolgen voor degene die erdoor getroffen wordt. Komt zo iemand in de hulpverlening terecht, dan wordt gewerkt aan de symptomen die ermee samenhangen, maar het jong ouderverlies zelf blijft te vaak onbesproken. Titia Liese van Verlaat Verdriet en traumapsycholoog/rouwtherapeut/docent Herman de Mönnink beschouwen jong ouderverlies als een blinde vlek in opleidingen en hulpverlening. Wereldwijd onderzoek wijst uit dat 6,6 procent van de kinderen jong ouderverlies meemaakt door overlijden van een ouder. In Nederland gaat het om 200.000 kinderen tussen nul en achttien jaar.

Levenslange invloed

De gevolgen van jong ouderverlies kunnen zich het hele leven lang laten gelden. Liese kan daarover meepraten. “Ik verloor mijn moeder toen ik acht jaar was”, vertelt ze. “Dat verlies heeft een enorme invloed gehad op mij, ik heb jarenlang min of meer rondgezworven met de vraag: wat doe ik in dit leven?” Pas rond haar veertigste vond ze de kracht om de confrontatie met zichzelf aan te gaan. Dit vertaalde zich uiteindelijk in Verlaat Verdriet, waarin ze anderen helpt die door het verlies van een ouder in hun jeugd moeite hebben met leven. “Daar zitten jonge mensen tussen”, zegt ze, “maar ook mensen van zeventig-plus.”

Dit laatste geeft aan hoezeer mensen hun hele leven in stilte, onzichtbaar, kunnen worstelen met de rouw van vroege verlating door een ouder. De Mönnink spreekt
in dit verband van een blinde vlek in opleidingen en hulpverlening. “Dat het niet de aandacht krijgt die het verdient, is gebaseerd op een kennistekort bij professionals”, zegt hij. “Daardoor kan het bestaan dat mensen met depressie, angst of agressie worden geholpen zonder de relatie met het jong ouderverlies te herkennen. Alsof het
om een mentale ziekte gaat. Die depressie, angst of agressie kunnen echter ‘reactief’ zijn, een normale reactie op jong ouderverlies. En als dat wordt onderkend, geeft dat
echt een normaliserende kijk en aanpak.”

Aandachtspunt voor opleidingen

Concluderend zegt De Mönnink: “Meer bewustwording over jong ouderverlies is echt cruciaal. Het verliessensitief werken móet meer aandacht krijgen in de opleidingen van professionals in zorg en sociaal domein. Zij moeten zicht krijgen op het mijnenveld waar ze doorheen moeten in het contact met iemand die er slachtoffer
van is. Dat mijnenveld is complex en gelaagd.”

Ervaringsdeskundigheid

Liese zegt blij te zijn dat De Mönnink hierbij ook expliciet het sociaal domein noemt. “Ik denk dat daar meer opening moet komen naar het gebruikmaken van ervaringskennis”, zegt ze.

Lees het artikel

Jong ouderverlies is een blinde vlek in zorg en welzijn – De Eerstelijns (de-eerstelijns.nl)

Tip

Lees ook het ervaringsverhaal van Olga in dit artikel.

…..‘Maar ik moet er nog steeds iets mee. Want de bindingsangst, het er toe willen doen, de vechtlust…het staat me soms nog steeds in de weg…..’