• | | | |

    Teruggaan om verder te kunnen verandert je leven

    DoorTitia Liese

    Verandering

    ‘De verandering die er nu is kon denk ik ontstaan doordat ik beter mijn eigen verlangens kan vervullen. En als ik het zelf niet kan vraag ik het aan iemand die het wel voor me kan doen. Dus het kan echt veranderen. Als je er maar achter bent wat je wilt veranderen.’

    Herkennen en erkennen

    ‘Hoe is het mogelijk dat jij zo precies weet hoe ik me van binnen voel.’ Ik krijg een mailtje van een Verlaat Verdriet-er die mijn boek Teruggaan om verder te kunnen heeft gelezen. ‘Ik heb het in één ruk uitgelezen. Dit gaat echt helemaal over mij. Ik heb mijn vader verloren op mijn vijfde. Jij beschrijft precies wat er met mij aan de hand is.’

    Ervarings-gebaseeerd

    Zelf verloor ik op mijn achtste mijn moeder. Mijn leven was een grote zoektocht. Eerst: wat is er toch met mij aam de hand? Later: wat is er toch met jong ouderverlies aan de hand? Nog later: wat gaat over mijzelf? Wat gaat over andere volwassenen die, net als ik, in hun jeugd hun ouder(s) verloren? Een nieuwe zoektocht ontvouwde zich: mijn onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Niet vanuit theorie/wetenschap, maar vanuit kennis. Kennis uit ervaring. Uit mijn eigen ervaringen. Uit de ervaringen van de honderden Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de loop van vele jaren heb gewerkt. Die ik heb ontmoet. Gesproken. Die me belden. Schreven. Kennis uit ervaring die Verlaat Verdriet-ers stuk voor stuk hebben, maar die bij veel Verlaat Verdriet-ers nog onbewust aanwezig is. Wat die Verlaat Verdriet-ers kunnen gebruiken is een boek. Een boek waarvan ook zij kunnen zeggen: ‘Hoe is het mogelijk dat je zo precies kunt weten hoe ik me van binnen voel.’

    Teruggaan om verder te kunnen

    Dat is wat Teruggaan om verder te kunnen ook voor jou kan betekenen. ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met je leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Teruggaan naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’

    Citaten

    Citaten uit Teruggaan om verder te kunnen

    ‘De verandering die er nu is kon denk ik ontstaan doordat ik beter mijn eigen verlangens kan vervullen. En als ik het zelf niet kan vraag ik het aan iemand die het wel voor me kan doen. dus het kan echt veranderen. Als je er maar achter bent wat je wilt veranderen.’

    ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met je leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Teruggaan naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’

    Bestellen

    Teruggaan om verder te kunnen

  • | | |

    Verlaat Verdriet-er, (g)een klootzak

    DoorTitia Liese

    (G)een klootzak

    Gisteren plaatste ik mijn blog over het boek van Rine Palsma: Ode aan een klootzak. Ode aan een klootzak is een indringend, verdrietig en pijnlijk boek. Een Verlaat Verdriet verhaal zoals er veel van deze verhalen zijn. Van, en over Verlaat Verdriet-ers.

    Nog een Verlaat Verdriet-verhaal

    Maar…
    Ode aan een klootzak     is niet alleen een verhaal over twee meisjes die hun moeder verloren. Dit boek draagt nog een Verlaat Verdriet-verhaal in zich. Namelijk het verhaal van de vader van de schrijfster. Een verhaal dat ook verteld moet worden. Al lezend in dit boek merkte ik dat mijn hart steeds meer uitging naar deze man. Deze intens eenzame man. De man die niet anders meer kon dan een einde maken aan zijn verloren leven. Nooit eerder heeft het desolate leven en einde zoveel beeld in mij opgeroepen als in dit boek gebeurde.

    Jong ouderverlies

    Een man. Kind van een vader die na de vroege dood van zijn vrouw achterbleef met een jong kind. Onmiddellijk op zoek ging naar een nieuwe moeder voor zijn kind. Een vrouw trouwde die heel veel jonger was dan hij. Een nieuw kind kreeg met deze vrouw, de vader van de schrijfster. Ziek werd. Na jaren van aftakeling dood ging toen zijn zoon nog een puber was. Zoon die alleen achterbleef met een alleenstaande moeder. Vrouw die zich ver verheven voelde boven al haar medemensen. Hoeveel gelegenheid heeft deze man gehad om een veilige en geborgen jeugd te ervaren? Vlucht in extreme controle. Een leven dat al niets meer te maken heeft met leven, maar alles met overleven. Een allesoverheersende angst voor afwijzing. De vicieuze cirkel van trauma. De eenzame, pijnlijke weg naar zelfondermijning. Naar extreme (zelf)verwaarlozing. 

    Verloren leven

    Studeert. Met succes. Mede dankzij zijn aanleg voor exacte vakken. Leraar wordt. Trouwt. Twee dochters krijgt. Vervolgens jong zijn vrouw verliest, de moeder van zijn twee dochters. De zoektocht naar een nieuwe moeder voor zijn dochters al inzet tijdens de ziekte van zijn vrouw. Een nieuwe moeder voor zijn dochters vindt. Dat wat allemaal al fout zat wordt erger. En nog erger. En nog erger. Fout wordt op fout gestapeld. Falen op falen. Geen terugweg meer. Geen uitweg meer.

    Bijna naakte man ligt dood in de verwaarloosde tuin van zijn verwaarloosde huis. Doodgevroren. De leraar natuurkunde die exact heeft berekend hoeveel alcohol je nodig hebt, en hoeveel pillen. Hoe laag de temperatuur moet zijn om dood te vriezen in je tuin. Zo goed als naakt. Beeld van mislukking. Van ondraaglijke eenzaamheid.

    Kenmerkende patronen

    Het is te danken aan het lezen van dit boek dat ik de Kenmerkende Patronen nog eens onder de aandacht heb gebracht. Ga je dit boek lezen? Pak de Kenmerkende Patronen  erbij. Zie ook het verhaal achter het verhaal van de vrouw die als heel jong kind haar moeder verloor door overlijden.

    Pleidooi 1

    Ik weet iets van Verlaat Verdriet. Ik weet ook iets van het uitgeven van boeken. Verlaat Verdriet-er: ook al heb je nog zoveel redenen om te schrijven over de gevolgen die het vroege verlies van je ouder(s) op je heeft gehad, realiseer je wat je doet als je jouw verhaal uitgeeft in boekvorm. Deze man, de man die vrijwel naakt stierf in de vrieskou. In zijn eigen tuin, na een totaal verloren leven. Wordt in dit boek tentoongesteld voor wie het allemaal wil lezen. Dood. Volkomen naakt. Traceerbaar voor ieder die daar nieuwsgierig naar is. Denk na, Verlaat Verdriet-er voor je dit doet. Als het eenmaal in een boek staat kun je nooit meer ongedaan maken wat je hebt gepubliceerd. Ook al heb je daar achteraf nog zoveel spijt van.

    Pleidooi 2

    We kunnen de gevolgen van jong ouderverlies nooit werkelijk onder ogen zien, nooit werkelijk begrijpen als we niet ook het verloren leven van deze man kunnen zien. Willen zien. Al jaren en jaren probeer ik meer aandacht te genereren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Zoveel lijden kan worden verlicht als de kennis uit ervaring eindelijk veel serieuzer wordt genomen.

    Blogs

    Ode aan een klootzak
    Kenmerkende patronen 

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | | | |

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen

    DoorTitia Liese

    Het warme bad

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen. En het warme bad van de ontmoeting met ervaringsgenoten. Ervaringsgenoten brengen onder woorden wat je zelf nooit onder woorden kon brengen. Jij brengt onder woorden wat zij nooit onder woorden konden brengen. Samen kom je tot de verrassende conclusie: ZIE JE WEL, WE ZIJN NIET GEK!

    Ervaringsgenoten ontmoeten

    Ervaringsgenoten ontmoet je in levenden lijve, bijvoorbeeld tijdens de Verlaat Verdriet-workshops. Tijdens de schrijfretraite De weg van liefde. Of tijdens symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.

    Ervaringsgenoten lezen

    Ervaringsgenoten ontmoet je ook in boeken. In romans. In (literaire) thrillers. Biografieën. Autobiografieën. Of in levensverhalen. Dan kan het bij het lezen helpen de taal van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers te kennen. Je bent dan voorbereid. Herkent de thema’s. Voelt je erkend. Wat je leest gaat op een bijzondere manier voor je leven. Om je hierbij te helpen breng ik de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet nog eens onder je aandacht. Print ze vooral uit. Leg ze naast je boek. Je leest dan een heel ander boek dan je gelezen zou hebben als je je niet bewust bent van de meest bekende Verlaat Verdriet-thema’s. Van de taal van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers.

    Tip

    In mijn blogs plaats ik regelmatig titels van boeken met opvallend veel Verlaat Verdriet-thema’s. Ik wens je veel leesplezier met deze bijzondere vorm van het warme bad. Je leest mijn blogs op mijn site.

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

      • Je altijd aanpassen
      • Niet om kunnen gaan met grenzen
      • Abrupt de verbinding kunnen verbreken
      • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid
      • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen
      • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst
      • Moeite hebben met ruimte innemen
      • Altijd geven
      • Moeite hebben met intimiteit
      • Gehinderd worden door verliesangsten

    Kenmerkende patronen 2

      • Je anders voelen dan andere mensen
      • Onverschilligheid
      • Weinig incasseringsvermogen hebben
      • Altijd zorgen voor anderen
      • Je vaak afvragen wat ‘missen’ eigenlijk is
      • Er van buiten stoer en zelfstandig uitzien, maar van binnen een zwart gat voelen
      • Angst voor eigen ouderschap
      • Niet kunnen ontvangen
      • Gehinderd worden door angsten voor verandering
      • De lat altijd heel erg hoog leggen

    Kenmerkende patronen 3

      • Angst niet ouder te worden dan je moeder/je vader werd
      • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen
      • Geen hulp kunnen vragen
      • Altijd alles onder controle houden
      • Geen afscheid kunnen nemen
      • Gezondheidsproblemen
      • Geen of weinig besef hebben van eigen kwaliteiten
      • Niet kunnen genieten
      • Een scheiding in jezelf voelen tussen gevoel en verstand
      • Geen basis onder je bestaan voelen

    Kenmerkende patronen 4

      • De neiging hebben tot bagatelliseren van het verlies van je ouder
      • Geen kritiek kunnen incasseren
      • Leven vanuit een gevoel van tekort
      • Twijfel aan je bestaansrecht
      • Altijd waakzaam zijn
      • Autoriteitsproblemen
      • Angst voor het cascade-effect
      • Geen complimenten kunnen incasseren
      • Je snel buitengesloten voelen
      • Weinig of geen gevoel van eigenwaarde hebben

    Doen

    Zelftests

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

     

  • | |

    ‘Oma, wat is er toch met je gebeurd?’

    DoorTitia Liese

    ‘Ik kom naar de Terugkomdag volgende week, hoor. Maar eerst wil ik iets bijzonders met je delen. Vorige week sprak ik mijn kleinzoon. ‘Oma, wat is er toch met je gebeurd?’ vroeg mijn kleinzoon aan me.’

    Verlies vader

    Afgelopen week werd ik gebeld door een deelneemster van één van de workshops in oktober. Nu tachtig jaar. Zestien maanden toen ze haar vader verloor. Haar vader werd in de oorlog opgepakt wegens verzets-activiteiten. Afgevoerd naar concentratiekamp Neuengamme. Overleed daar als gevolg van ontberingen en uitputting.

    Haar moeder hertrouwde. Ze kreeg een stiefvader. ‘Mijn stiefvader was een beste man. Maar hij was niet mijn vader.’ Haar leven werd overleven. Een bewogen leven, met ups, maar ook met veel downs. De afgelopen jaren liet haar strijdvaardigheid haar steeds meer in de steek. Ze raakte in een depressie. Via vrienden werd ze er op attent gemaakt dat haar depressie wel eens te maken kon hebben met het vroege verlies van haar vader. ‘Neem contact op met Titia Liese, kreeg ze als advies. Dat deed ze. Ze belde. Maakte een afspraak voor een kennismakingsgesprek. Ze kwam. Tijdens ons kennismakingsgesprek viel het eerste kwartje. Eenmaal thuis belde ze me op. ‘Nu pas durf ik te voelen hoe boos ik diep van binnen altijd ben geweest om de dood van mijn vader.’

    Workshop Verlaat Verdriet

    Ze meldde zich meteen aan voor de workshop. Deed mee met de workshop in oktober. Steeds meer puzzelstukjes vonden hun plek. Haar vader kreeg een nieuwe, warme plaats in haar leven. Eenmaal thuis ging ze schrijven. Over haar vader. Aan haar vader. Ze kon – eindelijk – praten over haar verlaat verdriet. Met haar kinderen. Haar kleinkinderen. Met mensen in haar omgeving. Haar huisarts.
    ‘Dat is wat er met me is gebeurd.’ zegt ze aan de telefoon. ‘Natuurlijk kom ik naar de Terugkomdag. Ik heb een heleboel te vertellen. Dus graag zelfs!’

    NB

    Blog geplaatst met hartelijke instemming van de betrokken deelneemster.

    Lees meer