• | | |

    De factor TIJD bij Verlaat Verdriet en verlate rouw

    DoorTitia Liese

    ‘Wat kan ik doen om volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren van dienst te zijn?’
    ‘Wat kan ik doen om in de hulp te voorzien die ik zelf als volwassene zo heb gemist?’ 
    Jaren geleden – toen ik voelde dat ik de gevolgen die het vroege verlies van mijn moeder (ik was 8 toen ik mijn moeder verloor) tot in de uiterste hoeken van mijn zijn had onderzocht groeide dit verlangen. Een verlangen dat sterker en sterker werd.

    Proces

    ‘Wat kan ik doen?’
    ‘Wat kan ik betekenen?’
    ‘Hoe kan ik mijn eigen  ervaringen in het proces waar ik doorheen ben gegaan inzetten en andere Verlaat Verdriet-ers van dienst zijn?’ Om je een voorbeeld te noemen: Een proces? PROCES? Die hink-stap-sprong-vooruit-achteruit-links-rechts-onder-boven-achteruit-vooruit-ervaringen? Kun je dat een PROCES noemen? Wat is dan een PROCES?  Waarom noemen we dat zo? Als rouwen een proces is, is verlate rouw dan ook een proces? Of is verlate rouw wezenlijk iets anders dan een PROCES?

    Verlaat Verdriet

    Zo veranderde het ‘proces’ waarin ‘ikzelf’ centraal had gestaan in een ontwikkelingsgang waarin ‘de ander’ centraal staat. En zo ontstond langzaam-maar-zeker mijn Verlaat Verdriet-werk.

    Tijd

    Verlaat Verdriet is een complex gebied, zowel in de breedte als in de diepte. Een gebied waarin veel te onderzoeken valt. Veel te ontdekken. Heel veel. Eén van de thema’s die voor mij (ik heb veel opleidingen gevolgd op het gebied van educatie en cultuur) een fascinerend terrein was, is de factor TIJD. De invloed van de factor TIJD op Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Blogs

    In deze tijd van Corona – waarin de wereld weliswaar schoksgewijs, maar tegelijkertijd ook razend snel – tot stilstand gekomen lijkt te zijn een extra boeiend thema.
    In de komende tijd deel ik graag mijn ontdekkingen rondom Verlaat Verdriet, verlate rouw en de invloed van de factor TIJD op Verlaat Verdriet en verlate rouw met je.

    Avontuur

    Volg mijn blogs in de komende tijd. Daar waar ik ruimte en tijd heb maak ik tijd en ruimte om te schrijven over de factor TIJD.

    Volg me in het avontuur dat TIJD heet.
    Tot later!

    PS: zoals je kunt zien op de klok van de kerk in Hoorn (Terschelling) staan de wijzers op 5 voor 12.
    Wat zeggen wij als we de uitdrukking gebruiken: het is 5 voor 12.

  • | |

    Verlaat Verdriet-ers en seksualiteit

    DoorTitia Liese

    Ervaringswerk – en ervarings-onderzoek – heeft ook z’n beperkingen. Zoals bijvoorbeeld blinde vlekken. ‘Je hebt zo weinig geschreven over seksualiteit.’ Bert Pekelder wees me er op in de tijd dat hij werkte aan de vertaling van mijn boek Gat in je ziel in het Duits: Ein Loch in meiner Seele.
    Ik was me er (enigszins) van bewust. Maar seksualiteit is nooit een hoofdthema in mijn leven geweest. Seksualiteit is/was er. Niks mis mee. Wat mij betreft niet speciaal een gebied voor onderzoek.
    Toch ben ik me ervan bewust dat seksualiteit voor veel Verlaat Verdriet-ers wel degelijk speelt. En wel degelijk een groot onderwerp kan zijn.

    Bijvoorbeeld in je jeugd

    • In wie kon je na het overlijden van je ouder(s) voldoende vertrouwen hebben om je vragen te stellen rond seksualiteit? Rond jouw eigen seksualiteit?
    • Liefkozingen – en seks – van je ouder met een nieuwe partner??
    • Met wie kon je je zoektocht naar jouw seksuele voorkeur delen?
    • Wie was er voor jou toen het tijd was geworden om uit de kast te komen? Met wie kon je daarover delen? Hoe geef je vorm aan jouw vraag/vragen hoe je overleden ouder gereageerd zou hebben op jouw homoseksualiteit? Zou je ouder je hebben afgewezen? Je geaccepteerd hebben?

    Bijvoorbeeld als volwassene

    • Hoe kwam de keuze voor jouw partner tot stand? Wilde je voor alles weg uit je ouderlijk huis? Was je – diep van binnen – blij dat er tenminste iemand was die jou wilde hebben?
    • Wat betekenen
      • Afstand? Nabijheid? Intimiteit? Bindingsangst? Verlatingsangst?
      • Verliesangst? In de relatie met je partner?
      • Grenzen stellen?
      • Trouw? Ontrouw?
      • Je plek in kunnen nemen? Geen plek in kunnen nemen?
      • Een kinderwens? Geen kinderwens? Als Verlaat Verdriet-er en man-zijn? Als Verlaat Verdriet-er en vrouw-zijn? Voor de partner van een Verlaat Verdriet-er?
      • Geen relatie vast kunnen houden?
      • Alleenstaand zijn?
    • Hoe gaat je partner om met jou en jouw (bovengenoemde) thema’s?

    Uitnodiging

    • Ben je Verlaat Verdriet-er en heb je onderzoek gedaan naar seksualiteit bij volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden?
    • Ben je Verlaat Verdriet-er en doe je onderzoek naar seksualiteit bij volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden?
      Neem acontact op 

    Meer lezen

  • | |

    Kennis uit ervaring is belangrijk!

    DoorTitia Liese

    Boeken zijn er over volgeschreven. Hoe om te gaan met kinderen en rouw. Boekenvol van goedbedoelende professionals. Van wetenschappers. Allemaal doen ze hun duit in weer een zakje. En nog een zakje. Allemaal willen ze graag kinderen helpen. Willen zo graag voorkomen dat kinderen ‘er later last van krijgen’. Baseren hun kennis op theorie. Op wetenschap. Statistieken. Op veronderstellingen: als je er als kind maar over had kunnen praten, dan had je vast nu niet een probleem gehad (nota bene: ook Verlaat Verdriet-ers denken dat zelf!) Als je maar een leuke buurvrouw had gehad, dan had je nu geen probleem gehad.

    Advies hier, advies daar

    Adviezen zat voor overgebleven ouders van kinderen die een ouder verliezen door overlijden. Makkelijk gedaan, adviezen geven vanaf je bureau. De ene ‘deskunige-uit- theorie’ praat de andere ‘deskundige-uit-theorie’ na. Wie vraagt zich nog af waar het verlies van een ouder voor een kind in de praktijk om gaat? Wat dat onomkeerbare, levensveranderende verlies in werkelijkheid teweeg brengt?
    Adviezen zat. Maar doe het na het verlies van je partner – als moeder/vader – in de praktijk maar eens allemaal!

    Hoe zit het met de ervaring?

    WIJ – Verlaat Verdriet-ers – zijn de deskundigen. Zoals dat heet ‘ervaringsdeskundigen.’ Gelukkig wordt kennis uit ervaring steeds belangrijker gevonden. Want wie weet beter dan wij zelf wat ons is overkomen. Wat het verlies van onze ouder(s) in onze kindertijd teweeg heeft gebracht. Hoe de impact van het verlies in alle hoeken en gaten van je ziel kruipt. Waar het zich verstopt. Geniepig ruimte inneemt.

    Leer van ons!

    WIJZELF zijn nu aan de beurt.
    Stap uit schaamte.
    Stap uit angst.
    Lever jouw bijdrage aan kennis uit ervaring van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
    Help jezelf – en daarmee heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.

  • | |

    Als kind een ouder verliezen aan de dood

    DoorTitia Liese

    Als kind een ouder verliezen aan de dood is een absolute ramp. Een ramp van de eerste orde, met een grote diversiteit aan gevolgen. Gevolgen die je meeneemt in je verdere leven. Die je kunnen hinderen tot op de dag dat je besluit er iets mee te gaan doen.

    Zorgen en aanpassen

    Kinderen die een ouder verliezen aan de dood ontwikkelen angst. Ze worden bijvoorbeeld bang ook de andere ouder te verliezen. Dat betekent dat ze alert worden. Hyper-alert.  Ze gaan, op hun manier en met hun kinder-mogelijkheden, zorgen voor de overgebleven ouder. Als de andere ouder maar niet doodgaat. Ze passen zich aan om de overgebleven ouder maar geen last te bezorgen.

    Herinnering

    Uit mijn eigen leven herinner ik me dat ik als kind altijd ging kijken of mijn vader nog wel ademde. Lag hij na z’n werk even op de bank, dan ging ik snel kijken. In de vaste overtuiging dat hij ook wel dood zou zijn. Altijd weer de opluchting als ik zijn buik op en neer zag gaan. Gelukkig – hij is toch niet dood!

    Gewoonte

    Deze gewoonte deed zich niet alleen voor in mijn jeugd, maar deed zich ook voor tot ver in mijn volwassenheid. Lag mijn partner op z’n bank? Eerst kijken of hij nog wel ademhaalde. Opluchting. Gelukkig: hij doet het nog. Was hij niet in de kamer als ik bij hem kwam? Meteen de schok: die ligt dood (in de wc. In z’n slaapkamer. Noem maar op.)
    Ook nadat ik me ervan bewust werd wat ik aan het doen was, en waarom, bleef ik dat doen. Tot het langzaam weggesleten is. Vooral nadat ik om mezelf kon lachen: sh.t – ik heb het weer gedaan. Het is me weer overkomen.

    Lees meer

    Lees meer over de impact van jong ouderverlies en de talrijke gevolgen gevolgen die dat voor jou en je verdere leven kan hebben op deze website en in de boeken die Titia Liese heeft geschreven over Verlaat Verdriet Boeken bestellen