• | | |

    Henny Huisman, schaam je dood

    DoorTitia Liese

    ‘Het verliezen van zijn ouders schijnt hem nog parten te spelen. Niet dat het minder erg is, maar dat is wel 15 jaar geleden.’ zegt Henny Huisman (1952, 72 jaar) over Joost Klein (1997, 26 jaar, 12 jaar toen hij zijn vader verloor, 13 jaar toen hij ook zijn moeder verloor) in MediaCourant. ‘Je kan het weeskind zijn niet overal de schuld van geven.’

    In de loop van vele jaren Verlaat Verdriet-werk heb ik veel merkwaardige opvattingen gelezen en gehoord over de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Maar zo beschamend als de uitspraken van Henny Huisman heb ik ze zelden gehoord.

    Schaam je dood

    ‘Mijn moeder overleed vorige maand om 16.45 en ik stond om 20.30 op het podium. Je bent artiest, of je bent het niet. Met dat soort dingen moet je om kunnen gaan.’ zegt de man van 72 die op 72-jarige leeftijd zijn moeder verloor over de man van 26 die sinds zijn 13e jaar zijn beide ouders moet missen. Henny Huisman, schaam je dood.

    Misbruiken

    ‘Je moet dat niet misbruiken’ beweert Henny Huisman. Wat zal er toch mis zijn met een man die de shit van een ander misbruikt om z’n eigen mediageilheid te bevredigen? vraag ik me af. Henny Huisman, schaam je dood.

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Nog een paar uitspraken van Henny Huisman over Joost Klein bij dezelfde gelegenheid. ‘Wat Joost Klein met de vlag doet hoort niet zo. Ik zie enkele gedragingen en karaktertrekken bij hem waardoor ik denk: hij is niet geschikt om aan dit circus mee te doen. Wat ik heb begrepen is dat Joost Klein daar niet zo goed tegen kan en dat hij moeite heeft met gezag.’

    Voor wie wil weten waar impact van jong ouderverlies over gaat: lees de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet eens. Daar heb je wat aan.
    En voor de rest: Henny Huisman schaam je dood.

    Lees meer

  • | |

    Herman Koch in Volkskrant Magazine, zaterdag 6 januari 2024

    DoorTitia Liese

    In de Volkskrant App van vandaag lees ik het interview van Nathalie Huigsloot met Herman Koch dat morgen, 6 januari 2024, in Volkskrant Magazine verschijnt: Herman Koch wilde deze kop zo lang mogelijk vermijden: ‘Herman Koch ongeneeslijk ziek’.

    In dit interview vertelt hij over de ongeneeslijke prostaatkanker die hem getroffen heeft. Herman Koch (1953) was 17 jaar toen hij zijn moeder verloor, en 25 jaar toen hij ook zijn vader verloor. Zijn goede vriendin Ruth Bergmans: ‘Het pantser van vroeger is er niet meer. Hij schrijft ook veel ontroerender over zijn vroeg overleden ouders dan in zijn eerste werk. Er zit verdriet in hem, dat je nu door de hormoontherapie nu meer ziet.’ Herman Koch: ‘In Finse dagen schrijf ik ook heel openhartig over mijn ouders en mijn jeugd, maar dit is toch anders’. 

    Kreeg je flashbacks naar je jeugd als enig kind, dat beide ouders op zijn 25e verloor? Dat je dacht: het zal toch niet gebeuren dat mijn zoon zo meteen hetzelfde overkomt?
    ‘Zeker in het begin had ik dat. Het voelde als een verdrietige herhaling. Maar ook dan geldt weer: je moet jezelf ook weer niet te belangrijk maken. Want zijn leven zal ook weer doorgaan. Wat er ook gebeurt. En je haalt er ook iets uit. Ik voelde mezelf heel volwassen toen ik op mijn 17e de begrafenis van mijn moeder organiseerde. Dus het is niet alleen maar negatief, er groeit ook iets van’. 

    Schrijver en vriend Frans Thomése zei eerder over je dat het vroege overlijden van je ouders ervoor heeft gezorgd dat je ernstig in de liefde en in het vaderschap bent gaan staan. Vanuit het idee: meer heb ik niet, dus hier moet ik wel iets van maken, ik kan het me niet permitteren daar flierefluitend mee om te gaan. Vond je dat een rake observatie?
    ‘Ja, heel erg. Je tilt niet meer licht aan dat soort dingen., die tijd is gewoon voorbij. En dat gevoel heb ik nu ook. Die drie-eenheid met mijn vrouw en mijn kind is het allerbelangrijkste. Belangrijker dan schrijven ook.’ 

    Lees meer

    Finse dagen 

    Een lange, onhandige jongen van negentien die ervoor kiest om op een zeer afgelegen plek op het land en in de bossen te gaan werken. Het klinkt wellicht romantisch, maar dat was het niet. Zijn moeder was kort ervoor overleden en Herman ging erheen om weg te zijn van zijn vader en diens nieuwe vriendin, en om uit te stellen wat hij eigenlijk allang wist.
    Veertig jaar later is Koch terug in Finland en stuit hij op een dichtbundel die expliciet verwijst naar zijn eerdere verblijf. Niet langer kan hij deze periode afdoen met een grap. Hij neemt zijn eigen geschiedenis onder de loep, onderzoekt hoe herinneringen werken en hoe hij dit verhaal kan vertellen zonder de werkelijkheid te besmeuren.
    Finse dagen van Herman Koch is een indringende roman over rouw, volwassen worden en over wat je woorden moet geven en wat beter verzwegen kan blijven.

  • | | |

    Merel Pauw: interview in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van 8 augustus 2023 een interview met rapper en theatermaker Merel Pauw. Merel Pauw (1995) verloor op haar 18e haar moeder.

    Citaat uit Volkskrant Magazine

    …….. ‘Haar nieuwe single Fantastisch is een bitterzoete schets van de rouw om haar moeder. ‘Ik zou graag willen weten wat ze van mijn muziek vindt. En met haar willen praten over feminisme.’ zegt ze. ‘Mijn moeder overleed toen ik 18 was. Ze is drie jaar ziek geweest. Ik wilde na haar dood zo graag verder leven. Maar ik heb mijn gevoelens weggeduwd. In Fantastisch wilde ik dat mechanische beschrijven. Het gevoel van: hoezo zou ik eraan denken. Het gaat toch supergoed met mij? Ik ben soms bang haar te vergeten, ik heb daar nachtmerries over. Toen ze tien jaar dood was, heb ik een diner georganiseerd. Tegen al mijn vrienden zei ik: ik wil het die avond over mijn moeder hebben. Het was eng om dat te vragen. Maar het werd een van de mooiste avonden van mijn leven.’…….

    ‘…. Soms denk ik dat ik door het ziekteproces van mijn moeder te weinig ruimte heb gehad om als puber te oefenen met seks. En er achter te komen wat ik uit wil stralen naar anderen.’…..

    Merel Pauw op YouTube

     

  • | | |

    Interview met Jellie Brouwer in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    Interview met Jellie Brouwer

    In Volkskrant Magazine van 17 juni 2023 een groot en indrukwekkend interview van Sara Berkeljon met Kunststof-presentator Jellie Brouwer. Jellie Brouwer (geboren in 1964, en terminaal ziek) vertelt in dit interview over haar ziekte: (erfelijke) kanker.

    Ze vertelt over haar leven. Haar huwelijk. Over haar inmiddels volwassen kinderen. Over haar werkzame leven als journalist. Als presentator. Over erfelijke kanker. En ze vertelt over de invloed die het vroege verlies van haar vader op haar leven heeft gehad. En nog altijd heeft.

    Als ze 3 jaar is wordt haar vader ziek. Kort daarop overlijdt hij. Ze blijft achter met haar moeder, haar jongere broertje Harrie en haar zusje Gea van amper een half jaar.

    Citaat

    ‘Heb je een herinnering aan je vader, aan de tijd rond zijn dood?
    ‘Alleen aan de dag van de begrafenis, omdat wij daar niet bij mochten zijn. Wat ik volgens mij heel erg vond, maar dat is misschien ook achteraf geredeneerd. Mijn volgende herinnering, wat ziekte betreft, is dat mijn moeder tegen me zei: wat loopt Gea raar, daar moeten we even mee naar de dokter. Het was helemaal mis, Gea, toen 3 jaar, had uitgezaaide botkanker. Het heeft ongeveer een jaar geduurd tot ze stierf. Het gekke is: als kind ervaar je alles gewoon hè? Denkt niet: waarom maken wij het ene drama na het andere mee? Je neemt het zoals het komt.’

    ‘Je moeder hertrouwde met je oom. Wat vond jij daarvan?
    ‘Joop was de man van een zus van mijn vader. Zij waren geëmigreerd naar Canada en hadden vier kinderen, maar toen stierf zijn vrouw, ook aan kanker. Hij is met de kinderen terugverhuisd naar Nederland en in 1972 met mijn moeder getrouwd. Mijn broertje Harrie vond het prima, ik zag het helemaal niet zitten. Want ik was met háár, snap je, ik had die erepositie, dat verbond, en dat wilde ik behouden. Ik zag de bui hangen. Ze heeft het gedaan, en ik ben blij voor haar. We gingen in een nieuwe frisse flat wonen, maar het was natuurlijk één grote verzameling getraumatiseerde mensen bij elkaar……..’.. 

    Tip

    Een groot, indrukwekkend interview van Sara Berkeljon met Jellie Brouwer, dat je waarschijnlijk niet online kunt lezen in de Volkskrant van dit weekend. Zeker de moeite waard om te proberen dit interview op een andere manier te pakken te krijgen.

    PS

    Op verzoek van Jellie Brouwer zijn de illustraties bij dit interview getekend door Paul Faassen aan de hand van bestaande foto’s. De foto in deze (mijn) blog is zijn illustratie ‘VADER EN DOCHTER’.