• | | |

    Dit is niet voor mensenogen gemaakt!

    DoorTitia Liese

    Vorige week deelde ik met jullie mijn ervaring met de film La Chimera. Een film die op een heleboel manieren, en vanuit een heleboel verschillende perspectieven, verrijkend is voor mij. Bijvoorbeeld vanuit het perspectief van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Een film die je vooral zelf zou moeten gaan zien om te ervaren op welke manier(en) La Chimera jou aanzet tot denken. En op welke manier(en) deze film jou inspireert. Bijvoorbeeld tot onderzoek naar en in jouw eigen levensgeschiedenis.

    Chimera

    Eén scene uit La Chimera raakte meteen aan een thema uit mijn eigen verlate rouwproces. Namelijk de vraag: heb je als kind het recht alles te weten over alles uit het leven van je ouder(s)? Ik bedoel de scene waarin de hoofdpersoon de chimera vindt (de hoodpersoon is een tamelijk verlopen en uitgerangeerde Engelse archeoloog, makker/aanvoerder van de Tombaroli, vastgelopen in het rouwproces om de vriendin die kort geleden uit zijn leven verdween). Ze bevinden zich op dat moment in een grote ruimte in een Etruskisch graf, dat ze kort daarvoor hebben opengebroken. De Tombaroli, inclusief de archeoloog, zijn totaal verrast door het vinden van een zo grote schat. De archeoloog voelt, weet en zegt meteen: dit is niet voor mensenogen gemaakt.’

    Dit is niet voor mijn ogen bestemd

    Op dat moment werd ik zelf geraakt door een ervaring uit mijn eigen verlate rouwproces, in een tijd dat ik nog bezig was mijn eigen levensgeschiedenis te reconstrueren. Ook al wist ik al heel veel: er kon nog steeds iets nieuws bij. Tot de dag waarop ik, via een familielid, een tweetal brieven kreeg. Brieven van mijn vader. Brieven waarin hij tamelijk intieme details beschrijft uit zijn relatie met zijn tweede vrouw. Ik las wat hij toen schreef. En wist meteen: dit had ik niet moeten weten. Dit had ik niet willen weten. Dit is niet bestemd voor mij. Deze brieven zijn niet gemaakt voor mijn ogen.
    Tot mij drong als een schok door: NEE. Ik heb niet recht op alles.

    Om over na te denken

    Kinderen hebben niet het recht om alles te weten over hun ouders. Van hun ouders. Ook niet als die kinderen meer willen weten over ouders die er niet meer zijn. En ook niet als die kinderen volwassen zijn, zoals ik zelf op dat moment allang was. Ik heb de brieven verscheurd en verbrand. En besefte: weer iets geleerd over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Lees de blog

    La Chimera

  • | | |

    De weg van liefde: een bijzondere en verruimende weg

    DoorTitia Liese

    Gisteren, zondag 7 april 2024 kwamen wij, deelnemers aan De weg van liefde 2023, bij elkaar om een dag samen te zijn. Te delen met elkaar. Hoe kijken we terug naar die mooie, bijzondere en verruimende week in Codiponte, in oktober 2023. Wat gebeurde er toen. Hoe gaat het nu met je. Wat heeft De weg van liefde bij jou in beweging gezet.

    Een van de deelnemers aan De weg van liefde schreef voor deze samenkom-dag over haar ervaringen. Deelde haar ervaringen met ons. Met de toestemming van deze deelnemer deel ik haar woorden graag ook met jou.

    De weg van liefde 2023

    De dagen nadat ik terug was uit Italië voelde ik me sterk en trots. Ik had behoefte aan rust. Voelde verbinding, verbinding met mama. Mama is een stukje van mij. Voel onvoorwaardelijke liefde.

    In Italië vond ik de natuur inspirerend. Bijzonder om te ervaren wat het stromende water teweeg kan brengen. Zo intens, hoe ik dat kon voelen.

    Schrijven, het effect van schrijven. Voor mij een nieuwe manier om te delen en te helen. En het kan altijd. Veel momenten thuis pak ik pen en papier en geeft het verlichting. Verlichting omdat ik mijn gedachten en gevoelens verwoord.

    Voor mij was het heel bijzonder om bij het grote verdriet, de leegte in mij, te kunnen komen. Het voelde als er doorheen gaan, maar er sterker van te worden. Voor mij onvergetelijke momenten die mij sterker hebben gemaakt. Sterker doordat ik mij meer verbonden voel met mama, en een stuk geheeld.

    De maanden nadat ik terug was uit Italië voelde ik me sterk. Maar op sommige momenten juist kwetsbaar. Doordat er muren weg zijn, kwamen sommige situaties extra binnen. Maar ik heb ervaren dat ik er uiteindelijk sterker van werd.

    Ik heb in Italië allerlei emoties ervaren. Van verdriet tot lachen.
    Dit samen heeft mij een onvergetelijke week laten hebben.
    Een week met veel lieve mensen. Een week met een heerlijke Italiaanse keuken in een schitterende omgeving.

    Samenvattend het mooiste kado, dat ik me ooit heb kunnen bedenken.

    De weg van liefde

    Lees meer over De weg van liefde 

    Privacy

    In verband met de privacy worden ervaringen van deelnemers nooit gedeeld zonder toestemming, en altijd geanonimiseerd.

  • | | |

    La Chimera, film van Alice Rohrwacher

    DoorTitia Liese

    Tombaroli

    Tombaroli noemen ze zichzelf. En ze zijn er trots op. Trots op het vak van grafrover. Mannen zijn het, en een enkele vrouw. Die de armoede in hun bestaan proberen op te lossen met het openbreken, en het leegroven van Etruskische graven in de buurt van hun dorp. Grafrovers die niet alleen graven schenden, en beroven van geschenken die de doden mee hebben gekregen, maar ook de heiligheid van de eeuwige grafrust.

    La Chimera

    Donderdagochtend vroeg in de ochtend. Ik lees een recensie in de krant over La Chimena. Film van de Italiaanse cineaste Alice Rohrwacher. Ik word getroffen door de parallellen die ik zie tussen deze film en verlate rouwprocessen. Een film over heden en verleden. Over verleden en heden. Gelaagdheid. Verwikkelingen en verstrikkingen. Graven in het verleden. Dood, verlies en rouw. Tijd, plaats en cultuur. Onmiddellijk weet ik het. Deze film moet ik zien. En wel nu. Meteen. ‘Martine, La Chimera. Heb je zin, tijd en gelegenheid om vanavond mee te gaan? ‘Dat heb ik.’ appt Martine terug. ‘Ik ga met je mee.’ En daar zitten we diezelfde avond. Twee Verlaat Verdriet-ers kijken naar de meest bijzondere film die ik in jaren heb gezien.

    Graven in het verleden

    Wij, Verlaat Verdriet-ers van nu. Geboren en opgegroeid in een tijd waarin alles in het teken heeft gestaan van vooruitgang. Toekomstgericht. Zo toekomstgericht dat verleden een zwart gat lijkt te zijn. Verdacht. Zo verdacht dat je je er vooral verre van moet houden. Waar je je vooral niet mee bezig moet houden. En waar je al helemaal niet in moet gaan graven.
    Graven in het verleden. Dat is precies wat in deze film wel gebeurt door de Tombaroli, de grafrovers. Graven zonder toestemming van anderen. Verboden. Geschenken opgraven die de doden mee hebben gekregen voor hun zielenheil. Geheimen. Waardevolle kunstschatten. Symbolen uit de tijd en de cultuur van de Etrusken, voor-moeders en voor-vaders van de Tombaroli. In deze film nog altijd zichtbaar in het uiterlijk van de acteurs. Geheimen die de rovers in onze tijd, en in onze cultuur, allang niet meer kunnen doorgronden. Laat staan begrijpen.

    Overeenkomsten

    Ik zie tal van overeenkomsten met onze verlate rouwprocessen.

    • Hoe gevaarlijk is het voor je als je bent opgeroeid in een tijd ‘zonder verleden’, om je in het heden bezig te gaan houden met je verleden;
    • Waar in je leven zijn verleden en heden in elkaar verstrikt geraakt;
    • Moet je daar iets mee;
    • Wil je daar iets mee;
    • Wat betekent het om te graven in het verleden, terwijl je geen idee heb wat je dan allemaal naar boven haalt;
    • Wil je dat allemaal wel weten;
    • Mag je dat allemaal weten?

    La Chimera

    Wat mij betreft is La Chimera een film met een heel bijzondere lading. Enerzijds het kijkplezier dat deze kleurrijke Italiaanse tragikomedie de kijker biedt. Anderzijds de aanzet tot nadenken over je eigen verlate rouwproces. Dilemma’s waar je voor kunt komen te staan. Uitdagingen die je aangaat. Moed die je op moet brengen om eraan te beginnen. Discipline die je op moet brengen om door te zetten. Opluchting die je voelt als je in beweging komt. Vreugde die het je brengt als je weer bijzondere ontdekkingen hebt gedaan. Over jouw verleden. Jouw heden. En over jouw toekomst.
    Wat mij betreft: zelf wil ik deze film nog minstens tien keer zien. Om te genieten van dit schouwspel. En om alle symboliek in deze film die verwijst naar Verlaat Verdriet en verlate rouw te zien en te doorgronden.

    Chimaera: betekenis

    Wezens uit de Griekse mythologie. Monsterlijk schepsel, samengesteld uit delen van meerdere beesten. Van oorsprong afkomstig uit Anatolië. Het waarnemen van de Chimaera was een voorteken van onweer, schipbreuken en natuurrampen. Ook naar deze betekenis wordt in deze film verwezen. Je kun het zelf zien, en horen!

  • | | |

    De magische leeftijd en de volgende generatie

    DoorTitia Liese

    ‘Dertien was ik toen mijn moeder plotseling overleed’ vertelt de deelneemster aan de workshop Zonder Moeder. ‘Daarna werd het leven afschuwelijk. Mijn vader liet het helemaal afweten. Met mijn stiefmoeder kon ik niks. Ik ben alleenstaand moeder van twee dochters. Lang geleden gescheiden. Nu komt het vreselijke. Toen mijn oudste dochter dertien werd heb ik alle emotionele banden met haar doorgesneden. Ik gaf haar te eten. Ik waste haar kleren. Maar dat was het. Wat ik verder met haar moest: geen idee. Tot aan haar dertiende wist ik het. Maar daarna hield het op. Geen idee wat ik aan moest met een kind van dertien.

    De magische leeftijd

    Haar verhaal is me altijd bijgebleven. Heeft me vanaf het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk ervan bewust gemaakt hoe sterk de invloed kan zijn van ‘de magische leeftijd’. Of die ‘magische leeftijd’ nu verbonden is met de leeftijd die je ouder had bij overlijden. Of dat die ‘magische leeftijd’ is verbonden met de leeftijd die je zelf had toen je je ouder verloor.

    Onderkennen en erkennen

    Het heeft me ervan bewust gemaakt hoe belangrijk het is te onderkennen wat het vroege verlies van je ouder met je heeft gedaan. Te erkennen dat ook jij mogelijk bent belast met de gevolgen van dat vroege verlies. Te onderzoeken wat dat betekent voor jou. Voor je kinderen. Voor mensen in je omgeving.

    Herstel

    Jaren later sprak ik haar tijdens het eerste symposium voor Verlaat Verdriet-ers, nu zo’n twintig jaar geleden. Ze vertelde me dat het beter ging met haar dochter. En met haarzelf. De periodes van depressies en suïcide-pogingen van haar dochter waren voorbij. De relatie tussen moeder en dochter was bezig zich te herstellen. ‘Ik ben nog altijd blij dat ik toen de workshop Zonder Moeder heb gedaan bij jullie. Dat heeft een ommekeer gebracht. Zowel bij mijzelf als bij haar.’

    Lezen

    Doen

    Ervaren