• | |

    Zie je door de bomen het bos niet meer?

    DoorTitia Liese

    Zie je door de bomen het bos niet meer?
    Dat kan je makkelijk overkomen als je jong je ouder(s) bent verloren. Als je nu wordt geconfronteerd met de invloed die het vroege verlies van je ouder(s) nog steeds op je leven heeft.
    Mogelijk heb je een leven lang gezocht: wat is er toch met mij aan de hand. Er klopt iets niet. Maar wat?
    Misschien heb je je leven lang gedacht: ‘Daar heb ik geen last meer van.’ ‘Dat is al zo lang geleden.’
    Mogelijk dringt langzamerhand tot je door dat gedragingen in je leven van nu wel degelijk hun oorzaak vinden in het verlies van toen.
    Of misschien zit je er al middenin. Je hoofd vol watten. Of een grote warboel.

    Chaos

    Chaos.
    Die je altijd hebt proberen te voorkomen.
    Door alles onder controle te houden.
    Of door heel hard te werken.
    Of door altijd de deksel weer heel hard terug te duwen.

    Grip krijgen op de chaos

    Zie je door de bomen het bos niet meer? Wil je meer grip krijgen op de chaos?
    De theorie Rouw kent geen tijd die Titia Liese heeft ontwikkeld op basis van haar jarenlange ervaring met Verlaat Verdriet-ers helpt je structuur te geven.
    Begin eens met de video BOS-Patronen. En wie weet: misschien daarna de andere 12 video’s.

    BOS-Patronen

    Andere modules in Rouw kent geen tijd

    1. Lineaire tijd / Circulaire tijd
    2. Recent verlies
    3. Jong ouderverlies
    4. Ontwikkelingsdiscrepantie
    5. Mijnenveld
    6. De lege plek
    7. Verbinding verbroken
    8. Hechtingscyclus
    9. Innerlijk besluit
    10. BOS-Patronen
    11. Ruptuur
    12. Verbinden
    13. Alternerend proces

    ‘Zo logisch allemaal.’

  • | |

    Een beer met een bijzondere betekenis

    DoorTitia Liese

    ‘Koop een knuffel. Neem de knuffel mee naar bed. Praat tegen je knuffel.’
    Verbijsterd kijk ik m’n therapeute aan. Ik had er al een paar versleten. Maar zo gek? Zo gek had ik het nog niet meegemaakt!
    ‘Ik was helemaal geen knuffelkind’ sputter ik nog wat tegen. ‘Wat moet ik met een knuffel. Er tegen praten? Je bent niet goed wijs.’

    Knuffel

    Op weg naar huis begon de knuffel te dagen. Werd steeds een beetje groter. Een beetje reëler. Een beetje echter.
    Terug in Nunspeet heb ik het gedaan.
    Ik heb een beer gekocht. Echt. Heus.
    Ik heb de beer meegenomen naar bed. Echt.
    Ik ben gaan praten tegen de beer. Heus.
    Ik heb hem vastgepakt in m’n bed. Geknuffeld.
    Drie maanden later kon ik naar de dokter. Tennisarm. Oorzaak: m’n beer te hardgrondig geknuffeld.

    Een naam heeft hij nooit gekregen. Maar hij is er nog. Dertig jaar later is hij er nog. Als je de Verlaat Verdriet-workshop komt doen zal je hem zien.
    Want – weet je – in plaats van tegen een beer praat ik tegenwoordig met mensen.

  • | | |

    Dubbel Ouderverlies: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Dubbel ouderverlies

    ‘Ik was 6 jaar toen ik mijn vader verloor. Mijn moeder had met een kennis afgesproken dat mijn zusje en ik bij haar mochten gaan wonen als mijn moeder iets zou overkomen. Niemand hield er rekening mee dat het echt zou kunnen gebeuren. Twee keer zo’n klap: dat zal toch niet gebeuren. Maar het gebeurde wel. Toen ik 15 jaar was overleed mijn moeder plotsteling. We moesten bij die kennis gaan wonen. Het was voor ons allemaal een ramp. Een verschrikkelijke ramp.

    Man, 6 jaar toen hij zijn vader verloor, 15 jaar toen hij zijn moeder verloor. Zijn vader werd 38 jaar. Zijn moeder werd 46 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Dankbaar zijn voor dankbaarheid

    DoorTitia Liese

    ‘Dankbaar mot je wezen. Dankbaar mot je zijn.’ Ik hoor het mijn vader nog zingen. Met nog een variant – vermoedelijk afhankelijk van zijn humeur ‘Dankbaar mot je wezen. Dankbaar mot je zijn. Dankbaar mot je wezen. Nederig en klein.’
    Anders dan je nu misschien denkt was dit refrein voor mijn vader geen aanbeveling. Integendeel. Christelijk van origine – protestant gedoopt en opgevoed – besloot mijn vader al vroeg in zijn leven het geloof in een hogere macht te verlaten. Wat hij ook letterlijk deed door zich uit te schrijven als lidmaat van de kerk. Humanist in hart en nieren. Dat was hij. ‘De Waarheid dienen door de Rede. De Mensheid door de Liefde’.

    Genade en recht

    Dankbaarheid: daar deden we niet meer aan. Dankbaarheid zegt iets over ‘genade’. Genade zegt iets over ondergeschikt zijn aan een hogere macht. Het paste ook in de tijd waarin ik opgroeide dat het gezegde ‘Genade vóór recht’ langzaam maar zeker veranderde naar ‘Recht vóór genade’. Voor genade moest je op je knieën. Recht eiste je op.

    Dankbaar, nederig en klein

    Het refrein ‘Dankbaar mot je wezen. Nederig en klein.’ zat stevig in mij geïncarneerd. Heel stevig. Maar dan wel de spot. De afwijzing. Vooral die zat in mij verankerd.
    In de loop van mijn eigen verlate rouwproces heb ik veel tijd besteed – moeten besteden – aan onderzoek naar betekenissen van dankbaar. Van dankbaarheid. Nederigheid. Nederig. Klein. Wat mij betreft niet vanuit bijbelse inspiratie, maar vanuit humanistisch inspiratie.

    Onderzoek dat me veel heeft gebracht. Heel veel. Stapje voor stapje heb ik leren voelen dat ‘nederig’ en ‘nederigheid’ niet per se hoeft te betekenen ‘stelt niets voor’. ‘Is niet belangrijk.’ ‘Telt niet mee.’ In het gevecht dat ik jarenlang leverde met mijn ego (dat zich eindelijk, eindelijk wel eens gezien en gehoord wilde voelen) heb ik geleerd dat ‘overleven’ vaak betekent dat je je groter maakt dan je bent. Je sterker voordoet dan je bent. Wie kwam ik dus tegen in mijn verlate rouwproces? Precies: die grote. Die sterke IK. De IK die riep: NIET DOEN! TE GEVAARLIJK. LAAT HET.’ Pas toen ik mijn eigen kleinheid onder ogen durfde te zien stopte het gevecht.
    Dankbaarheid. Dankbaar zijn. Er opende zich een nieuwe wereld voor me. En een nieuw leven.

    Dankbaarheid

    Ik leerde gaandeweg ook iets over ‘het gelukstofje’: endorfine. Over de waarde van positieve waardering. Over het effect van mededogen. Oeroude kennis van de mensheid. Al lang voordat de mens kennis had van hormonen. Van endorfine.
    Tijd om gebruik te maken van deze oeroude kennis.
    Dankbaar zijn voor dankbaarheid.