• | |

    Iets over woorden en over daden

    DoorTitia Liese

    Woorden en daden

    Herken je het? Een tijd waarin je het gevoel hebt dat je tot stilstand bent gekomen? Je voelt dat er iets gaande is in je. Dat er iets aan het veranderen is. Maar wat? Hoe? Waarom? Wanneer? Je voelt je ongemakkelijk. Komt niet tot daden. Wordt ontevreden over jezelf. Hoe zit het met woorden? Hoe zit het met daden?

    Dan ineens gebeurt er iets. Iets van buitenaf. Waardoor je als het ware een stroomstoot(je) krijgt. Er komt iets bij je binnen. Iets in je resoneert. Er gebeurt iets. In je lijf. In je hoofd. Er lijkt iets zichtbaar te worden. Puzzelstukjes vallen op hun plek. Een nieuwe weg wordt zichtbaar. Nieuwe perspectieven.

    Mijnen en mijlpalen

    Mij overkwam dat in het afgelopen jaar. Al een hele tijd worstelde ik met wat ik ‘Het Mijnenveld‘ heb genoemd. Als ik ergens iets vanaf weet dan is het van het mijnenveld waar Verlaat Verdriet-ers hun weg in moeten zien te vinden in hun verlate rouwproces. Als ik ergens verstand van heb dan is het van de complexiteit van het mijnenveld. Het mijnenveld waarin je hele leven als het ware samenkomt. Altijd weer had ik daarover een soort van ‘schuldgevoel’ (ook al weet ik beter dan wie dan ook hoeveel bewustwording juist dat mijnenveld teweeg brengt als we in de workshop Verlaat Verdriet stilstaan bij mijn ’theorie’. En dus ook bij het mijnenveld). Dat er een weg Er in is: zoveel is wel duidelijk. Maar hoe vertel ik Verlaat Verdriet-ers dat er ook een weg Er uit is? Onlangs gebeurde het. De ommekeer. Een verspreking. Maar een hele mooie verspreking. In plaats van Mijnenveld werd het woord Mijlpalen genoemd. Ineens had het mijnenveld niet alleen maar een INGANG. Het mijnenveld kreeg ook een UITGANG. Mijlpalen! Zo sterk dat het bij mij ook onmiddellijk visueel werd. Daar gaat nog iets van komen. Let maar op!

    Geen theorie, maar een model

    ‘Jij hebt geen theorie’ zei de wetenschapper gisteren tegen me tijdens ons gesprek. ‘Jij hebt een model. Ik ben nou eenmaal wetenschapper. Dus nee: jij hebt geen theorie. Jij hebt een model. En dat is veel beter. Een theorie ligt vast. Een model kan veranderen.’ Ik wist het. Maar ik kon het zelf geen woorden geven. Gelukkig deed hij dat, de wetenschapper (die mij overigens meteen ook even ging uitleggen wat er gebeurt bij jonge kinderen die een ouder verliezen. Maar dat even terzijde). Er gebeurde echt iets in me. Er openden zich nieuwe wegen. Waar precies naartoe: dat weet ik nog niet. Hoe precies: dat weet ik ook nog niet. Wanneer precies: nou het is al begonnen.

    2024

    Leef mee.
    Denk mee.
    Doe mee.
    Ga mee.
    Je bent van harte welkom!

    Zien

    Lezen

    Workshop Verlaat Verdriet 

  • | | |

    EMDR, Verlaat Verdriet en verlate rouw

    DoorTitia Liese

    Verdriet kit al mijn krachten samen,
    Zodat ik roerloos word als steen.
    Mijn hele wezen wordt materie,
    een ondoordringbaar star mysterie,
    o sla de rots, opdat ik ween.

    Gisteren plaatste ik mijn blog Zoveel soorten van verdriet
    Ook die blog schreef ik, net als deze blog EMDR, Verlaat Verdriet en verlate rouw naar aanleiding van een app-wisseling met een Verlaat Verdriet-er, gisteren gevolgd door een lang telefoongesprek. Deze Verlaat Verdriet-er verloor jong zijn vader door overlijden. Twee jaar geleden volgde hij bij mij een Verlaat Verdriet-workshop
    Hij gaat door een heftig proces. Mooi en bijzonder. Een proces waarin hij veel van zijn ervaringen met mij deelt.

    Bericht

    Vorige week werd ik bijzonder geraakt door een App die hij stuurde. Een bericht dat me erg aan het denken heeft gezet. Met zijn toestemming deel ik het gedeelte uit de App dat me aan het denken heeft gezet. Mogelijk heb jij als Verlaat Verdriet-er ervaring met EMDR-behandeling. Mogelijk ben je therapeut die EMDR inzet bij Verlaat Verdriet-ers. In beide gevallen – Verlaat Verdriet-er en/of therapeut – nodig ik je uit jouw ervaring(en) en/of visie met me te delen titia@verlaatverdriet.nu
    Reacties deel ik op mijn beurt graag weer via een nieuwe blog over dit onderwerp.

    Citaat

    ‘Ik heb vanmiddag mijn vijfde WMDR gehad. Halverwege deze sessie stopte de behandelaar. Het ging over de herbeleving bij het overlijden van mijn neef (recent verlies, T.L.).Toen ik zei dat ik er enerzijds ook dankbaar voor was, stopte ze (ze = de psycholoog/behandelaar, T.L.). Ze vroeg waarom ik er dankbaar voor was. Dat moest ik even uitleggen. Ze vindt het belangrijk dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen trauma en rouwen, omdat EMDR alleen trauma kan behandelen en niet rouw.’

    Afgesloten

    Juist de laatste zin: Ze vindt het belangrijk dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen trauma en rouwen omdat EMDR alleen trauma kan behandelen en niet rouw.’ geeft mij het gevoel dat dit over thema’s gaat die horen bij ruptuur en trauma , Verlaat Verdriet en verlate rouw

    Rouwen

    Als de ruptuur van het vroege verlies van je ouder(s) in je jeugd trauma heeft veroorzaakt, dan heb je mogelijk toen je gevoelens afgesloten. Weggestopt. Gevolg daarvan is, dat je toen niet hebt kunnen rouwen. Mogelijk wel in je hoofd, maar niet in je gevoel. In de loop van de jaren is de weg naar gevoelens rondom het verlies van je ouder(s) meer en meer afgesloten geraakt. Bij Verlaat Verdriet is het dus niet zo dat rouw direct verbonden is aan verlies. Typerend voor een verlaat rouwproces is dat je, stap na stap, de weg terugzoekt waarlangs je weer contact maakt met gevoelens die je diep hebt weggestopt. Zonder in paniek te raken als gevolg van de verliesangst die je in je draagt.

    Blijven

    In dit proces is het, voor mijn gevoel, juist van groot belang dat een Verlaat Verdriet-er leert woorden te geven aan gevoelens rondom verlies, over welk verlies het ook gaat. Net zo goed als ik denk dat het belangrijk is dat een therapeut blijft bij de Verlaat Verdriet-er. Omdat juist dat cruciaal is in een helingsproces van trauma: de ervaring dat er op dat moment iemand voor je is. Iemand die blijft. Die niet weggaat. Die niet de stroom van gevoelens afbreekt. Maar blijft. Voor jou.

    PS: overigens heeft deze Verlaat Verdriet-er groot vertrouwen in zijn psychologe. Dat is dus niet waar het om gaat!

    Vraag

    Hoe werkt dat dus bij EMDR, Verlaat Verdriet en verlate rouw?
    Zelf denk ik verder na over dit onderwerp. Maar mogelijk help jij me verder met denken. Ik hoor het graag.

    Gedicht

    Lees nog eens het gedicht van Vasalis.

    • Wat zegt dit gedicht jou?
    • Wat zegt dit gedicht over jou?

    Verdriet kit al mijn krachten samen,
    Zodat ik roerloos word als steen.
    Mijn hele wezen wordt materie,
    een ondoordringbaar star mysterie,
    o sla de rots, opdat ik ween.

    M. Vasalis
    1909-1998
    Dichters en psychiater

  • | |

    Vragen over de betekenis van rouw

    DoorTitia Liese

    ‘Rouw creëert een leegte in mij.’ Gisteravond begon ik te lezen in het boekje van Paul Verhaeghe Intieme Vreemden. Vorige week kreeg ik dit essay cadeau in de boekwinkel, ter gelegenheid van de maand van de filosofie.

    Verlies

    ‘Rouw creëert een leegte in mij.’ Ik lees de zin. Lees de zin nogmaals. Wat lees ik hier eigenlijk? Waarom klopt voor mijn gevoel niet wat ik lees? Lees ik niet goed? Creëert rouw een leegte in je? Het is toch niet rouw die een leegte in je creëert? Het is verlies dat leegte in je creëert. Toch?

    Rouw

    Door te rouwen geef je betekenis aan verlies. Stap na stap vul je de leegte door betekenis te geven aan het verlies dat je hebt geleden. Het verlies van de ander. De betekenis die de ander heeft gehad voor jou. Je onderzoekt wie je bent. Wie je was. Waar je staat. Hoe je verder kunt gaan met je leven, ondanks het verlies van de ander. Je onderzoekt welke ruimte er is verder te gaan, dank zij het verlies van de ander. Welke ruimte er is voor jou om nieuwe perspectieven te ontwikkelen. Welke ruimte er is voor de mensen om je heen om nieuwe perspectieven te ontwikkelen.

    Verlate rouw

    Door verlate rouw vul je de leegte die je in je hebt gevoeld. Vaak al een lang leven lang. Je verwerkt. Je zoekt wegen naar heling. Daarom is rouw-verwerken voor mij zo’n verschrikkelijk fout woord. Je verwerkt niet rouw. Je verwerkt verlies. En dat is rouwen.

    Het herscheppen van het ‘ik’ bij verlate rouw

    Het lezen van het boekje van Paul Verhaeghe inspireerde mij tot het maken van een klein schema. Ik deel het graag met je – vers uit de pen.

    • Verlies creëert leegte.
    • Leegte creëert verliesangst.
    • Verliesangst creëert controle.
    • Controle creëert uitputting.

     

    • Rouw creëert inhoud.
    • Inhoud creëert vertrouwen.
    • Vertrouwen creëert positiviteit.
    • Positiviteit creëert energie.

    Paul Verhaeghe

    Overigens vind ik Paul Verhaeghe (emeritus hoogleraar aan de Universiteit Gent) een man die prachtige, behartenswaardige dingen schrijft. Ook in zijn essay Intieme Vreemden. 

     

  • | | |

    Het belang van in beweging komen

    DoorTitia Liese

    In beweging komen. Je leest het overal. Maar wat is ‘in beweging komen‘ eigenlijk? Natuurlijk begrijp je het Nederlands. Maar wat houdt ‘in beweging komen’ precies in? Wat betekent ‘in beweging komen’?

    In beweging komen

    Het eerste waar je aandacht naartoe zal gaan bij ‘in beweging komen’ zal vast richting je lijf zijn. Maar hoe doe je dat als je lijf op slot is gegaan na het verlies van je ouder(s)?  Als het ware is verstard? Hoe kom je in beweging? Lopen? Hardlopen? Fietsen? Mountainbiken? Yoga? Hoe begin je? Hoe bouw je het op, zodat je het voor langere tijd vol gaat houden?

    Van de beerput af komen

    In beweging komen met je lijf is belangrijk om geblokkeerde energiestromen weer op gang te brengen. Maar het is niet de enige manier waarop je in beweging kunt komen. Er is ook nog een hele andere manier van in beweging komen. Een manier die van minstens evenveel belang is in een verlaat rouwproces. En ook dat is beweging door doen. Namelijk door op te houden op de beerput te blijven zitten, uit angst voor wat er allemaal in zit. Weten dat het er is (en het zelfs zelf beerput noemen!). Maar de voorkeur geven aan negeren (nee hoor: ik heb er geen last van). Aan bagatelliseren (nee hoor: dat is al zo lang geleden). Aan doorgaan (nee hoor: ik ga niet achterom kijken. Ik krijg mijn ouder(s) er toch niet mee terug).

    In beweging komen

    Kom in beweging. Zet de stap. Neem deel aan een basisworkshop Verlaat Verdriet. Of een basisworkshop Dubbel Ouderverlies. Maak een afspraak met Titia Liese om te onderzoeken hoe het zit bij jou. Wat je nodig hebt. Wat bij jou past. Lees over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Lees over de ervaringen van andere Verlaat Verdriet-ers. Over wat andere Verlaat Verdriet-ers in hun proces heeft geholpen.

    Innerlijk besluit

    Neem een innerlijk besluit het proces aan te gaan. Jouw verlate rouwproces aan te gaan. Je hebt een leven te winnen.

    Innerlijk besluit