• | | | |

    Herinneringen: fictie en werkelijkheid

    DoorTitia Liese

    Op 19 december j.l. scheef ik de blog In je hele lijf ervaren over een hele sterke herinnering aan de kerstavond voorafgaand aan het overlijden van mijn moeder. Tientallen jaren heeft die herinnering – een van de weinige herinneringen die ik had (dacht te hebben) aan de tijd rond het overlijden van mijn moeder – deel uitgemaakt van mij.

    Het Mijnenveld

    Vandaag is het 17 januari 2023. Ik ben bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te onderzoeken in verband met het verduurzamen van mijn werk. Het overdragen van mijn Verlaat Verdriet-werk. Het Mijnenveld – de invloed van ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van de ouder(s) – speelt daarin een grote rol. Als ergens mijn kennis en kunde zichtbaar en overdraagbaar is, dan is dat in Het Mijnenveld.

    Verhuizing

    Vandaag maak ik mij gedachten over de invloed van ‘verhuizing’ na het overlijden van de ouder(s). Even kan ik niet verder met denken en schrijven. Neem een korte time-out. Zoek even de stilte en de donkerte op van mijn slaapkamer. Van m’n bed. Pak een boek. Nog voor ik het boek open heb geslagen dringt het op volle kracht tot mij door. Dat wat ik op 19 december 2022 heb geschreven over de kerstnacht kan niet waar zijn.

    Dat wat ik tientallen jaren heb gehouden voor een herinnering aan de nacht voor mijn moeder overleed. Waar ik nooit een seconde aan heb getwijfeld IS NIET WAAR. KAN NIET WAAR ZIJN. Kan zelfs helemaal niet waar zijn. De situatie die ik in deze blog beschrijf – het huis, mijn kamer, mijn bed, de plek. Dat is het huis en de plek waar we vijf jaar na het overlijden van mijn moeder naartoe zijn verhuisd. Even voel ik een enorme kortsluiting in me. Even wordt het helemaal donker. Wat ik schreef kan dus niet waar zijn. Althans: niet waar het de avond voor de dood van mijn moeder betrof.

    Waarschijnlijk is het waar dat er blazers Stille nacht bliezen in de nabije buurt van ons huis. Dat is heel goed mogelijk. Mogelijk heb ik me op die avond ergens ongemakkelijk over gevoeld. Of ongelukkig. Maar het is niet zo dat dit verbonden was aan het ziekbed van mijn moeder. Althans niet op de manier zoals ik in mijn blog beschrijf.

    Lees meer

    Blog In je hele lijf ervaren 

    Kijk

    Het Mijnenveld , module 5 uit de serie video’s Rouw kent een tijd. 

  • | | | |

    Herinneringen: fictie en werkelijkheid

    DoorTitia Liese

    Op 19 december j.l. scheef ik de blog In je hele lijf ervaren over een hele sterke herinnering aan de kerstavond voorafgaand aan het overlijden van mijn moeder. Tientallen jaren heeft die herinnering – een van de weinige herinneringen die ik had (dacht te hebben) aan de tijd rond het overlijden van mijn moeder – deel uitgemaakt van mij.

    Het Mijnenveld

    Vandaag is het 17 januari 2023. Ik ben bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te onderzoeken in verband met het verduurzamen van mijn werk. Het overdragen van mijn Verlaat Verdriet-werk. Het Mijnenveld – de invloed van ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van de ouder(s) – speelt daarin een grote rol. Als ergens mijn kennis en kunde zichtbaar en overdraagbaar is, dan is dat in Het Mijnenveld.

    Verhuizing

    Vandaag maak ik mij gedachten over de invloed van ‘verhuizing’ na het overlijden van de ouder(s). Even kan ik niet verder met denken en schrijven. Neem een korte time-out. Zoek even de stilte en de donkerte op van mijn slaapkamer. Van m’n bed. Pak een boek. Nog voor ik het boek open heb geslagen dringt het op volle kracht tot mij door. Dat wat ik op 19 december 2022 heb geschreven over de kerstnacht kan niet waar zijn.

    Dat wat ik tientallen jaren heb gehouden voor een herinnering aan de nacht voor mijn moeder overleed. Waar ik nooit een seconde aan heb getwijfeld IS NIET WAAR. KAN NIET WAAR ZIJN. Kan zelfs helemaal niet waar zijn. De situatie die ik in deze blog beschrijf – het huis, mijn kamer, mijn bed, de plek. Dat is het huis en de plek waar we vijf jaar na het overlijden van mijn moeder naartoe zijn verhuisd. Even voel ik een enorme kortsluiting in me. Even wordt het helemaal donker. Wat ik schreef kan dus niet waar zijn. Althans: niet waar het de avond voor de dood van mijn moeder betrof.

    Waarschijnlijk is het waar dat er blazers Stille nacht bliezen in de nabije buurt van ons huis. Dat is heel goed mogelijk. Mogelijk heb ik me op die avond ergens ongemakkelijk over gevoeld. Of ongelukkig. Maar het is niet zo dat dit verbonden was aan het ziekbed van mijn moeder. Althans niet op de manier zoals ik in mijn blog beschrijf.

    Lees meer

    Blog In je hele lijf ervaren 

    Kijk

    Het Mijnenveld , module 5 uit de serie video’s Rouw kent een tijd. 

  • | | | | |

    Brainstormdag Verlaat Verdriet Verduurzamen

    DoorTitia Liese

    Brainstormdag

    Vrijdag de 13e januari. Het staat in mijn geheugen gegrift.
    Vrijdag de dertiende januari tweeduizenddrieëntwintig. Brainstormdag Verlaat Verdriet Verduurzamen.
    Acht Verlaat Verdriet-ers zijn overal uit Nederland naar Nunspeet gekomen. Hebben een vrije dag genomen om samen aan het werk te gaan onder de vaardige leiding van Hans, Verlaat Verdriet-er en organisatieadviseur.

    Kennis en kunde

    Niet op gerekend, maar mij valt de eer te beurt deze dag te openen. Het eerste wat me te binnen schiet is de opmerking die een van de deelnemers aan de verdiepingsworkshop Dubbel Ouderverlies maakte. ‘Wat bijzonder om samen te zijn met mensen die, net als ik, jong hun ouder(s) hebben verloren. Ik kan niet goed vertellen wat dat met me doet. Maar het doet veel met me. Heel veel. En dat is een bijzonder gevoel.’
    Acht Verlaat Verdriet-ers die op deze storm- en regenachtige dag naar Nunspeet zijn gekomen. Allemaal omdat ze jong hun ouder(s) hebben verloren. Hier nu, op deze dag in deze ruimte aanwezig zijn. Omdat ze de waarde hebben ervaren van mijn werk. En omdat ze willen dat deze kennis en kunde beschikbaar blijven. Verder in de wereld worden gezet. Ideeën en plannen die uitgewisseld worden. Een goede organisatie. Trainingen ontwikkelen, aanbieden, geven. Nieuwe vormen van workshops. Nieuwe website. Verlate rouw bij Verlaat Verdriet handzaam maken voor coaches. Voor therapeuten. Voor POH’s, maatschappelijk werkenden, scholen, opleidingen. Mijn werk beschikbaar en toegankelijk te maken, zowel voor lager opgeleiden als voor hoger opgeleiden. Uitgeven van beschikbaar materiaal.

    Verduurzamen

    ‘Titia, als jij je werk wilt verduurzamen, dan zal je het door moeten geven aan jongere mensen’ zei een aantal weken geleden iemand tegen me. Dat is waar we op deze dag volop mee bezig zijn. Inmiddels hebben ook diverse andere Verlaat Verdriet-ers hun hulp aangeboden om dit proces verder te helpen ontwikkelen. Vorm en inhoud te geven.

    Energie

    Buiten regent het. Stormt het. Binnen bruist een hartverwarmende energie. We gaan ervoor. Wat een mooie en rijke dag!

  • | | |

    Als de dood de dader was

    DoorTitia Liese

    Om over na te denken

    In Als de dood de dader was wil ik nog even ingaan op een opmerking die ik maakte in de blog van gisteren: Het grote ontbreken van traumasporen Zou het kunnen zijn.

    Als de dood de dader was

    Als de dood de dader was, dan heb je in je jeugd zowel indirect als direct te maken gehad met de dood. Indirect, omdat de dood niet jou betrof, maar je ouder. Direct, omdat de dood jouw leven – dat nog volop in ontwikkeling was – voor altijd veranderde.

    Het is in een verlaat rouwproces aan jou om antwoorden te zoeken op vragen als:

    Wat gebeurde er bij jou?
    Welke leeftijd had jij?
    Op welke wijze verloor je je ouder(s)? Was er sprake van schuld? Van een dader?
    Verloor je je moeder of je vader?
    Was je een meisje of een jongen? Wat heeft het verlies van je ouder betekend voor de ontwikkeling van jouw identiteit?
    Wat heeft de dood aangericht in jouw gezin van herkomst? Wat betekende dat voor jou? Voor jouw relatie met de andere gezinsleden?

    Opvattingen rondom de dood

    Daarnaast heb je te maken gehad met de opvattingen rondom de dood in de tijd waarin je opgroeide. En in de cultuur waarin je opgroeide.

    Welke plek nam de dood toen in?
    Wat betekende dat voor jou?

    Maar je hebt niet alleen te maken met opvattingen rondom de dood in de tijd van toen. Je hebt ook te maken met de opvattingen rondom de dood in de huidige tijd. Nu dus. En stel nu eens: de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn is geen thema. Zelfs is het mogelijk dat wetenschappers wetenschappelijk hebben aangetoond dat minder dan 20% van de kinderen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden daar later last van heeft (ik verzin dit niet). Dan kun je proberen wat je wilt, maar in (te) veel gevallen word je niet gezien. Niet gehoord. En niet serieus genomen.

    Kenmerkende patronen

    Een gevolg van deze hardnekkige (wetenschappelijke) ontkenning is dat het lijkt alsof jij een uniek probleem hebt. Een probleem dat alleen in jou zit. Dat een gevolg is van wie jij bent. En dat – Verlaat Verdriet-ers – is niet waar.
    Verlaat Verdriet-thema’s – gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – zijn universeel. Ze komen overeen met thema’s van andere Verlaat Verdriet-ers. Kijk maar eens naar Kernthema’s en kenmerken. Dat zijn de thema’s waar Verlaat Verdriet-ers zich in herkennen. Ook als de dood de dader was is er sprake van een gedeeld probleem.

    Het gaat er niet direct van over, maar het helpt wel:

    Je bent niet gek.
    En je bent niet de enige.

    Tips

    Doe de Zelftest 

    Bekijk de video Het Mijnenveld (uit de serie Rouw kent geen tijd).