• | | |

    Eerder gezin: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    DE LEVENSLANGE INVLOED VAN HET VROEGE VERLIES VAN EEN OUDER

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Eerder gezin

    ‘Mijn vader had al een gezin gehad voordat hij mij kreeg met mijn moeder. Hij was 72 jaar toen hij overleed. Ik was 6 jaar. Mijn moeder en ik bleven alleen over. Mijn drie halfbroers zijn ‘een generatie’ ouder dan ik. Maar ze zijn toch ook mijn broers. Ook al heb ik ze pas leren kennen toen ik allang volwassen was.
    Vrouw, 57 jaar, 6 jaar toen ze haar vader verloor.
    Haar vader werd 72 jaar

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Onderzoek eens de waarde van ‘mijn’

    DoorTitia Liese

    In de tijd dat ik voor de eerste keer borstkanker had leerde ik een klein trucje. Heb het niet meer over ‘mijn’ borstkanker. Borstkanker is niet ‘mijn’ borstkanker. Is niet ‘mijn vriendinnetje’.
    Door borstkanker ‘mijn borstkanker’ te noemen identificeer je je met iets wat je eigenlijk helemaal niet wit hebben. Je ziet het als iets onlosmakelijks. ‘Van mij’.

    Diagnoses uit de DSM krijgen ook vaak een soort van liefkozend ‘mijn’. ‘Mijn’ ADHD. ‘Mijn’ borderline. ‘Mijn’ angsten. ‘Mijn’ autisme. ‘Mijn’ dissociaties. Je problemen zijn als het ware ‘gehospitaliseerd’ geraakt. Je bent het. In plaats van dat je het ‘hebt’.

    Overlevingspatronen

    Niet meer ‘mijn’ gaat ook op voor overlevingspatronen, realiseerde ik me indertijd. Heb het niet meer over ‘mijn’ overlevingspatronen. Maar over ‘overlevingspatronen’. Overlevingspatronen zijn niet ‘jij’. Overlevingspatronen zijn patronen die je zelf hebt gemaakt. Je kunt ze ook weer zelf veranderen. Een klein, maar effectief trucje is dus overlevingspatronen niet meer ‘mijn’ overlevingspatronen te noemen. Maar ‘overlevingspatronen’.

    Daarentegen

    Daarentegen is het belangrijk het wel te hebben over ‘mijn’ verlaat verdriet. Over ‘mijn’ verlaat rouwproces.’  Zolang je bezig bent met de gevolgen van het vroege verlies van je ouder, met jouw verlaat verdriet dus, en met jouw verlate rouwproces is het juist belangrijk geïdentificeerd te zijn. Om verlaat verdriet en verlate rouw wel te zien – en te erkennen – als van jou.

    Verlaat rouwproces

    Verlaat Verdriet is geen diagnose uit de DSM. Verlaat Verdriet is veroorzaakt door een onomstotelijk feit: de vroege dood van je ouder(s).
    Een verlaat rouwproces is een opdracht die je aan jezelf stelt. Om de discipline op te brengen dit proces tot een goed einde te brengen is het juist nodig tegen jezelf te zeggen: zolang het nodig is, is dit mijn verlaat verdriet. Is dit mijn verlate rouwproces.

    Kleine trucjes. Groot effect.

  • | |

    Een workshop met een heel bijzondere samenstelling

    DoorTitia Liese

    Jongen en meisje, 1903

    Elke workshop gebeurt het weer – een bijzonderheid in de samenstelling van de groep. Een bijzonderheid die je niet zelf verzint. Niet kunt verzinnen. In de workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen verloren de deelnemers niet alleen in hun jeugd hun beide ouders. Drie van de vier aanwezigen waren – en zijn dus! – enigst kind.

    Drie dubbel verlies en meer

    In je jeugd een ouder verliezen door overlijden heeft een enorme impact dat levenslange sporen nalaat. In je jeugd je beide ouders verliezen heeft een meer dan dubbelgrote impact. Je verliest bijvoorbeeld niet alleen je ouders, maar ook je ouderlijk huis. Enigst kinderen raken alles kwijt. Kunnen hun verliezen niet delen met broers of zussen. Toen niet. Nu ook niet.

    Herkenning en erkenning

    ‘Alleen al de herkenning en de erkenning bij elkaar doen me in deze workshop al zo verschrikkelijk goed. Ik kan er bijna geen woorden aan geven. Maar het geeft me zoveel rust. En vertrouwen. Ik kan weer verder.’ Zo benoemt een van de deelnemers haar eerste ervaringen in deze workshop.
    Albertine Richaerts, we hebben al vele workshops Dubbel Ouderverlies samen gegeven, maar deze was ook voor jou heel speciaal. Dank je wel voor weer een mooie workshop samen. Wat bijzonder voor jou om te kunnen delen met 2 andere Verlaat Verdriet-ers, enigst kinderen. Net al jij.

    Couveusekinderen

    Ik noemde het eerder in deze blog. Iedere workshop opnieuw heeft een bijzonderheid in de samenstelling. De workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen had nog een extra bijzonderheid in de samenstelling. Drie van de vier deelnemers hebben de eerste tijd van hun leven doorgebracht in een couveuse. Zo’n vroege scheiding – ruptuur! – van je moeder – van je ouders moet ik hier eigenlijk zeggen – kan op zijn eigen manier ook een levenslange impact hebben op je leven. Ook een onderwerp dat je maar zelden kunt delen met andere aanwezigen in een Verlaat Verdriet-workshop. In deze workshop dus wel. Extra bijzonder als dan ook nog een van de drie aanwezigen als verpleegkundige met hart en ziel werkt met prematuren!

  • | | |

    Hoe zit het met jouw gevoel van eigenwaarde?

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet kent vele thema’s. Thema’s die zich mogelijk ook bij jou voordoen. Een van de thema’s is gevoel voor eigenwaarde.

    Waardevol

    Een kenmerk van veel Verlaat Verdriet-ers is dat ze weinig – of geen – gevoel van eigenwaarde hebben. Als je geen idee hebt wie je bent: hoe zou je je dan waardevol moeten voelen? Of als je je altijd hebt aangepast, alles altijd belangrijker lijkt te zijn dan jij, als je twijfelt aan je bestaansrecht: waar zou je dan gevoel van eigenwaarde aan kunnen ontlenen?

    Besef van eigenwaarde

    Er is een aspect van weinig of geen besef van eigenwaarde hebben dat ik in deze blog graag met je wil delen. Namelijk dat Verlaat Verdriet-ers eveneens vaak heel weinig – of geen – besef hebben van wat ze bij andere mensen teweeg kunnen brengen. Wat voor invloed hun gedrag heeft op andere mensen. Wat hun woorden doen met andere mensen. Dat kan zijn bij naasten. Maar dat kan ook zijn bij mensen die verder van je weg staan. Zoals vrienden of collega’s.

    Gelijkwaardig

    Heb jij hier ooit bij stil gestaan? Sta je er ooit bij stil? Realiseer jij je dan dat de ander een mens is zoals jij? Met eigen gevoelens. Eigen kwetsbaarheden. Met eigen blauwe plekken op de ziel. Net als jij. Gelijkwaardig.

    Groeien

    Ik weet dat het lastig is voor Verlaat Verdriet-ers, om dit te onderkennen. Om dit zien. Onder ogen te zien dat dit ook wel eens voor jou zou kunnen gelden.
    Maar als we het over eigenwaarde hebben, of over gebrek aan eigenwaarde, is het nodig om dit te beseffen. Onder ogen te zien. Er verantwoordelijkheid voor te nemen. Alleen dan kun je het veranderen. Kan jouw eigen gevoel van eigenwaarde groeien. Misschien wel uit deze onverwachte hoek.