• | |

    Hoe ontwikkel je een samenhangend aanbod

    DoorTitia Liese

    Samenhangend aanbod

    ‘Juul, wat ik wil is een samenhangend aanbod ontwikkelen voor Verlaat Verdriet.’ Juliette en ik zijn samen aan het werk met de Verlaat Verdriet-website. Het is zeker 20 jaar geleden. Juliette kijkt me twijfelend aan. ‘Een samenhangend aanbod voor Verlaat Verdriet? Wat bedoel je dan?’ vraagt ze. ‘Weet ik ook niet’ zeg ik terug. ‘Maar ik weet wel dat ik het wil.’

    Onderzoeken

    Inmiddels zijn we ruim 20 jaar verder. Hoe ontwikkel je een samenhangend aanbod. Nu weet ik het. Bijvoorbeeld, zoals bij mij het geval is, door van een onderwerp dat je na aan het hart ligt je levenswerk te maken. Omdat je het wilt. En omdat het nodig is. Stug doorwerken. De noodzaak zien. Lichtpuntjes in het vizier houden. Teleurstellingen incasseren. Door me consequent af te vragen: waar gaat jong ouderverlies over. Waar gaan de gevolgen van jong ouderverlies over. Welke gevolgen in je jeugd. Welke gevolgen voor de ontwikkeling van je identiteit. Te onderzoeken. Te blijven onderzoeken. Nooit tevreden te zijn met voor de hand liggende antwoorden.

    Rouw kent geen tijd

    Zo is in de loop van vele jaren mijn samenhangend aanbod ontstaan. Rouw kent geen tijd: Verlaat Verdriet verwerken en helen. Een programma waarin niet alleen zelfhulp-tools voor Verlaat Verdriet-ers hun plaats hebben, maar ook handreikingen voor hulpverleners voor hun werk met Verlaat Verdriet-ers. De basis ligt klaar. De verschillende werkmethoden moeten nog werk-klaar gemaakt worden.
    De video Rouw kent geen tijd is er al.
    De vernieuwde versie van Teruggaan, om verder te kunnen ligt vrijwel druk-klaar bij de uitgever.

    ‘Waarom wil ik dit eigenlijk vertellen?’ vraag ik me af.
    ‘Omdat het tijd is’ zegt mijn innerlijke stem.

  • | | |

    Onder de warme deken van mededogen

    DoorTitia Liese

    Onder de warme deken van mededogen. Of: de achterkant van positiviteit.

    Mededogen

    We leren het in de loop van ons leven – met mededogen kijken naar onze mede-mens(en). Ook onze medemens is een amateur in dit leven, net als wijzelf. We leren het in trajecten voor zelfontplooiing. In therapeutische trajecten. Met mededogen kijken naar onze medemens(en).
    Helaas blijkt de praktijk vaak weerbarstiger dan onze voornemens. Verlaat Verdriet-ers merken dat. We doen ons best met volwassen ogen naar onze ouders te kijken. Naar je overleden ouder. Naar je overgebleven ouder. Ze waren te jong toen de dood in hun leven kwam. Niet opgewassen tegen de gevolgen van het onomkeerbare verlies. Zoekend. Proberend. Falend. Opnieuw proberend.

    Volwassen perspectief

    We proberen het te zien vanuit ons volwassen perspectief. Te begrijpen. Er begrip voor te hebben. Mededogen te voelen voor de ouders die het zo moeilijk hebben gehad. Die in hun eigen ontreddering ook nog de zorg hadden voor hun kinderen. Voor ons. We proberen het vanuit een positief perspectief te benaderen. Hoe moeilijk, en hoe zwaar ons dat ook valt. Het lukt ons. Vaak heel vèrgaand.

    De achterkant van positiviteit

    Maar dan.. Dan kan het zijn dat onder die warme deken van (volwassen) mededogen je boosheid broeit. En blijft broeien. De boosheid van het kind in je om het vroege verlies van de ouder. Niet eens zozeer boosheid op je ouder(s), maar boosheid op het leven. Om het verlies dat jou is overkomen. Om de gevolgen van dat vroege verlies op je verdere jeugd. Op de invloed die het nu nog steeds heeft. Boosheid op je lot.
    Energetische boosheid is bijna altijd geblokkeerde liefde. Liefde die niet meer kan stromen. Niet naar jezelf. Niet naar de mensen in je omgeving. En niet naar het leven. Niet naar jouw eigen leven. Energetische boosheid die je nogal eens tegen jezelf gaat inzetten in de vorm van zelfondermijning. Energetische boosheid die jou verhindert voluit in je leven te staan.

    Bevrijden

    Bevrijd je boosheid.
    Haal die boosheid weg onder die warme deken van mededogen.
    Je hebt een leven te winnen.

    Meer

    Website Verlaat Verdriet 
    Rouw kent geen tijd
    Basisworkshop Verlaat Verdriet
    Basisworkshop Dubbel Ouderverlies
    De weg van liefde

  • | | | |

    Schaduw en stilte: Anny Duperey

    DoorTitia Liese

    In het kader van Verlaat Verdriet-ers over hun verlaat verdriet wil ik je graag nog eens het boek Schaduw en stilte van Anny Duperey doorgeven. Schaduw en stilte is uitgekomen in 1992, en is nog altijd een prachtig en ontroerend boek.

    Anny Duperey

    Anny Duperey is geboren in 1947 in Rouen. Auteur, commédienne en actrice. Ze speelde onder andere mee in films van Jan-Luc Godard en Sydney Pollack en in stukken van Shakespeare en Dario Fo.

    Als achtjarig meisje verliest ze haar ouders. Anny gaat bij haar grootmoeder wonen. Ze wordt gescheiden van haar zusje, een baby die bij de andere grootmoeder wordt ondergebracht. Na de middelbare school vertrekt ze naar Parijs. Pas als ze veertig wordt en zelf moeder is, heeft ze de moed om haar vaders foto’s te bekijken. In de hoop dat ze zich iets herinnert van het leven met haar ouders.

    …….Toch was ik de dood van mijn ouders niet vergeten, maar ik had de gebeurtenis in mijn gevoelsleven drooggelegd. Ik praatte er nooit over, alleen als ik ernaar werd gevraagd antwoordde ik doodnuchter dat ze dood waren, ja, nou en, en dat ik daar totaal niet onder leed. Als men zich verbaasde over deze harde en onverschillige reactie, verklaarde ik cynisch en arrogant dat ik door hun dood welbeschouwd al vroeg zelfstandig en volkomen vrij in mijn doen en laten was geweest – wie weet of ze me niet zouden hebben tegengewerkt in mijn voorkeuren en neigingen – en dat dat heel goed was. Had iemand niet geschreven dat niet iedereen het geluk heeft wees te zijn?……

    Quote

    Schaduw en stilte kreeg de volgende quote mee:
    Er is geen wond 
    die niet na enige
    tijd heelt.

    Een onbekende auteur die
    met zekerheid is overleden.
    Jammer. Ik had hem
    willen vragen
    na hoevéél tijd.

    Boek

    Ik zag het boek staan bij Bol.com voor de opruimprijs € 7,49 (inclusief verzendkosten).
    Schaduw en stilte  

    Verlaat Verdriet-ers over hun verlaat verdriet

    Verlaat Verdriet-ers over hun verlaat verdriet 

  • | | |

    Verlaat Verdriet, en verwarring door botsende perspectieven

    DoorTitia Liese

    Zo vaak vraag ik het me af. Wat is er toch aan de hand. Waarom wordt Verlaat Verdriet nog steeds niet breed gedragen? Nog steeds veel te veel Verlaat Verdriet-ers worstelen met onbegrepen problemen. Hebben vaak geen idee dat deze problemen gerelateerd zijn aan het vroege verlies van hun ouder(s). Of hebben wel een vermoeden van de samenhang, maar hebben geen idee wat ze er mee moeten. Laat staan mee kunnen.
    Zoals er ook nog steeds veel te veel hulpverleners zijn die geen idee hebben van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Laat staan van de talrijke complicaties die aan dit vroege verlies gerelateerd kunnen zijn.

    Perspectieven

    Vorige week, in een inspirerend gesprek met rouwdeskundige Maria de Greef vielen er ineens weer puzzelstukjes op z’n plek: perspectieven, in verwarring met elkaar. Botsende perspectieven.

    Vier perspectieven

    1. Van het kind dat een ouder verliest;
    2. Naar het kind dat een ouder verliest;
    3. Naar de Verlaat Verdriet-er door de volwassene/de professional;
    4. Van de Verlaat Verdriet-er die als kind haar/zijn ouder(s) is verloren.

    Eerste perspectief

    Het eerste perspectief bestaat uit de ervaringen van het kind dat een ouder verliest. Een kind dat haar/zijn ouder(s) verliest, verliest veel meer dan alleen die ouder(s). Het kind verliest ook veiligheid, continuïteit, vertrouwen.

    Tweede perspectief

    Het tweede perspectief: het perspectief naar het kind. Het gaat om het kind dat een verlies lijdt. Maar. Dan gaat het altijd om het perspectief van de volwassene. En dan gaat het in veruit de meeste gevallen om het perspectief van de ‘deskundige’. De professional die haar of zijn kennis baseert op theorie.

    Derde perspectief

    Het derde perspectief verschuift naar Verlaat Verdriet-ers. Naar volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden. Ook dan is er sprake van het perspectief naar het kind van toen, vanuit de volwassene c.q. de professional. Nog steeds het perspectief dus van de volwassene die weet hoe het zit (of denkt te weten hoe het zit). Die kennis baseert op theorie. Bijvoorbeeld: problemen die zich voordoen bij Verlaat Verdriet-ers komen voort uit het feit dat je als kind ‘niet gerouwd hebt’, door welke oorzaak of oorzaken dan ook. Dus moet je als Verlaat Verdriet-er alsnog rouwen. Je moet loskomen uit het verleden. Je moet je ouder loslaten.

    Vierde perspectief

    Het vierde perspectief is het perspectief van de Verlaat Verdriet-er. De volwassene die in haar/zijn jeugd haar/zijn ouder(s) heeft verloren. Dan gaat het om heel andersoortige kennis. Namelijk: kennis uit ervaring.
    Verlaat Verdriet-ers met tal van – gestapelde – verlieservaringen. Volwassenen met gecompliceerde verhalen. Verhalen die gehoord willen worden. Volwassenen die gezien willen worden. Verlaat Verdriet-ers die niet willen beginnen met ‘loslaten’. Maar die aan het begin staan van de weg naar een nieuwe verbinding met hun vroeg overleden ouder(s). Die daarin goed en deskundig begeleid willen worden.

    Gordiaanse knoop

    Deze Gordiaanse knoop lijkt mij een sta-in-de-weg op de weg naar erkenning. Ik ga deze verwarring van perspectieven verder onderzoeken. Maar ik wilde deze Gordiaanse knoop graag alvast met je delen.

    Voel je je geraakt? Wil je hier iets over kwijt? Wil je hierover iets met me delen? Laat het me weten. Zo kan – met kennis uit ervaring – het Verlaat Verdriet-werk zich steeds verder ontwikkelen. En verduurzamen. Stuur je mail titia@verlaatverdriet.nu