• | | | |

    Tips voor Verlaat Verdriet: kwetsbaar gebied

    DoorTitia Liese

    Kwetsbaar gebied: niet betreden

    Een van de pijnlijke bijwerkingen van het tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies zijn de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers nog wel eens te horen krijgen. De meest voorkomende hebben we op een rijtje gezet. Lees ze eens en realiseer je, ook als je hulpverlener bent: hoe goed bedoeld ook: je betreedt kwetsbaar gebied.

    • Gelukkig kun je je vader niet missen als je hem niet hebt gekend.
    • Iedereen heeft weleens wat.
    • Ouders die gescheiden zijn, da’s toch veel erger?
    • Dat kan toch niet de enige oorzaak zijn?
    • Verlaat Verdriet – nee, nooit van gehoord.
    • Kom op, kijk eens vooruit!
    • We gaan het nu niet meer hebben over iemand die al zo lang dood is.
    • Je idealiseert je moeder/je vader.
    • Als je weet waar het vandaan komt, kun je het ook oplossen.
    • Je leeft NU hoor.
    • Gelukkig is er tegenwoordig veel meer aandacht voor de kinderen.
    • Zit je daar nou nog mee?

    Mijn leven verloren

    ‘Cara vita che mi sei andata perduta, con te avrei fatto faville se solo tu non fosti andate perduta.’ *

    Een andere pijnlijke bijwerking van het tekort aan kennis zijn de misdiagnoses die Verlaat Verdriet-ers krijgen. Misdiagnoses die het leven van Verlaat Verdriet-ers tot een hel kunnen maken. Een bekend voorbeeld daarvan is de Italiaanse dichteres Almelia Rosselli, 1930-1996, 7 jaar toen ze haar vader verloor, 18 jaar toen ze haar moeder verloor. Overleden in 1996, door zelfdoding. Een leven lang ging ze gebukt onder zware depressies en de diagnoses Paranoïde Schizofrenie en Parkinson. Diagnoses die ze altijd heeft bestreden als onjuiste diagnoses. In 1996 maakte ze een einde aan haar leven – evenals de door haar bewonderde schrijfsters Virginia Woolf (1882-1941, 13 jaar toen ze haar moeder verloor) en Sylvia Plath (1932-1963, 8 jaar toen ze haar vader verloor).

    * ‘Mijn allerliefste leven dat voor mij verloren is gegaan, wat zou ik hebben gestraald als je maar niet verloren was gegaan.’
    Almelia Rosselli, dichteres en musicienne

    Lees meer

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Boeken van Titia Liese

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #handreikingenbijverlaatverdriet #tipsvoorverlaterouw #kwetsbaargebied

     

  • | | |

    Herkennen in de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Herkennen in de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Als hulpverlener zul je, als je werkt met een Verlaat Verdriet-cliënt, over het algemeen werken met individuele Verlaat Verdriet-ers. Je ziet en hoort dan een cliënt in haar of zijn problematiek waarvoor jouw cliënt bij je is gekomen. In haar of zijn particuliere verhaal. Het zal dan niet altijd duidelijk zijn dat er bij Verlaat Verdriet sprake is van kenmerkende patronen die veel algemener voorkomen bij Verlaat Verdriet-ers dan alleen bij jouw cliënt. Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet waar Verlaat Verdriet-ers zich over het algemeen in herkennen. Die Verlaat Verdriet-ers het gevoel geven: dit gaat over mij! Dit gaat helemaal over mij! Je Verlaat Verdriet-cliënt zal zich gemakkelijker openen als hij/zij zich erkend kan voelen als Verlaat Verdriet-er.

    Kenmerkende patronen

    Vanaf het allereerste begin van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik er door gefascineerd geweest. Altijd weer hoor ik Verlaat Verdriet-ers dezelfde dingen zeggen, meer dan toevallig vaak in exact dezelfde bewoordingen. Ongeacht waar de Verlaat Verdriet-ers vandaan komen. Welke leeftijd ze hadden toen ze hun ouder(s) verloren. Welke leeftijd ze nu hebben. Ongeacht de wijze waarop ze hun ouder(s) verloren. En ongeacht hun opleidingsniveau. Deze opvallende overeenkomende patronen heb ik Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet genoemd. Zeker: je kunt Verlaat Verdriet benaderen vanuit de – vele – verschillen die er ook zijn. Maar het is ook goed om je ervan bewust te zijn hoe belangrijk het is voor Verlaat Verdriet-ers – die zich vaak zo anders voelen dan andere mensen – zich deel te voelen van een groter geheel. De Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet deel ik graag met je. Ze zullen in je werk met Verlaat Verdriet-ers verhelderend werken. Zowel voor jouzelf als hulpverlener, als voor je Verlaat Verdriet-cliënt.

    Voorbeelden van Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    • Je altijd aanpassen;
    • Niet om kunnen gaan met grenzen;
    • Abrupt de verbinding verbreken;
    • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst;
    • Moeite hebben met ruimte innemen;
    • Altijd geven;
    • Moeite hebben met intimiteit;
    • Verliesangst;
    • Je anders voelen dan andere mensen.

    Lees meer over Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    Kernthema’s en Kenmerkende Patronen 

    Symposium voor hulpverleners

    Teruggaan om verder te kunnen, Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. In dit symposium delen wij, Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen onze kennis en kunde als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. We laten jou, als hulpverlener de complexiteit zien en ervaren van Verlaat Verdriet en verlate rouw. We laten je de rauwe binnenkant zien van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Maar ook de schoonheid van ons proces. Wij, Verlaat Verdriet-ers, nemen je mee op de weg die wij gaan van overleven naar leven. We laten je zien wat ons heeft geholpen. En wat niet. Leer van ons! Meld je aan voor symposium Teruggaan om verder te kunnen op 5 april 2025. 

    Lezen

    Meer Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet in het boek van Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen.
    Boek bestellen: Teruggaan om verder te kunnen

    Horen en zien

    Babette van Drunen: De erfenis van rouw 1 en De erfenis van rouw 2 

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenmerkendepatronenbijverlaatverdriet #symposiumvoorhulpverleners #teruggaanomverdertekunnen

    © Titia Liese 2025

  • | | |

    Herkennen in de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Herkennen in de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Als hulpverlener zul je, als je werkt met een Verlaat Verdriet-cliënt, over het algemeen werken met individuele Verlaat Verdriet-ers. Je ziet en hoort dan een cliënt in haar of zijn problematiek waarvoor jouw cliënt bij je is gekomen. In haar of zijn particuliere verhaal. Het zal dan niet altijd duidelijk zijn dat er bij Verlaat Verdriet sprake is van kenmerkende patronen die veel algemener voorkomen bij Verlaat Verdriet-ers dan alleen bij jouw cliënt. Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet waar Verlaat Verdriet-ers zich over het algemeen in herkennen. Die Verlaat Verdriet-ers het gevoel geven: dit gaat over mij! Dit gaat helemaal over mij! Je Verlaat Verdriet-cliënt zal zich gemakkelijker openen als hij/zij zich erkend kan voelen als Verlaat Verdriet-er.

    Kenmerkende patronen

    Vanaf het allereerste begin van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik er door gefascineerd geweest. Altijd weer hoor ik Verlaat Verdriet-ers dezelfde dingen zeggen, meer dan toevallig vaak in exact dezelfde bewoordingen. Ongeacht waar de Verlaat Verdriet-ers vandaan komen. Welke leeftijd ze hadden toen ze hun ouder(s) verloren. Welke leeftijd ze nu hebben. Ongeacht de wijze waarop ze hun ouder(s) verloren. En ongeacht hun opleidingsniveau. Deze opvallende overeenkomende patronen heb ik Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet genoemd. Zeker: je kunt Verlaat Verdriet benaderen vanuit de – vele – verschillen die er ook zijn. Maar het is ook goed om je ervan bewust te zijn hoe belangrijk het is voor Verlaat Verdriet-ers – die zich vaak zo anders voelen dan andere mensen – zich deel te voelen van een groter geheel. De Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet deel ik graag met je. Ze zullen in je werk met Verlaat Verdriet-ers verhelderend werken. Zowel voor jouzelf als hulpverlener, als voor je Verlaat Verdriet-cliënt.

    Voorbeelden van Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    • Je altijd aanpassen;
    • Niet om kunnen gaan met grenzen;
    • Abrupt de verbinding verbreken;
    • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst;
    • Moeite hebben met ruimte innemen;
    • Altijd geven;
    • Moeite hebben met intimiteit;
    • Verliesangst;
    • Je anders voelen dan andere mensen.

    Lees meer over Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    Kernthema’s en Kenmerkende Patronen 

    Symposium voor hulpverleners

    Teruggaan om verder te kunnen, Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. In dit symposium delen wij, Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen onze kennis en kunde als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. We laten jou, als hulpverlener de complexiteit zien en ervaren van Verlaat Verdriet en verlate rouw. We laten je de rauwe binnenkant zien van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Maar ook de schoonheid van ons proces. Wij, Verlaat Verdriet-ers, nemen je mee op de weg die wij gaan van overleven naar leven. We laten je zien wat ons heeft geholpen. En wat niet. Leer van ons! Meld je aan voor symposium Teruggaan om verder te kunnen op 5 april 2025. 

    Lezen

    Meer Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet in het boek van Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen.
    Boek bestellen: Teruggaan om verder te kunnen

    Horen en zien

    Babette van Drunen: De erfenis van rouw 1 en De erfenis van rouw 2 

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenmerkendepatronenbijverlaatverdriet #symposiumvoorhulpverleners #teruggaanomverdertekunnen

    © Titia Liese 2025

  • | | | |

    Hoe lang ben je als Verlaat Verdriet-er slachtoffer?

    DoorTitia Liese

    Slachtoffer

    Steeds weer kom ik het tegen in mijn Verlaat Verdriet-praktijk. Verlaat Verdriet-ers die zo bang zijn het stempel ‘slachtoffer’ te krijgen dat ze er alles aan doen om de wereld te laten zien: Ik ben geen slachtoffer! NEE! Ik ben geen slachtoffer! Soms al een leven lang laten ze aan de buitenkant zien: ‘Ik ben geen slachtoffer!’, terwijl ze zich van binnen eigenlijk een stuurloos wrak voelen. Maar ze houden vol te laten zien: Ik ben geen slachtoffer! Ironisch genoeg zijn het vaak juist deze Verlaat Verdriet-ers die onder die stoere buitenkant wel degelijk slachtoffer zijn.

    Wat is slachtoffer in Verlaat Verdriet-verband

    Slachtoffer ben je als je wordt geconfronteerd met omstandigheden die groter zijn dan jij. Invloeden die jouw hele leven ingrijpend veranderen, maar waar jij geen invloed op hebt. Die gebeuren zonder dat jij dat kan voorkomen. Verlaat Verdriet-ers hebben dat aan den lijve ervaren. Je ouder overleed. Je hele leven veranderde. Jij kon niets doen om dat niet te laten gebeuren. Je stond machteloos tegenover de invloed die oneindig veel machtiger was dan jij. De dood.

    Machteloosheid

    Dat betekent dat je slachtoffer was. Slachtoffer van een invloed die jouw leven onomkeerbaar veranderde. Waar jij geen invloed op had. Op dat moment was je machteloos. Slachtoffer. In mijn visie is het van doorslaggevend belang te erkennen dat je slachtoffer was. Pas dan kun je onderzoeken wat dat voor jou heeft betekend. Wat dat nu nog voor je betekent. Je kunt pas veranderen als begrijpt waar die gevoelens van machteloosheid vandaan komen. Hoe ze jou parten spelen in een rouw- en veranderproces dat zoveel van je vraagt.

    Veranderkracht

    Een verlaat rouwproces is een ingrijpend proces van rouw en verandering. Een proces waarin je, vaker dan je lief zal zijn, overvallen kunt worden door gevoelens van machteloosheid. Gevoelens die jou verlammen. Oude gevoelens van machteloosheid, die jou ervan weerhouden verder te gaan. Een verlaat rouwproces is een proces waarin je ervaringen uit je jeugd onder ogen moet zien, voordat je de invloed die ze nu nog op je hebben kunt veranderen. Veranderen van gevoelens van machteloosheid naar gevoelens van veranderkracht. Je was slachtoffer. Maar je hoeft het niet te blijven.

    Erkennen

    Erkennen dat je slachtoffer was. Dat slachtoffer zijn betekent dat gevoelens van machteloosheid keer op keer op kunnen spelen in je proces. Gevoelens die jou keer op keer verhinderen te doen wat je te doen staat, zolang je ze niet herkent als oude gevoelens die als een duveltje uit een doosje op kunnen spelen als je ze het minst verwacht. Kies voor de moed om verder te gaan. Te onderzoeken wat onderzoek nodig heeft. Er zal een nieuwe wereld voor je opengaan. Je hebt een leven te winnen!

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Verlaat Verdriet-symposium Teruggaan om verder te kunnen neemt je als hulpverlener mee naar kennis en kunde uit ervaring. Kennis en kunde die ontwikkeld is door vele jaren werken met Verlaat Verdriet-ers in de praktijk. Uit een gedeelde ervaring: jong ouderverlies, en de invloed van jong ouderverlies op de langere termijn. Kennis en kunde die je nergens anders op kunt doen dan uit de bron. Die bron delen graag met je! Lees meer over symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen en meld je aan via Kenniscentrum Verlaat Verdriet. 

    Teruggaan om verder te kunnen

    Bestel het boek en geef de titel door aan je Verlaat Verdriet-cliënten.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners