• | | | |

    Twee Verlaat Verdriet-ers in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van 22 oktober 2022 twee Verlaat Verdriet-ers aan het woord:

     

    Een interview met schrijver, columnist, filmproducent Leon de Winter ‘Ik geef aan alle opwellingen toe‘

     

     

     

    Een artikel van Sanne van Rij, journalist: ‘Het belang van huilen‘

     

    Leon de Winter

    Citaat uit Volkskrant Magazine

    ………… Dat persoonlijk drama is in veel van je boeken het verlies van een kind. Waarom? ‘Ineens, tijdens het hardlopen in Tel Aviv, daagde het me: ik heb het omgekeerd! De eindeloze rouw om de dood van mijn eigen vader heb ik omgedraaid, intuïtief, toen ik begon te schrijven. Ik ben van plaats gewisseld, om niet door het verdriet te worden verpletterd. Ik heb niet zoveel gehuild toen mijn vader stierf. Hij kreeg een hartaanval, een week voor mijn 11e verjaardag, op de zaak, zoals wij dat deftig noemden. Hij had een hal met lompen en oud papier aan de rand van den Bosch, en een groot erf met oud ijzer en autowrakken. 

    Die dag ging hij naar zijn werk en kwam niet meer thuis. Mijn oudere broer haalde me van school en vertelde het. Ik herinner me dat ik niets voelde, helemaal niets, het was windstil. Mijn moeder rouwde Midden-Oosters, liet zich vallen en schreeuwde, zonder enige limiet. Dan kun je als kind niet rouwen, je staat erbij en kijkt. Was het traumatisch? Ja, het was vrij erg. Thuis draaide altijd alles om hem. Ik bewonderde hem enorm., want ik wist hoe arm hij was geweest, voor de oorlog. Het mooie huis, de auto, de volle koelkast, daar had hij voor gezorgd. Hij bracht welvaart en veiligheid, hij had het gemaakt.’…………..

    Sanne van Rij

    Citaat uit Volkskrant Magazine

    Sanne van Rij vindt dat ze genoeg redenen heeft om zo nu en dan in tranen uit te barsten. Maar dat lukt niet. Waarom niet, vraagt ze zich af. En kun je het eigenlijk leren?

    ……….. Soms vraag ik me af of mijn huisgedrag is veranderd door de dood van mijn moeder, die ik verloor toen ik 15 jaar oud was. Of juist door de periode daarna, die veel ingrijpende aanpassingen en vroege volwassenheid van me vergden, en bovendien bol stonden van spanning en stress. Misschien heb ik in die tijd het idee gekregen dat tranen niet meer mochten: omdat het aanstellerij was, het niet paste bij de sterke rol die ik mezelf aanmat.’…….

    Lees meer

    Volkskrant Magazine 22 oktober 2022

  • | |

    Ongewenst vaderschap onderzoeken

    DoorTitia Liese

    Ik heb er eerder een blog over geschreven. Maar na mijn bezoek aan de voorstelling Welkom in mijn zielige jeugd van Aaf Brandt Corstius is het thema bij mij weer geactiveerd. Voel ik toch weer de behoefte te schrijven over ongewenst vaderschap.

    Moederschap en vaderschap

    Sommige mannen weten het zeker. Ik wil (absoluut) geen vader worden.
    Sommige vrouwen weten het zeker. Ik wil (absoluut) moeder worden.

    En dan….
    Sommige van deze mannen en deze vrouwen zijn met elkaar getrouwd (of iets wat daar op lijkt).
    Hij wil het niet.
    Zij wil het wel.
    Zij wint. Wordt zwanger.
    Hij legt zich er bij neer.
    Zij wordt moeder.
    Hij wordt vader.
    Samen worden ze ouders van een kind. Althans: hij laat de zorg voor het kind over aan de moeder. Zij wilde immers moeder worden.
    Zij wint nogmaals.
    Wordt opnieuw zwanger.
    De geschiedenis herhaalt zich.
    Totdat zij ziek wordt. Overlijdt. In een tijd waarin de kinderen nog jong zijn. Niet alleen een moeder nodig hebben, een vader, maar ook een opvoeder. Of twee opvoeders. Hij staat er nu alleen voor. De man die geen vader wilde worden, die geen opvoeder wilde zijn moet vanaf nu niet alleen vader zijn, maar ook opvoeder.

    Onderzoeken

    In een verlaat rouwproces kan het belangrijk zijn te onderzoeken hoe dat bij jou is gegaan. Heeft jouw vader nooit de wens gehad vader te worden? Wat betekent dat voor de relatie die je nu met je vader hebt. Of die je hebt gehad, omdat je vader niet meer leeft?
    Kun jij als volwassene zien hoe het voor hem is geweest ongewenst vader te zijn, die na het ongewenste verlies van zijn vrouw ook ongewenst opvoeder moest zijn? Terwijl hij mogelijk een leven lang voor jou heeft gevoeld als een ongewenste vader?

    Lees meer

    Aaf Brandt Corstius

  • | | |

    Wat toen ontbrak, is er nu wel

    DoorTitia Liese

    Wat toen ontbrak…..

    Wat ontbrak na het overlijden van ouder(s), is er nu wel. Zorg. Liefde. Begrip. Aandacht voor jou. Kennis. Geborgenheid. Veiligheid. Vertrouwen. Nabijheid.
    Ineens kan ik het onder woorden brengen. Na dagen van denken en voelen valt het antwoord op de vraag ‘Wat ga je eigenlijk doen met De weg van liefde? op z’n plek. Wat toen ontbrak, is er nu wel. Geborgenheid. Veiligheid. Je verhaal kunnen delen. Gehoord worden. Je gezien voelen.

    Oefeningen

    ‘Ik begrijp nog steeds niet wat je eigenlijk gaat doen met de schrijf-retraite’ zegt de Verlaat Verdriet-er me als ik hem afgelopen weekend aan de telefoon spreek. Hij volgt mijn blogs over De weg van liefde met veel interesse. Zelf val ik stil. Zo moeilijk vind ik het te vertellen hoe De weg van liefde in z’n werk gaat. Moet ik dan toch het gebruikelijke rijtje werkvormen in mijn blogs gaan noemen? Schrijfoefeningen. BeeldTaal-oefeningen. Lichaamswerk. Werken in twee-tallen. Geleide meditatie-oefeningen. Noem maar op. Er is genoeg voorhanden.

    De makkelijkste weg

    Bijna kom ik in de verleiding de makkelijkste weg te kiezen. Maar het past niet bij mij. Mijn kracht ligt in de kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw die ik vanuit ervaring heb ontwikkeld. In mijn vermogen me af te stemmen op de Verlaat Verdriet-ers met wie ik aan het werk ben. Vragen te horen. Te zien. Te begrijpen.

    Doen

    Misschien is het tijd voor je om een gedicht te schrijven. Of is het tijd om je met een klim naar verzoening te bevrijden van de hardnekkige boosheid die jou altijd in de weg zit. Ga je dagelijks een kaars aansteken in de pieve (kerk) van Codiponte. Schrijf je iedere dag een verhaal over jouw ervaringen, in het kapelletje aan het pleintje. Neem je dagelijks een bad in het zwembadje bij de villa. Loop je het bos in. Breng je tijd door bij het Maria-beeld dat langs het bospad staat, waar je altijd bijzondere sporen vindt van andere mensen die daar kracht hebben opgedaan. Volg je de rivier. Of zet je je neer bij het beekje dat langs het bospad naar beneden stroomt. Breng je uren door in de olijfgaard bij La Concia. Neem je daar de hangmat in beslag.

    Verken je het dorp. Ga je jouw schreden zetten op de pelgrimsroute Santo Volto die al duizenden jaren door Codiponte gaat. Ga je op zoek naar symbolen die passen bij jou en bij jouw gemoedstoestand van dat moment. Zoek je ontspanning in tekenen en kleuren van mandala’s. Vraag je Titia je bij te staan. Deel je met groepsgenoten. Geniet je van de prachtige kamer die jou ter beschikking staat. Oefen je met dolce-far-niente – de schone kunst van het niets-doen. Leef je met de majestueuze Apuaanse Alpen, die op hun eigen manier gedurende de dag tot leven komen. Zoek je de schatten die de pieve je te bieden heeft. Laat je je inspireren door tijd en omgeving. Geniet je van de liefdevolle gastvrijheid die Maartje en Davide ons bieden.

    ….. is er nu wel

    Al werkend ontstaan de werkvormen.
    Uit de werkvormen ontwikkelt zich De weg van liefde.
    Gewoon, puur, uit jezelf.
    Of in samenspraak met Titia.
    Of met je groepsgenoten.
    Wat toen ontbrak, is er nu wel.
    Aandacht voor jou. Hulp. Kennis. Begrip. Veiligheid. Nabijheid. Compassie.

    Lees meer

    De weg van liefde 
    Codiponte
    La Concia

  • | |

    Een lappendeken aan troost: inspirerende voorbeelden

    DoorTitia Liese

    Een lappendeken aan troost

    Een quilt kan een schat aan herinneringen zijn, een bron van troost of zelfs een belangrijke boodschap aan iemand.

    In Volkskrant Magazine van 10 september 2022 staat het artikel Een lappendeken aan troost. Ik lees het artikel en denk aan de blog ‘Deken van vriendschap en liefde’, die ik een aantal jaren geleden schreef.

    Deken van liefde en vriendschap

    Graag wil ik het verhaal met je delen over de deken van liefde en vriendschap die Albertine Richaerts heeft gemaakt.  

    De magische leeftijd

    De magische leeftijd – als Verlaat Verdriet-er heb je er vast ervaring mee. De leeftijd die in je ziel gegrift lijkt te staan. De leeftijd die je ouder had toe zij/hij overleed. Voor bijna alle Verlaat verdriet-ers met wie ik heb gewerkt is die magische leeftijd een thema. ‘Als ik die leeftijd maar haal’.  

    Albertine Richaerts

    Voor Albertine Richaerts was 2017 het jaar waarin ze ouder werd dan haar moeder is geworden. Een gedenkwaardig jaar voor haar, waar ze bij stil heeft gestaan. Dat ze heeft gevierd. Zo maakte Albertine een lang gekoesterde wens waar. Ze maakte een tocht door de woestijn. 

    Deken van liefde en vriendschap

    Maar Albertine deed ook nog heel iets anders. Ze maakte een deken van liefde en vriendschap. Gisteren stuurde Albertine me een foto van deze deken. Hij is af! Ik vroeg Albertine of ik deze prachtige vorm van verwerken ter inspiratie door mocht geven via mijn blog. Natuurlijk gaf Albertine daar haar toestemming voor. Bij deze dus!

    Verwerken

    Albertine nodigde voor een gezamenlijke dag de vrouwen uit die in haar leven van groot belang zijn geweest – en zijn. Aan deze vrouwen vroeg ze een lapje mee te nemen met het doel van de meegebrachte lapjes een warme deken van liefde en vriendschap te maken. Een prachtige, uitvoerbare vorm van – letterlijk – verwerken.

    Dag van liefde en vriendschap

    Zo kwamen in de afgelopen nazomer de vrouwen die bijzondere betekenis hebben voor Albertine bijeen voor een prachtige dag vol van warmte en liefde. En met de door Albertine gevraagde lapjes.

    Deken

    In de afgelopen wintermaanden verwerkte Albertine deze lapjes tot de prachtige, warme deken van liefde en vriendschap. Een prachtig ritueel van verwerken en helen dat mogelijk ook jou inspireert.

    Inspiratie

    Albertine vond inspiratie voor haar deken van liefde en vriendschap in de prachtige wollen troostdeken die Geerte Cammeraat jaren geleden maakte (zie foto boven).

    Lees meer