• | |

    Alma Mathijssen: Bewaar de zomer

    DoorTitia Liese

    …. ‘Niet vergeten’ zei ze gewichtig’. Ze keek me aan, haar vingers rond mijn onderarmen. ‘Jouw vader hield zoveel van je.’ Ze bleef kijken, niet bang, voor geen enkel verdriet. Ik hoefde niks te zeggen. ‘Hij houdt zoveel van je.’… 

    Onlangs kreeg ik een tip van een Verlaat Verdriet-ster die me nauw aan het hart ligt. ‘Ken je de boeken van Alma Mathijssen?’ vroeg ze me per app. ‘Nee, ken ik niet’ moest ik haar terug-appen. Nieuwsgierig geworden door haar vraag ging ik op zoek naar Alma Mathijssen (1984, negen jaar toen ze haar vader verloor) Las op haar website over haar boeken. Bestelde meteen haar boek Bewaar de zomer. Het boek speelt zich grotendeels af in het kleine dorp in Noord Italië, waar haar ouders ooit een bouwval kochten.

    Bewaar de zomer

    Bewaar de zomer las ik in één adem uit. In een zorgvuldig gecomponeerd verhaal weeft Alma Mathijssen heden en verleden tot een mooi weefwerk. Gevolg en oorzaak. Oorzaak en gevolg. Liefdevol en respectvol naar haar beide ouders. Naar de ingewikkelde man die haar vader was. Die ziek werd, en overleed toen ze negen was. Naar haar moeder met wie ze, enigst kind, overbleef. ‘Op het moment dat van een ouder het meest wordt gevraagd, is die ouder daar het minst toe in staat. Dat kan haast niet goed gaan.’ las ik jaren geleden in een boek van een psychiater die zowel met kinderen als met volwassenen werkte. De moeder van Alma, die zich staande probeert te houden. Ondanks alles opvoerder te zijn. Het kind Alma dat de worstelingen van haar moeder ziet. Besluit haar moeder niet nog meer overlast te bezorgen. Geen moeilijke vragen (meer) te stellen.

    Citaat

    …..’Ik weet wat het is om in de steek te worden gelaten. Ik ken de dood. Wist dat mijn vader dood was toen mijn moeder de buurman omhelsde, daar was geen taal voor nodig. Ik waarschuwde mijn leraar voor de naderende dood van mijn vader, maar hij wilde me niet geloven. Taal heeft zich teruggetrokken toen mijn vader me aankeek, een dag voor zijn dood. Taal was verdwenen in de hal van de buren. Heeft me niet gegeven wat ik vroeg toen ik zestien was en voor de rest van mijn leven zal ik proberen het wel te krijgen.’ …….

    Citaat

    Twee keer sloeg de motor af.
    ‘Alma! Marita!’ 
    Mijn moeder nam het pad naar de weg al, ik holde erachteraan. Kleine Lucia was naar de vallei gekomen. Ze was al aan de praat met mijn moeder toen ze me zag en stilviel. Ze spreidde haar armen, keek me aan, opende haar mond zonder iets te zeggen, en draaide haar hoofd naar mijn moeder alsof ze het niet kon geloven. Elke keer als ze me zag gebeurde dit.
    ‘Mia stella’ kraaide ze terwijl ze haar armen om me heen sloeg. Haar Italiaans kan ik verstaan, ze praat kalm en gebruikt vaak dezelfde woorden. ‘Niet vergeten’ zei ze gewichtig’. Ze keek me aan, haar vingers rond mijn onderarmen. ‘Jouw vader hield zoveel van je.’ Ze bleef kijken, niet bang, voor geen enkel verdriet. ik hoefde niks te zeggen. ‘Hij houdt zoveel van je.’… 

    Kenmerkende patronen

    Ook bij het lezen van dit boek zullen de Kenmerkende Patronen je helpen zicht te krijgen op patronen die je –  ook bij jezelf – tegenkomt. Patronen die zich in je hebben ontwikkeld als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s).

    Symposium

    Symposium Ontmoeting met Ap Dijsterhuis laat je ervaren wat het je brengt het vroege verlies van je ouder een liefdevolle plek te geven in je leven van nu.

    ‘Jouw vader hield zoveel van je.’ Ze bleef kijken, niet bang, voor geen enkel verdriet. Ik hoefde niks te zeggen. ‘Hij houdt zoveel van je.’…  Misschien wel het mooiste citaat van een Verlaat Verdriet-ster over het vroege verlies van haar vader dat ik in jaren heb gelezen.

    Lezen

    Alma Mathijssen
    Bewaar de zomer 
    Kenmerkende Patronen 

    Wat je verder helpt

     

  • | | |

    Verlaat Verdriet-er, (g)een klootzak

    DoorTitia Liese

    (G)een klootzak

    Gisteren plaatste ik mijn blog over het boek van Rine Palsma: Ode aan een klootzak. Ode aan een klootzak is een indringend, verdrietig en pijnlijk boek. Een Verlaat Verdriet verhaal zoals er veel van deze verhalen zijn. Van, en over Verlaat Verdriet-ers.

    Nog een Verlaat Verdriet-verhaal

    Maar…
    Ode aan een klootzak     is niet alleen een verhaal over twee meisjes die hun moeder verloren. Dit boek draagt nog een Verlaat Verdriet-verhaal in zich. Namelijk het verhaal van de vader van de schrijfster. Een verhaal dat ook verteld moet worden. Al lezend in dit boek merkte ik dat mijn hart steeds meer uitging naar deze man. Deze intens eenzame man. De man die niet anders meer kon dan een einde maken aan zijn verloren leven. Nooit eerder heeft het desolate leven en einde zoveel beeld in mij opgeroepen als in dit boek gebeurde.

    Jong ouderverlies

    Een man. Kind van een vader die na de vroege dood van zijn vrouw achterbleef met een jong kind. Onmiddellijk op zoek ging naar een nieuwe moeder voor zijn kind. Een vrouw trouwde die heel veel jonger was dan hij. Een nieuw kind kreeg met deze vrouw, de vader van de schrijfster. Ziek werd. Na jaren van aftakeling dood ging toen zijn zoon nog een puber was. Zoon die alleen achterbleef met een alleenstaande moeder. Vrouw die zich ver verheven voelde boven al haar medemensen. Hoeveel gelegenheid heeft deze man gehad om een veilige en geborgen jeugd te ervaren? Vlucht in extreme controle. Een leven dat al niets meer te maken heeft met leven, maar alles met overleven. Een allesoverheersende angst voor afwijzing. De vicieuze cirkel van trauma. De eenzame, pijnlijke weg naar zelfondermijning. Naar extreme (zelf)verwaarlozing. 

    Verloren leven

    Studeert. Met succes. Mede dankzij zijn aanleg voor exacte vakken. Leraar wordt. Trouwt. Twee dochters krijgt. Vervolgens jong zijn vrouw verliest, de moeder van zijn twee dochters. De zoektocht naar een nieuwe moeder voor zijn dochters al inzet tijdens de ziekte van zijn vrouw. Een nieuwe moeder voor zijn dochters vindt. Dat wat allemaal al fout zat wordt erger. En nog erger. En nog erger. Fout wordt op fout gestapeld. Falen op falen. Geen terugweg meer. Geen uitweg meer.

    Bijna naakte man ligt dood in de verwaarloosde tuin van zijn verwaarloosde huis. Doodgevroren. De leraar natuurkunde die exact heeft berekend hoeveel alcohol je nodig hebt, en hoeveel pillen. Hoe laag de temperatuur moet zijn om dood te vriezen in je tuin. Zo goed als naakt. Beeld van mislukking. Van ondraaglijke eenzaamheid.

    Kenmerkende patronen

    Het is te danken aan het lezen van dit boek dat ik de Kenmerkende Patronen nog eens onder de aandacht heb gebracht. Ga je dit boek lezen? Pak de Kenmerkende Patronen  erbij. Zie ook het verhaal achter het verhaal van de vrouw die als heel jong kind haar moeder verloor door overlijden.

    Pleidooi 1

    Ik weet iets van Verlaat Verdriet. Ik weet ook iets van het uitgeven van boeken. Verlaat Verdriet-er: ook al heb je nog zoveel redenen om te schrijven over de gevolgen die het vroege verlies van je ouder(s) op je heeft gehad, realiseer je wat je doet als je jouw verhaal uitgeeft in boekvorm. Deze man, de man die vrijwel naakt stierf in de vrieskou. In zijn eigen tuin, na een totaal verloren leven. Wordt in dit boek tentoongesteld voor wie het allemaal wil lezen. Dood. Volkomen naakt. Traceerbaar voor ieder die daar nieuwsgierig naar is. Denk na, Verlaat Verdriet-er voor je dit doet. Als het eenmaal in een boek staat kun je nooit meer ongedaan maken wat je hebt gepubliceerd. Ook al heb je daar achteraf nog zoveel spijt van.

    Pleidooi 2

    We kunnen de gevolgen van jong ouderverlies nooit werkelijk onder ogen zien, nooit werkelijk begrijpen als we niet ook het verloren leven van deze man kunnen zien. Willen zien. Al jaren en jaren probeer ik meer aandacht te genereren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Zoveel lijden kan worden verlicht als de kennis uit ervaring eindelijk veel serieuzer wordt genomen.

    Blogs

    Ode aan een klootzak
    Kenmerkende patronen 

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | |

    Ode aan een klootzak, Rine Palsma

    DoorTitia Liese

    Ode aan een klootzak

    Onlangs belde een Verlaat Verdriet-ster me in verband met een boek dat ze had gelezen. Titel van het boek: Ode aan een klootzak. ‘Een heftig boek’ vertelt de Verlaat Verdriet-ster me aan de telefoon. ‘En zo herkenbaar.’ Boek geschreven door een vrouw die als heel jong kind haar moeder verloor door overlijden. Er bleef iets hangen in me in verband met de titel. Wat kan een boek met zo’n titel zijn? Maar ik ging naar de boekhandel. Bestelde het boek. Haalde het boek 3 dagen later op in de boekhandel. Las het boek.

    Verlaat Verdriet-verhaal

    Een herkenbaar Verlaat Verdriet-verhaal. Ervaringen die een – jong – kind niet zouden moeten overkomen. Die een kind niet zou moeten ervaren. Maar die kinderen overkomen. Getuige de vele schrijnende Verlaat Verdriet-verhalen die ik in de loop van mijn lange Verlaat Verdriet-werk heb gehoord. Verhalen van eenzaamheid. Van ontreddering. Pijn. Verdriet. Wanhoop. Boosheid. Verhalen die vaak verborgen zijn gebleven. Verborgen worden gehouden. Uit schaamte.

    Citaat

    Als jonge pubers vertrokken Rine Palsma en haar zus met hun stiefmoeder vanuit Friesland naar Limburg. Hun biologische moeder was al een tijd overleden, en hun vader bleef alleen achter. Contact was er niet of nauwelijks. Wat Rine niet wist is dat haar vader zijn leven en dat van de mensen om hem heen nauwgezet documenteerde.

    Dat kwam aan het licht na zijn overlijden: 26 dozen vol archiefmateriaal stonden er. Met dat materiaal kon Rine het leven van haar vader reconstrueren. Die zoektocht leidde tot het boek ‘Ode aan een klootzak‘.

    Rine Palsma

    Rine Palsma werd geboren in Friesland. Haar stiefmoeder nam haar als 12-jarige en haar zus mee naar Limburg om nooit meer terug te keren. Als ervaringsdeskundige bij uitstek ging ze later in de psychiatrie werken. Ze staat bekend om haar kracht en nuchterheid en positieve benadering om situaties te normaliseren. Momenteel is ze werkzaam als consulent bij Steunpunt voor mantelzorgers Parkstad. 

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Onlangs bracht ik in mijn blog nog eens de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet onder de aandacht. Je leest zoveel meer als je je bewust bent van deze kenmerken. Pak ze er nog eens bij als je besluit dit boek te gaan lezen. Mogelijk helpen ze je meer verbanden te zien tussen oorzaak en gevolg. Of liever gezegd in dit verband: tussen gevolgen en oorzaak.

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen

    Lees meer

    Ode aan een klootzak

     

  • | | |

    Ik kreeg tranen in mijn ogen

    DoorTitia Liese

    Ik kreeg tranen in mijn ogen

    Gisteren kreeg ik, ter goedkeuring, de brief die rond gestuurd gaat worden naar leden van kerkgenootschap De Ontmoeting in Nunspeet. De plek waar we op 2 maart a.s. te gast zijn met ons symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis. Ik kreeg tranen in mijn ogen bij het lezen van deze brief. Graag wil ik met jullie delen hoe welkom we daar zijn. Hoe het komt dat we te gast zijn in een kerkgebouw met de naam De Ontmoeting. Hoeveel steun er voor ons, Verlaat Verdriet-ers, is vanuit deze kerk. Hoe we ons daar gezien kunnen voelen. Begrepen. De brief zegt voldoende. Ik deel hem graag met jullie.

    Brief

    De Ontmoeting geeft gelegenheid om mensen op het podium te zetten die een boodschap hebben voor de samenleving en waarvan de missie past bij de missie en visie van De Ontmoeting.

    Verlaat Verdriet is een groep volwassenen die met elkaar delen dat ze voor hun 20e levensjaar hun ouder(s) verloren hebben. De gevolgen hiervan ervaren ze hun leven lang. De erkenning en het hanteren van het effect van dit verlies staat centraal in de samenkomsten en symposia. Helaas is de problematiek die veel van deze volwassenen in de loop van hun leven hebben ontwikkeld een nog steeds onderbelichte problematiek.

    Vandaar onze inspanningen om deze problematiek meer zichtbaar te maken. De fototentoonstelling in ons  kerkgebouw van Rosa van Ederen, twee jaar geleden over het onderwerp ‘16 x Ver(t)rouwen’ was eveneens gebaseerd op dit verdriet. In april en mei is er in De Ontmoeting de tentoonstelling ‘Nesten’ van Elly Binkhorst waarin ook het thema van Verlaat Verdriet een grote rol speelt.

    Ap Dijksterhuis

    Albert Jan (Ap) Dijksterhuis (Zutphen, 12 november 1968) is een Nederlandse psycholoog, ondernemer, spreker en schrijver en voormalig hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij zal een lezing geven over zijn ervaringen van vroegtijdig verlies van ouders. Over dit onderwerp heeft hij ook gepubliceerd.

    De Ontmoeting

    De Ontmoeting biedt op 2 maart onderdak aan het symposium van Verlaat Verdriet. Het is opgebouwd uit een open en besloten deel. Gemeenteleden en gasten kunnen deelnemen aan het open deel (lezing en gelegenheid vragen te stellen) met Ap Dijksterhuis. De lezing begint om 10 uur. Vanaf half tien kunt u binnenlopen in de kerk.

    Besloten gedeelte

    Na de pauze tot 11.30 uur begint het besloten deel. De betalende deelnemers van Verlaat Verdriet nemen hieraan deel. Zij kunnen in gesprek gaan met Ap Dijksterhuis en hebben ’s middags een schrijfworkshop.

    Lydia

    Voor Verlaat Verdriet-ers die tijdens de Verlaat Verdriet-workshops overnacht hebben in het appartement bij Lydia en Arnold: het is vooral te danken aan het pleidooi en de praktische inzet van van Lydia, bestuurslid van De Ontmoeting, dat wij gebruik mogen maken van dit kerkgebouw.  Lydia zag in de afgelopen jaren zoveel deelnemers van de workshops. Hoorde hun ervaringen. Zag wat de workshop met hen deed. Mijn tranen – van vreugde – betreffen vooral ook Lydia. Lydia, dank voor jouw inspanningen. Niet alleen vooraf, maar ook nu tijdens de voorbereidingen van het symposium.

    Verdriet
    Verlaat Verdriet
    Verlaat Verdriet verwerken
    Samen in De Ontmoeting
    Symposium 

    Meer informatie over het symposium

    Aanmelden

    Meld je aan voor dit symposium dat steeds meer een heel bijzondere ontmoetingsdag aan het worden is symposium@verlaatverdriet.nu 
    NB: vermeld je naam op je aanmeldingsmailtje.

    Meer lezen

    Workshop Verlaat Verdriet