Verscheurdheid, versplintering, breekbaarheid, kwetsbaarheid
Pas bij het lezen op jezelf. Als er teveel in je loskomt, ga dan later verder. Het verdient aanbeveling deze reis naar binnen samen te doen met een goede trauma-therapeut.
Woorden
Woorden kunnen een bijzondere kracht in zich hebben. Als ze op het juiste moment, op de juiste plek gebruikt worden. Dan kunnen ze haast magisch werken. Vandaag wil ik graag schrijven over woorden die bij mij op dit moment zo’n sterkte werking hebben: verscheurdheid, versplintering, breekbaarheid, kwetsbaarheid. Dat begon bij mij met een tekst uit het boek Endlich frei van Josef Giger-Butler (je vindt de tekst aan het einde van deze blog).
Tegenstellingen
Ik heb in mijn leven veel strijd geleverd met onoplosbare tegenstellingen. Leven betekent voor mij voortdurende dilemma’s. Strijd tussen gevoel en denken, lichaam en geest, controle en passie, verplichting en vrijheid, geborgenheid en losmaken, openheid en grenzen, hoop en wanhoop, verstarring en levendigheid, moed en angst, droom en werkelijkheid, nabijheid en afstand. Misschien bedenk je zelf vergelijkbare tegengestelde woord-paren.
Dilemma’s
Ik spreek hier niet over de kleine en ook grote ‘dilemma’s’ die iedereen zo nu en dan moet overwinnen. Het gaat hier om een doorgaande lijn sinds onze kindertijd. De thema’s die zich aandienen mogen in de loop van de tijd variëren, maar het gevoel van innerlijke verscheuring is altijd aanwezig. Deze innerlijke strijd kost ongelofelijk veel levensenergie en levensvreugde.
Peter E. Levine schrijft:
……. Ondanks de innerlijke versplintering, die een trauma veroorzaakt……..
Versplintering
Versplintering is het uit elkaar vallen in veel kleine deeltjes. Het is dat gevoel van ontreddering. Het is de strijd met al deze tegenstellingen in ons. Waarom deze versplintering? Deze innerlijke verscheurdheid? Josef Gigler-Butler beschrijft hoe wij in onze kindertijd gevormd worden. Als in onze kindertijd sprake is van kwetsbaarheid, dan gaat deze kwetsbaarheid deel uitmaken van je identiteit, met alle overlevingspatronen die daaruit zijn ontstaan. Hoewel hij niet expliciet spreekt over jong ouderverlies, zal je toch veel thema’s uit verlate rouw herkennen.
Josef Gigler-Butler: Endlich frei
Breekbaarheid betekent:
Gebroken
Iets wat heel was is gebroken of verbroken. De onderlinge samenhang, het geheel, het alomvattende: het kan nooit meer worden wat het voordien was. Zoals een mooi glas heeft het scheuren gekregen die, al kit je ze nog zo zorgvuldig aan elkaar, blijvend zijn. Ze zijn een herinnering aan het voorval en laten zien dat hier een breekbaarheid zit die altijd op zal vallen. Er is iets kapot gegaan, misschien de onschuld, het schone, de harmonie, het ideaal.
Basisvertrouwen
Dat ook het vanzelfsprekende, het basisvertrouwen, de bassiveiligheid die er voor die tijd waren kapot zijn. Dat wat kapot is gemaakt kan je misschien overschilderen, maar je kunt het nooit meer maken zoals het was. Van een verstoorde vanzelfsprekendheid kan nooit meer een nieuwe vanzelfsprekendheid gemaakt worden. De breuk heeft aangetoond dat er nooit meer sprake kan zijn van vanzelfsprekendheid.
Continuïteit
Dat er een breuk ontstaat in continuïteit, in de tijd. Wat er vroeger was, is er niet meer. Er is iets nieuws het leven binnengekomen waardoor alles is veranderd.
Kwetsbaar
Dat het gebouw scheuren heeft, niet meer overal dicht is. Niet meer zo betrouwbaar, niet meer zo duidelijk afgescheiden van buiten. Dat buiten binnen kan dringen, vooral als je het niet verwacht. De lucht die je inademt is ruwer geworden en kouder. Alles is ongewis geworden. Afhankelijk van invloeden van buitenaf. Eerder was je in contact met jezelf, onafhankelijk en sterk. Nu ben je kwetsbaar. De wereld buiten je heeft een grotere invloed dan vroeger. Iets bedreigends heeft bezit van je genomen.
Fundament
Dat langzaam en onmerkbaar, stilletjes en onhoorbaar iets is veranderd. Zonder dat je het kunt begrijpen of benoemen is het leven veranderd, zijn houvast en fundament aangetast. Hoewel alles verder gaat alsof er niets is gebeurd.
Vertrouwen
Wie op een wankele bodem staat heeft geen werkelijke houvast, staat niet stevig en kan niet werkelijk rechtop staan. Een onstabiele bodem is een onzekere en wiebelige ondergrond waardoor je niet stevig op de grond kunt staan, niet een eigen standpunt in durft te nemen, geen weerstand durft te bieden. Een kind dat zijn omgeving ervaart als onberekenbaar en onveilig kan geen vertrouwen in het leven ontwikkelen voor zichzelf en in zichzelf. Voelt zich alleen, en op zichzelf teruggeworpen.
Mildheid
Als je er in slaagt, al is het maar voor een kort moment, je betrokkenheid van deze losstaande ‘dilemma’s’ af te halen en er iets meer afstand van te nemen, dan kan er iets wonderbaarlijks gebeuren. Je kan met je hart deze verscheurdheid als allesomvattende toestand van je ziel waarnemen. Daaruit kan een grote mildheid, een barmhartigheid voor jezelf ontstaan. Het is niet jouw onvermogen dat je die dingen niet samen kunt brengen. Je bent niet iemand die verzaakt. Je bent niet dom of zwak. Het heeft een oorzaak waarom je bent zoals je bent. Deze barmhartigheid naar jezelf is het begin van zelfheling. Dit proces werkt als een pendel. Je beweegt steeds heen en weer tussen grote kwetsbaarheid en diepe liefde voor jezelf. Dat is oké. Dat mag.
Geautoriseerde vertaling: Titia Liese
LEES MEER
