• | | |

    Joost Klein in grensoverschrijdend spiegelpaleis

    Zondag 11 mei 2024. Bevindt Joost Klein zich in een grensoverschrijdend spiegelpaleis? Bevind ik mij in een grensoverschrijdend spiegelpaleis? Wat is waar? Wat is niet waar? Is waarheid waar? Is waar waarheid?

    Wees

    Joost Klein. Wees. Zingt z’n ziel uit z’n lijf om de wereld duidelijk te maken wat het betekent als jong kind je ouder te verliezen. Als jong kind je beide ouders te verliezen. Wees te zijn. Sinds je veertiende. Kun je als kind kwetsbaarder zijn?

    Talent

    Je hebt talent. Een kurk om op te drijven in een leven waarin voor jou niets meer vanzelfsprekend is. Je talent is groot genoeg. Je verlegt je grenzen. Bent dol op spektakel. Hebt succes. Je wordt uitgekozen om Nederland te vertegenwoordigen bij het Eurovisie Songfestival. Een festival dat ooit is bedoeld om mensen in Europa een gevoel te geven van saamhorigheid. Verbinding. Van een gedeelde samenleving. Verbonden. Wie brengt dat gevoel beter onder woorden voor dit festival 2024 dan Joost Klein in Europapa.

    Spiegelpaleis

    En dan. Malmö. Een aanklacht over grensoverschrijdend gedrag. Commotie. Politie. Wat is waar. Wat is onwaar. Een cameravrouw die jou filmt terwijl je hebt aangegeven niet gefilmd te willen worden na je optreden. Wat is waar. Wat is onwaar. Grensoverschrijdend gedrag van een cameravrouw. Wat is waar. Wat is onwaar. Je ontploft. Wat is waar. Wat is onwaar. De cameravrouw dient een klacht in tegen jou. Je wordt gediskwalificeerd. Wie is dader, wie is slachtoffer. Wie is slachtoffer, wie is dader. Wat is waarheid in dit spiegelpaleis. Wat is onwaarheid in dit spiegelpaleis.

    De overlevers

    Je bent gediskwalificeerd. Uitgesloten van verdere deelname. Mag niet meer meedoen. Buitengesloten. Afgewezen. Een afgewezen Verlaat Verdriet-er. Kun je als Verlaat Verdriet-er kwetsbaarder zijn?

    Joost kom bij ons. De overlevers. Je hoort bij ons.

     

  • | | | |

    Iets leren van een klap in mijn gezicht

    Gisteren plaatse ik mijn blog Gebeurt nu het onbeschrijfelijk in Malmö? over de diskwalificatie van Joost Klein bij het Songfestival. Er gebeurde iets met mij. Ik werd onrustig. Werd geraakt in iets wat diep in mij verborgen zit. Ik wil daar nog iets over schrijven, omdat ik denk dat er iets werd geraakt dat mijn leven mee vorm heeft gegeven. Namelijk het altijd jezelf de voet dwars zetten. Zo, dat je je doel niet bereikt.

    Ruptuur

    Het heeft te maken met de ervaring van de ruptuur in mij, besefte ik later. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van mijn moeder in mijn kindertijd. Maar wat gebeurt er dan? Hoe geef je woorden aan het onbeschrijfelijke in je? Of moet ik hier eigenlijk schrijven: het onbeschrijfbare? Want hoe beschrijf je iets wat je eigenlijk niet begrijpt, maar wat er wel is? (ja, met m’n hoofd begrijp ik het wel. Begrijp ik het zelfs heel goed!). Hoe komt het dat Verlaat Verdriet-ers elkaar herkennen, ook al zijn hun levensverhalen nog zo verschillend? Waarin herkennen wij elkaar dan precies? En hoe komt het dan dat dat altijd een gevoel van vreugde geeft? Ook al herken je elkaar in iets wat zo pijnlijk is, en zo verdrietig?

    Klap in mijn gezicht

    Ik las gisteren een reactie op mijn blog op een van mijn Facebook-sites: Het onbeschrijfelijke gebeurt in Gaza. Waarom voelde deze opmerking (van een mevrouw die overigens ‘rouwdeskundige’ is: Rouwen met compassie) als een klap in mijn gezicht? Mijn blog ging niet over de vraag of het een beetje sneu was voor Joost Klein. Ging ook niet over de vraag wat een songfestival waard is in vergelijking met wat er in Gaza gebeurt. Mijn blog ging over de vraag: gebeurde er iets in hem waardoor hij dit zelf veroorzaakte? Zo ja: wat gebeurde er dan?

    Voorbeeld

    Aan de hand van een voorbeeld uit mijn eigen leven wil ik proberen iets duidelijk te maken. Mogelijk herken je het als Verlaat Verdriet-er ook. In het verleden ging ik jaarlijks met vrienden een weekend langlaufen. De berg opwaarts lukte altijd prima. Van de vrouwen was ik vaak de eerste die boven op de berg stond. Maar naar beneden – dat lukte me alleen maar met valpartijen. Binnen de honderd meter schoot de lat scheef, onder de andere lat. Ik viel dus letterlijk over mijn eigen benen. In een therapiesessie jaren later drong het ineens tot mij door: zo doe ik alles in mijn leven. Ik zet altijd mijn voet dwars, en val dan over mijn eigen benen.

    Joost Klein

    Of dit met Joost Klein te maken heeft? Ik weet het niet. Hoe zit het in elkaar? Wat gebeurt er in de ziel van een kind dat een ouder verliest door de dood? Wat doet dit onomkeerbare verlies in een kinderziel? En wat gebeurt er in de ziel van een kind dat het onomkeerbare verlies van beide ouders ervaart? Hoe beschrijf je het onbeschrijfelijke?

    Onbeschrijfbaaar

    Of kan ik hier beter het woord onbeschrijfbare gebruiken? Ik leg het voor aan jou. Verlaat Verdriet-er. Lotgenoot. Ervaringsgenoot. Wat gebeurde er met Joost Klein? Wat gebeurde er in Joost Klein? Durfde hij het op het diepste niveau in hem niet aan? Was de druk op hem te groot? De omgeving van een roerig Songfestival teveel voor iemand die zo zijn ziel bloot legt? Was de omgeving voor hem te onveilig? Zette hij zichzelf de voet dwars? Was er niemand meer in zijn buurt die nog dat diepste, dat onbeschrijfelijk onbeschrijfbare kon begrijpen? Die begreep wat Europapa in diepste wezen voor hem betekende?
    Heeft de klap in mijn gezicht die ik ervaarde door de reactie op mijn blog mij geleerd een verschil te maken tussen het onbeschrijfelijk en onbeschrijfbaar?

  • | | |

    Gebeurt nu het onbeschrijfelijke in Malmö?

    Songfestival

    Mensen die mij kennen weten dat ik geen televisiekijker ben. Er staat niet eens een televisie in mijn huis. Al heel lang niet. Wel volg ik via hem nieuwssites en de krant. Joost Klein. De man die zich uit over het vroege verlies van zijn ouders. Het onbeschrijfelijke vertaalt naar de muziekvorm die hem past. De aanloop naar het Songfestival. De keuze voor hem om Nederland te vertegenwoordigen. Zijn (voor)optreden deze week heb ik niet gezien. Voor de verdeelde reacties op hem, en op zijn muziek, kan ik begrip opbrengen. Niet iedereen hoeft alles mooi te vinden. Over de echtheid waarmee hij het onbeschrijfelijke laat zien, het verlies van zijn beide ouders door de dood, lees ik. En dat doet veel met me. Veel omdat Verlaat Verdriet nog altijd een taboe-onderwerp is. Wat is het dan bijzonder dat iemand zich zo uitspreekt. De wereld laat weten wat het verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan. Wat het nog steeds met hem doet. Het uitschreeuwt.

    Incident

    En dan gebeurt er iets in Malmö. Incident. Iets waar naar buiten toe onduidelijkheid over is. Geheimzinnigheid. Ik merk dat me dat raakt. Dat het me onrustig maakt. Me uit m’n evenwicht brengt. Hoe deze man Joost Klein nu middelpunt is van veel commotie. Ik vraag me af: gebeurt nu het onbeschrijfelijke in Malmö? Breekt dat waarvan hij heeft gedroomd – zijn ouders eren op dit podium – hem dat bij de handen af op het punt dat hij zijn droom bijna heeft bereikt?

    Ik zou naast hem willen zitten. Nu. Zou hem vast willen houden. Ik zou tegen hem willen zeggen – Joost, je bent niet de enige. Je bent niet alleen.

  • | | | |

    Norah Fischer: voorstelling De Sprong

    Veel Verlaat Verdriet-ers zullen het herkennen. Het moment waarop je lijf verder dienst weigert. Je wilt wel. Maar je lijf doet het niet meer. Je lijf roept HO!! STOP!!!

    Nora Fischer

    Nora Fischer (1987) komt uit een muzikale familie. Zij is de dochter van een Hongaarse vader en een Nederlandse moeder en werd geboren in Londen. Na de scheiding van haar ouders op haar zesde verhuisde zij al jong naar Nederland. Jarenlang trad Nora Fischer, veelzijdig klassiek- en jazz-zangeres, op internationale podia op. 

    Komende zondag ga ik naar een optreden van haar in concertzaal Vredenburg in Utrecht. Ik deel dit graag met jullie omdat de weigering van je lijf om nog verder op de gebruikelijke manier dienst te doen ook voor Verlaat Verdriet-ers zo herkenbaar zal zijn. De komende maanden treedt Nora Fischer nog op in diverse theaters in Nederland met haar programma De Sprong.

    Citaat

    Om maar meteen met de deur in huis te vallen: we bevinden ons hier weliswaar in een concertzaal, maar de Zangeres Nora Fischer is vandaag niet aanwezig. In plaats van zingen, gaat Persoon Nora vertellen waaróm ze niet gaat zingen. Een tijdlang kon ze dat namelijk niet meer, door een complexe verkramping die haar strottenhoofd in een zodanige houdgreep hield dat zelfs Happy Birthday voor haar beste vrienden er niet meer uitkwam. Hoe kon zoiets gebeuren?

    Met die vraag graaft Nora zich een weg in de rondte, via de verstikkende druk van ’s werelds grootste podia, tot de innerlijke druk die ze als venijnige angel uit haar systeem moest trekken om haar keelspieren weer tot ontspanning te manen. Ze legt bloot hoe haar lichaam verdere deelname aan een wereld van superlatieven, topprestaties en glansrijke successen saboteerde.

    Ook al is dit een voorstelling zonder live muziek; Nora koos er bewust voor om niet de theaters in te gaan, maar haar verhaal juist te vertellen in de concertzalen waar zij zo vaak gezongen heeft. Om ook met het publiek te kunnen delen hoe wrang het voelt om deze zalen niet met melodieën te kunnen vullen.

    Niets is wat het lijkt

    De Sprong is een uitnodiging om Nora bij te staan in een intieme openbaring van dat wat we stilletjes allemaal wel weten: niets is wat het lijkt.

    Lees meer

    Lees ook

    Shula Tas: Waar gezongen wordt