• | | | | |

    Bewustwording in de dokterspraktijk

    DoorTitia Liese

    Bewustwording in de dokterspraktijk

    ‘Mijn partner is huisarts’ vertelt een van de deelnemers tijdens een workshop. ‘We zijn al ruim vijfentwintig jaar samen en hebben een mooi gezin.’ Zelf is de deelneemster hulpverlener en coach. ‘Ik ben altijd doorgegaan’ zegt ze. ‘Mijn gezin. Mijn werk. Sociale contacten. De dood van mijn moeder op mijn negende bestond allang niet meer voor me. Daar had ik geen last van.’

    Vroeg verloren

    Begin dit jaar begint het te knagen. ‘Wat er precies aan de hand was begreep ik niet. Maar het leven zoals het ging kon ik niet meer volhouden. Het ging eenvoudig weg niet meer. In de zomer zag ik de documentaire van Liesbeth Rasker ‘Vroeg verloren‘. Toen begreep ik het. Voor het eerst begon ik erover te praten. Mijn partner verbaasde zich. ‘Maar je hebt het altijd zo goed gedaan. Je bent altijd zo sterk geweest. Wat is er aan de hand? Gevoelens van eenzaamheid??? Je hebt mij toch!!!’

    Woorden

    ‘Steeds meer vind ik woorden. Steeds meer kan ik erover praten. Wil ik erover praten. Mijn vrouw luistert naar me. Ze ziet me. Hoort me. Ze gaat het steeds meer zien bij patiënten. Ze hoort. Luistert op een andere manier. Herkent de patronen. Begrijpt meer van wat patiënten vertellen. Nog steeds is mijn partner, die al zo lang huisarts is, verbaasd. ‘Het zijn er zoveel!”

    Daar wil ik bij zijn!

    Inmiddels heeft haar vrouw haar collega-artsen en POH’s in de huisartsenpraktijk attent gemaakt op Verlaat Verdriet-thema’s. En Verlaat Verdriet-problematiek. Haar collega’s laten de informatie op zich inwerken. Bewustwording in de dokterspraktijk. Ze vertelt haar collega’s over het Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners. Teruggaan om verder te kunnen, op zaterdag 5 april in Harderwijk. ‘Daar wil ik bij zijn!’ roept een van de POH-’s direct spontaan.

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Zien

    Liesbeth Rasker: Vroeg verloren 

    Lezen

    Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen

    #verlaatverdriet #verlaterouw #teruggaanomverdertekunnen #verlaatverdrietsymposium #rouwkentgeentijd #kenniscentrumverlaatverdriet

  • | | | |

    Verlaat Verdriet-ers, seksualiteit en seksuele identiteit

    DoorTitia Liese

    Seksualiteit

    ‘Titia, besef je dat je in alles wat je schrijft en vertelt over Verlaat Verdriet– en verlate rouwthema’s eigenlijk nooit schrijft over thema’s rondom seksualiteit?’ Deze vraag kreeg ik een paar jaar geleden van een Verlaat Verdriet-er die zich verdiept heeft in Verlaat Verdriet en verlate rouw. Ik had het zelf wel eens geregistreerd, maar heb daar toen verder niet echt iets mee gedaan (behalve onthouden waar deze Verlaat Verdriet-er mij  op attent maakte).

    Seksuele identiteit

    Zelf heb ik in mijn leven seksualiteit nooit als ‘probleemgebied’ ervaren. Heb daardoor eigenlijk nooit de behoefte gevoeld me in thema’s rondom seksualiteit te verdiepen. Iets uit mijn puberteit, tot vrij ver in mijn adolescentie, is me wel bijgebleven. Ik keek altijd naar vrouwen. Keek naar hoe ze deden. Hoe ze zich kleedden. Zich opmaakten. Hoe ze zich presenteerden. Bewogen. Spraken. Hoe ze zich gedroegen in gezelschap. Dat leek wel een beetje een obsessie waarover ik me van tijd tot tijd afvroeg of ik mogelijk eigenlijk op vrouwen viel. Tot ik het boek las van Hope Edelman Zonder Moeder. In dit boek las ik hoe dochters zonder moeder kijken naar andere vrouwen. Ze observeren. Willen zien hoe ze zich kleden. Hoe ze bewegen. Spreken. Zich manifesteren. Oh, dacht ik. Zit dat zo. Ik begrijp het. Daarmee was het thema voor mijzelf uit de wereld.

    Seksualiteit is dus niet een gebied, ook niet in Verlaat Verdriet-verband, waarop ik me heb toegelegd. Maar ik weet dat thema’s rondom seksualiteit en seksuele identiteit wel degelijk spelen bij Verlaat Verdriet-ers. Of die Verlaat Verdriet-ers nu man zijn. Of vrouw.

    Bijvoorbeeld

    • Werd er in jouw gezin van herkomst open gesproken over seksualiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Wie lichtte jou voor? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Met wie kon jij intieme details delen over je ontluikende seksualiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Wie steunde jou in je zoektocht naar je seksuele identiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Welke keuzen ten aanzien van seksualiteit heb je gemaakt in jouw jeugd / jouw adolescentie? Wat betekende dat?
    • Hoe ben je omgegaan met die keuzes? Wat betekende dat?
    • Voor welke soort relatie(s) heb jij gekozen? Wat betekende dat?
    • Ben je tevreden met de relatie(s) die je nu hebt?
      • Wat heb je gemist?
      • Wat mis je?
      • Waar geniet je van?
      • Wat zou je anders willen?
    • Welke rol
      • heeft jouw tekort aan zelfvertrouwen gespeeld?
      • speelt jouw tekort aan zelfvertrouwen?
      • heeft jouw onvermogen om grenzen te stellen gespeeld?
      • speelt jouw onvermogen om grenzen te stellen?
      • heeft jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde gespeelt?
      • speelt jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde?
    • In geval van seksueel misbruik in je jeugd
      • wat gebeurde er?
      • met wie heb je dat kunnen delen?
      • wie kwam er voor jou op?
      • welke rol speelt dat nu nog in jouw leven?

    Verlaat Verdriet en seksualiteit

    Verlaat Verdriet-ers en seksualiteit is thematiek waaraan ik (te) weinig aandacht heb besteed om daar werkelijk zinnige dingen over te melden. Wel ben ik ervan overtuigd dat ook deze thematiek bij Verlaat Verdriet-ers goed en degelijk ervarings-gebaseerd onderzoek kan gebruiken.
    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Resoneert dit bij jou?
    Er ligt een bijzondere wereld voor onderzoek voor je open!

    Lezen

    Zonder Moeder
    (Alleen tweedehands te koop – en dus duur!)

  • | | | |

    Depressie: oorzaak en gevolg

    DoorTitia Liese

    Het kan me zo bezighouden. Wat zie ik bij Verlaat Verdriet-ers? Wat hoor ik bij Verlaat Verdriet-ers? Hoe zit het bij Verlaat Verdriet-ers? Wat betekent wat ik zie? Wat betekent wat ik hoor? Gaat wat ik zie over meer Verlaat Verdriet-ers? Gaat wat ik hoor over meer Verlaat Verdriet-ers? Kan ik wat ik zie en hoor veralgemeniseren? Kan ik wat ik zie en hoor interpreteren als Verlaat Verdriet-patronen? Mag ik wat ik zie en hoor zien als Verlaat Verdriet-patronen? Is het veilig patronen te veralgemeniseren?
    Vragen die me bezighouden. Vragen waar ik niet altijd een antwoord op weet. Ik leg mijn vragen daarom ook graag voor aan jou. Als mede-Verlaat Verdriet-er. Als mede-ervaringsdeskundige.

    Verlaat Verdriet-er

    Wat ik in dit geval graag aan je voor wil leggen gaat over depressie. Verlaat Verdriet-ers zijn nogal eens gevoelig voor depressie(s). Dat kan zijn een gevoeligheid voor depressie. Het kan ook zijn angst voor depressie. Angst die jou extra gevoelig maakt voor depressie. Ik geef je een voorbeeld uit mijn eigen leven. Een groot deel van mijn leven ben ik minimaal rand-depressief geweest. Ik gleed erin. Kwam er met veel moeite uit. Liep weer een tijd als een ware evenwichtskunstenaar – een koorddanser – op het randje. Gleed er weer in. Altijd was er die angst er weer in te glijden in tijden dat ik er even niet in zat. Ik heb er hard aan gewerkt. Langdurig. Veel. Op een dag was het weg. Over. Het duurde nog een tijd voor ik me realiseerde: het is over. Het is echt over. En wat ik me ook realiseerde – en eigenlijk was dat nog veel belangrijker –  de angst weer in een depressie te raken is ook over. Weg.

    Depressie

    Depressie. Ik heb er veel over nagedacht. Het is echt een thema voor Verlaat Verdriet-ers. ‘Ik zit weer in een depressie. Ben het contact weer helemaal kwijt.’ Ik hoor het regelmatig van Verlaat Verdriet-ers. Afgelopen dagen was ik even op mijn Terschellingse plek. Om na te denken. Een van de thema’s die deze dagen een rol speelden gaat over mensen die ik ken. Volwassenen die in hun jeugd een gezinslid hebben verloren door overlijden. Dat kan zijn je moeder. Dat kan ook zijn je vader. Of je beide ouders. Of een broertje. Een zusje.

    Afsluiten

    Volwassenen die ik ken die in hun jeugd de ruptuur van het onomkeerbare verlies hebben meegemaakt. Afgescheiden zijn. Afgescheiden voelen. Die als volwassene in een depressie terecht kunnen komen. Soms keer op keer op keer. Die zich afsluiten. In de eenzaamheid terecht komen van zichzelf. Zich nog meer naar binnen keren. Zich nog meer afgescheiden voelen van andere mensen. Van het leven. Niet meer in staat zijn uit te reiken. Niet meer in beweging kunnen komen. Het gevoel hebben dat er geen andere weg voor ze open staat dan af te wachten tot het weer over is.

    Oorzaak en gevolg

    Dit gevoel van afgescheiden zijn, van innerlijke eenzaamheid zien we vaak als gevolg van de depressie. Maar is het niet zo dat de innerlijke eenzaamheid als gevolg van de ruptuur van het vroege verlies in je gezin van herkomst die veel volwassen Verlaat Verdriet-ers kenmerkt in wezen oorzaak is van de depressie waar je als Verlaat Verdriet-er in terecht kunt komen? Veel meer Verlaat Verdriet-ers dan je misschien zou denken.

    Uitnodiging

    Als je dit leest voel je mogelijk als Verlaat Verdriet-er de wens opkomen hierover te delen. Doe dat, als je dat verlangen voelt. Mail me jouw bijdrage aan het verder ontwikkelen van de ervaringskennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn titia@verlaatverdriet.nu 

    ‘Wat maakt het uit als ik er weer in zit’ denk je mogelijk. ‘Wat maakt het uit als ik er in zit of het oorzaak is, of gevolg. Ik weet niet hoe ik eruit moet komen. Daar heb ik mee te maken.’
    Maar juist daarom, om wegen te openen naar heling, leg ik de vraag bij je neer. Is wat wij – Verlaat Verdriet-ers – vaak zelf zien als gevolg van depressie in wezen niet  oorzaak? Hoe is het voor jou? Ervaar jij de eenzaamheid waarin je terecht bent gekomen als gevolg van depressie? Of ervaar jij de eenzaamheid waarin je terecht bent gekomen als oorzaak van depressie?

    Tip

  • | |

    Je vader verliezen voor je geboorte

    DoorTitia Liese

    ‘Baby’s in de buik van een ernstig gestreste moeder lopen in hun latere leven een verhoogde kans op verlies van gezondheid. Ze zijn vaak vatbaarder voor fysieke klachten en depressies.’

    Gisteren bevond ik me op een cursusdag van Birgit Spoorenberg over haar vakgebied Salutogenese. Bij salutogenese gaat het om oorzaken van gezondheid, in plaats van om oorzaken van ziekte. En dan vooral ook om de talrijke mogelijkheden die ons ten dienste staan om gezonder te leven.
    In de ochtend vertelt Birgit over baby’s in de buik van een moeder die onder zware stress staat. Mijn gedachten gaan onmiddellijk naar de Verlaat Verdriet-ers die in mijn workshops zijn geweest. De Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. ‘Baby’s in de buik van een ernstig gestreste moeder lopen in hun latere leven een verhoogde kans op verlies van gezondheid. Ze zijn vaak vatbaarder voor fysieke klachten en depressies.’

    Gaat dit over jou?

    Gaat dit ook over jou?
    Laat je dan door niemand meer vertellen: ‘je hebt je vader niet gekend, dus je kan hem niet missen.’……
    Onderzoek bij jezelf: hoe ga ik om met het gegeven dat ik mijn vader verloor voor mijn geboorte. Mogelijk heb je zelf altijd gedacht: ‘ik heb een goede jeugd gehad, dus dat kan het niet zijn.’……

    Meer over Salutogese en Birgit Spoorenberg

    Zelf kan ik te weinig exact (na)vertellen over wat Birgit zei op deze prachtige, waardevolle dag – zeker niet op de professionele manier waarop Birgit dat kan – en doet. Uit eigen ervaring kan ik je nu vertellen: deze cursusdag is een heel bijzondere ervaring, die ik graag ook onder jouw aandacht breng. Cursus Salutogenese