• | | |

    Herinnering aan gevoelens van totale eenzaamheid

    DoorTitia Liese

    Totale eenzaamheid

    ‘Ik ga om half negen even weg’ zegt Chris zojuist tegen me terwijl we ons sportrondje op de hometrainer doen. ‘Mijn kleindochter gaat zo dadelijk op schoolreis. Ik ga haar uitzwaaien.’  Al fietsend bekruipt mij een herinnering die ik lang bewust in me heb gedragen. Ik zal een jaar of tien zijn geweest. Kwam terug van schoolreis. De bus stond voor m’n school. We stapten uit. Ik keek rond. Alle kinderen werden opgehaald door hun ouders. Maar ik niet. Ik stond alleen. Tussen al die kinderen. En al die ouders die hun kinderen op kwamen halen. Er zat niets anders op. Ik moest naar huis lopen. Alleen. Natuurlijk kende ik de weg. Die liep ik elke dag, samen met m’n vriendinnetjes.

    Ik voel weer de herinnering aan toen. De eenzaamste weg die ik ooit had afgelegd. Thuisgekomen hoorde ik de stem van ‘mijn stiefmoeder’ uit de woonkamer. ‘Je zult wel smerig zijn geworden vandaag.’ Dat was het. Daar, op die dag, begon de eerste bewuste scheiding tussen mij en de wereld om me heen. Vanaf die dag wist ik ‘Ik moet het alleen doen. Er is niemand voor mij.’

    Herinnering aan eenzaamheid

    Ken jij uit uit jouw jeugd een zelfde soort herinnering? Een eerste bewuste herinnering aan deze totale eenzaamheid? ‘Ik moet het alleen doen. Er is niemand voor mij.’

    Gat in je ziel

    Lees meer over Verlaat Verdriet-thema’s in Gat in je ziel.

     

  • | | | |

    Teruggaan om verder te kunnen verandert je leven

    DoorTitia Liese

    Verandering

    ‘De verandering die er nu is kon denk ik ontstaan doordat ik beter mijn eigen verlangens kan vervullen. En als ik het zelf niet kan vraag ik het aan iemand die het wel voor me kan doen. Dus het kan echt veranderen. Als je er maar achter bent wat je wilt veranderen.’

    Herkennen en erkennen

    ‘Hoe is het mogelijk dat jij zo precies weet hoe ik me van binnen voel.’ Ik krijg een mailtje van een Verlaat Verdriet-er die mijn boek Teruggaan om verder te kunnen heeft gelezen. ‘Ik heb het in één ruk uitgelezen. Dit gaat echt helemaal over mij. Ik heb mijn vader verloren op mijn vijfde. Jij beschrijft precies wat er met mij aan de hand is.’

    Ervarings-gebaseeerd

    Zelf verloor ik op mijn achtste mijn moeder. Mijn leven was een grote zoektocht. Eerst: wat is er toch met mij aam de hand? Later: wat is er toch met jong ouderverlies aan de hand? Nog later: wat gaat over mijzelf? Wat gaat over andere volwassenen die, net als ik, in hun jeugd hun ouder(s) verloren? Een nieuwe zoektocht ontvouwde zich: mijn onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Niet vanuit theorie/wetenschap, maar vanuit kennis. Kennis uit ervaring. Uit mijn eigen ervaringen. Uit de ervaringen van de honderden Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de loop van vele jaren heb gewerkt. Die ik heb ontmoet. Gesproken. Die me belden. Schreven. Kennis uit ervaring die Verlaat Verdriet-ers stuk voor stuk hebben, maar die bij veel Verlaat Verdriet-ers nog onbewust aanwezig is. Wat die Verlaat Verdriet-ers kunnen gebruiken is een boek. Een boek waarvan ook zij kunnen zeggen: ‘Hoe is het mogelijk dat je zo precies kunt weten hoe ik me van binnen voel.’

    Teruggaan om verder te kunnen

    Dat is wat Teruggaan om verder te kunnen ook voor jou kan betekenen. ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met je leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Teruggaan naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’

    Citaten

    Citaten uit Teruggaan om verder te kunnen

    ‘De verandering die er nu is kon denk ik ontstaan doordat ik beter mijn eigen verlangens kan vervullen. En als ik het zelf niet kan vraag ik het aan iemand die het wel voor me kan doen. dus het kan echt veranderen. Als je er maar achter bent wat je wilt veranderen.’

    ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met je leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Teruggaan naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’

    Bestellen

    Teruggaan om verder te kunnen

  • | |

    Vooral nooit prooi worden!

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, een hond kan niet laten zien dat hij ziek is. Dan wordt hij prooi.’ vertelde mijn buurman – bioloog van z’n vak – me een tijd geleden over de zieke hond van mijn andere buurman.

    Zijn opmerking resoneerde bij me. Gaat nog regelmatig door mijn hoofd. Zo ook zojuist, terwijl ik op het roeiapparaat zit in de oefenruimte van de fysiotherapiepraktijk. Eergisteren kreeg ik een dry-needling behandeling in mijn bovenbeen, die nog pijnlijk na zeurt. ‘Ga maar wat extra’s doen’ bedacht ik. En zo zit ik, al denkend, op het roeiapparaat. En constateer tot mijn plezier dat mijn roeislagen krachtiger zijn dan ze normaal zijn.

    Mijn gedachten gaan naar de foto die ik gisteren kreeg aangeleverd om bij het artikel Vroeg verloren te plaatsen. Een jolige foto van het jolige gezin van de interviewster (zo bleek mij later). ‘Die ga ik niet plaatsen in mijn blog’ besloot ik meteen. ‘Is het echt persé nodig een jolige foto van je jolige gezin te plaatsen bij een documentaire die Vroeg verloren heet? Om aandacht te trekken? (wat misschien wel moet als je ‘influencer’ bent. Vorm boven inhoud. Buitenkant boven binnenkant. Ik weet het niet. Ik ken het ‘vak’ van ‘influencer’ niet).

    Hoe dan ook gaat, gezeten op het roeiapparaat, de gedachte door me heen: is dat waarom wij, net als andere zoogdieren, moeten laten zien: ‘Ik red me wel!’ ‘Met mij niks aan de hand!’ Omdat we anders prooi worden?

    Zomaar wat gedachten op een donderdagochtend in juni 2024. Op het roeiapparaat in de oefenruimte van de fysiotherapiepraktijk aan een laan in Nunspeet.

  • | | | |

    Vijfentwintig jaar waarde van ervaringsdeskundige

    DoorTitia Liese

    Ervaringsdeskundige. Een woord dat hier en daar opdook in de tijd dat ik begon met mijn Verlaat Verdriet-werk, nu meer dan vijfentwintig jaar geleden. Ervaringsdeskundige. Een woord dat een dubbel gevoel op kan leveren. Een ervaringsdeskundige is iemand die een ervaring heeft opgedaan in haar/zijn leven. Meestal een ingrijpende ervaring. Een ervaring die levens veranderend is geweest. Die vaak pijnlijk is geweest. Die tot op de dag van vandaag je leven beïnvloedt. Waar je in gezien wilt worden. Gehoord. Erkend.

    Ervaringsdeskundige

    Maar tegelijkertijd is ervaringsdeskundige ook een woord dat je een dubbel gevoel kan geven. Wat voor waarde heeft kennis die je uit ervaring hebt opgedaan meer dan alleen kennis die jij hebt opgedaan uit een ervaring? Wat is de waarde van kennis uit ervaring als die niet ‘evidence based’ is? Niet wetenschappelijk bewezen? En dat in een tijd waarin kennis pas waarde lijkt te hebben als die wetenschappelijk is bewezen? Zoals bijvoorbeeld tot voor kort gangbaar was in de hulpverlening?

    Verlaat Verdriet-werk

    Meer dan vijfentwintig jaar geleden ben ik begonnen met mijn Verlaat Verdriet-werk dat ik heb gebaseerd op het vroege verlies van mijn moeder toen ik acht jaar was. Een klein voorbeeld van de waarde van kennis uit ervaring schiet me te binnen terwijl ik dit schrijf. Welke wetenschapper beseft het verschil tussen ‘de dood van je ouder’ en ‘het verlies van je ouder’ als je niet zelf aan den lijve hebt ervaren dat hier een wereld van verschil ligt? En waarom daar een wereld van verschil ligt? En waarom het belangrijk is dat te onderkennen?

    Kennis uit ervaring

    In de lange tijd van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik intens en intensief gewerkt met Verlaat Verdriet-ers. Heb ik honderden Verlaat Verdriet-ers gezien en gesproken. Hun verhalen gehoord. Gelezen. De thema’s waarmee Verlaat Verdriet-ers worstelen. Gehoord. Gezien. Onderzocht. Intensieve workshops gegeven voor Verlaat Verdriet-ers. Schrijfretraites. Themadagen georganiseerd. Symposia. Inzichten opgedaan. Kennis ontwikkeld. Gestructureerd. Verlaat Verdriet idioom gegeven. ‘Het klopt wat je zegt.’ ‘Het klopt precies.’
    Het is tijd om die kennis te delen. Door te geven. Aan hulpverleners die in hun praktijk met Verlaat Verdriet-ers tegenkomen. Het symposium komende herfst is daar een nieuwe stap in.