• | | |

    Herinnering aan gevoelens van totale eenzaamheid

    DoorTitia Liese

    Totale eenzaamheid

    ‘Ik ga om half negen even weg’ zegt Chris zojuist tegen me terwijl we ons sportrondje op de hometrainer doen. ‘Mijn kleindochter gaat zo dadelijk op schoolreis. Ik ga haar uitzwaaien.’  Al fietsend bekruipt mij een herinnering die ik lang bewust in me heb gedragen. Ik zal een jaar of tien zijn geweest. Kwam terug van schoolreis. De bus stond voor m’n school. We stapten uit. Ik keek rond. Alle kinderen werden opgehaald door hun ouders. Maar ik niet. Ik stond alleen. Tussen al die kinderen. En al die ouders die hun kinderen op kwamen halen. Er zat niets anders op. Ik moest naar huis lopen. Alleen. Natuurlijk kende ik de weg. Die liep ik elke dag, samen met m’n vriendinnetjes.

    Ik voel weer de herinnering aan toen. De eenzaamste weg die ik ooit had afgelegd. Thuisgekomen hoorde ik de stem van ‘mijn stiefmoeder’ uit de woonkamer. ‘Je zult wel smerig zijn geworden vandaag.’ Dat was het. Daar, op die dag, begon de eerste bewuste scheiding tussen mij en de wereld om me heen. Vanaf die dag wist ik ‘Ik moet het alleen doen. Er is niemand voor mij.’

    Herinnering aan eenzaamheid

    Ken jij uit uit jouw jeugd een zelfde soort herinnering? Een eerste bewuste herinnering aan deze totale eenzaamheid? ‘Ik moet het alleen doen. Er is niemand voor mij.’

    Gat in je ziel

    Lees meer over Verlaat Verdriet-thema’s in Gat in je ziel.

     

  • | |

    Vooral nooit prooi worden!

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, een hond kan niet laten zien dat hij ziek is. Dan wordt hij prooi.’ vertelde mijn buurman – bioloog van z’n vak – me een tijd geleden over de zieke hond van mijn andere buurman.

    Zijn opmerking resoneerde bij me. Gaat nog regelmatig door mijn hoofd. Zo ook zojuist, terwijl ik op het roeiapparaat zit in de oefenruimte van de fysiotherapiepraktijk. Eergisteren kreeg ik een dry-needling behandeling in mijn bovenbeen, die nog pijnlijk na zeurt. ‘Ga maar wat extra’s doen’ bedacht ik. En zo zit ik, al denkend, op het roeiapparaat. En constateer tot mijn plezier dat mijn roeislagen krachtiger zijn dan ze normaal zijn.

    Mijn gedachten gaan naar de foto die ik gisteren kreeg aangeleverd om bij het artikel Vroeg verloren te plaatsen. Een jolige foto van het jolige gezin van de interviewster (zo bleek mij later). ‘Die ga ik niet plaatsen in mijn blog’ besloot ik meteen. ‘Is het echt persé nodig een jolige foto van je jolige gezin te plaatsen bij een documentaire die Vroeg verloren heet? Om aandacht te trekken? (wat misschien wel moet als je ‘influencer’ bent. Vorm boven inhoud. Buitenkant boven binnenkant. Ik weet het niet. Ik ken het ‘vak’ van ‘influencer’ niet).

    Hoe dan ook gaat, gezeten op het roeiapparaat, de gedachte door me heen: is dat waarom wij, net als andere zoogdieren, moeten laten zien: ‘Ik red me wel!’ ‘Met mij niks aan de hand!’ Omdat we anders prooi worden?

    Zomaar wat gedachten op een donderdagochtend in juni 2024. Op het roeiapparaat in de oefenruimte van de fysiotherapiepraktijk aan een laan in Nunspeet.

  • | | |

    Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en kennis van zaken

    DoorTitia Liese

    In mijn optiek is het een wijdverbreide en hardnekkige misvatting dat kinderen het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd zouden kunnen verwerken (mocht er al een definitie bestaan van succesvol verwerken van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd. En mocht die definitie bestaan dan zou ik die definitie graag eens zien). Kinderen kunnen geholpen worden het verdriet om een overleden ouder in goede banen te leiden. Wat het onomkeerbare verlies in je leven aanricht kun je pas weten als je volwassen bent. Dan pas kun je onderzoeken wat de dood van je ouder in je leven heeft betekend voor de ontwikkeling van je identiteit. Voor wie je bent geworden. Dan pas kun je onderzoeken wat de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld voor je hebben gedaan. En wat ze nu tegen je doen.

    Zoeken & ontdekken

    Volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren kunnen een leven lang zoekend zijn. ‘Er is iets met me aan de hand. Er klopt iets niet. Maar wat?’ Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener die een meer dan oppervlakkige kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die de vinger op zere plekken weet te leggen, wetend hoe kwetsbaar deze plekken kunnen zijn. Die de Verlaat Verdriet-er kan helpen relevante thema’s te ontdekken in haar/zijn verhaal van verlies, rouw, overleven en leven. Zo dat je als Verlaat Verdriet-er een innerlijk besluit kunt nemen. Ben ik een Verlaat Verdriet-er? Of ben ik geen Verlaat Verdriet-er? Wat betekent het voor mij om te erkennen dat ik een Verlaat Verdriet-er ben? En wat staat me dan te doen?

    Ontkennen

    Andere volwassenen hebben het idee: ik hoef er niet meer om te huilen. Dus ik heb er geen last van. Deze Verlaat Verdriet-ers zien thema’s in hun leven als karaktertrekken Zoals bijvoorbeeld: ‘Ik heb nu eenmaal aanleg voor depressies.’ ‘Ik ben nu eenmaal een control-freak.’ ‘Ik voel me nu eenmaal anders dan anderen’.  Zij relateren gevoelige thema’s in hun leven niet aan het vroege verlies van hun ouder. Ze zetten daarmee niet alleen zichzelf op het verkeerde been, maar ook hulpverleners.’ ‘Nee hoor, dat is al zo lang geleden, daar heb ik geen last van.’ ‘Nee hoor, nooit last van gehad.’
    Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener met een meer dan oppervlakkige kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Een hulpverlener die in staat is te luisteren. Die de valkuilen kent. De kwetsbare plekken. Een hulpverlener ook die de Verlaat Verdriet-er ziet en behandelt als gelijkwaardige volwassene. Als iemand die geleerd heeft over dood, en over overleven. Mogelijk meer dan de hulpverlener zelf.

    Erkennen

    Weer andere Verlaat Verdriet-ers zijn zich ervan bewust (geworden) dat thema’s die in hun leven spelen voortkomen uit het vroege verlies van hun ouder. Deze Verlaat Verdriet-ers zijn (schoorvoetend) bereid hun verlate rouwproces aan te gaan. Ze hebben in de allereerste plaats behoefte aan een hulpverlener die bereid is de Verlaat Verdriet-er op weg te helpen. Te inspireren. Te ondersteunen en te bemoedigen in dit proces van onderzoeken, van verwerken en helen. Deze Verlaat Verdriet-ers hebben het nodig zich gezien te voelen. Gehoord. Door een hulpverlener die bereid is – en in staat is – te luisteren. Een hulpverlener die gedegen kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die zich heeft verdiept in de specifieke dynamiek van verlate rouw. In de complicaties en de gelaagdheid van Verlaat Verdriet.

    Zien

    Rouw kent geen tijd

    Lezen

     

  • | | | |

    Verlaat Verdriet-ers, seksualiteit en seksuele identiteit

    DoorTitia Liese

    Seksualiteit

    ‘Titia, besef je dat je in alles wat je schrijft en vertelt over Verlaat Verdriet– en verlate rouwthema’s eigenlijk nooit schrijft over thema’s rondom seksualiteit?’ Deze vraag kreeg ik een paar jaar geleden van een Verlaat Verdriet-er die zich verdiept heeft in Verlaat Verdriet en verlate rouw. Ik had het zelf wel eens geregistreerd, maar heb daar toen verder niet echt iets mee gedaan (behalve onthouden waar deze Verlaat Verdriet-er mij  op attent maakte).

    Seksuele identiteit

    Zelf heb ik in mijn leven seksualiteit nooit als ‘probleemgebied’ ervaren. Heb daardoor eigenlijk nooit de behoefte gevoeld me in thema’s rondom seksualiteit te verdiepen. Iets uit mijn puberteit, tot vrij ver in mijn adolescentie, is me wel bijgebleven. Ik keek altijd naar vrouwen. Keek naar hoe ze deden. Hoe ze zich kleedden. Zich opmaakten. Hoe ze zich presenteerden. Bewogen. Spraken. Hoe ze zich gedroegen in gezelschap. Dat leek wel een beetje een obsessie waarover ik me van tijd tot tijd afvroeg of ik mogelijk eigenlijk op vrouwen viel. Tot ik het boek las van Hope Edelman Zonder Moeder. In dit boek las ik hoe dochters zonder moeder kijken naar andere vrouwen. Ze observeren. Willen zien hoe ze zich kleden. Hoe ze bewegen. Spreken. Zich manifesteren. Oh, dacht ik. Zit dat zo. Ik begrijp het. Daarmee was het thema voor mijzelf uit de wereld.

    Seksualiteit is dus niet een gebied, ook niet in Verlaat Verdriet-verband, waarop ik me heb toegelegd. Maar ik weet dat thema’s rondom seksualiteit en seksuele identiteit wel degelijk spelen bij Verlaat Verdriet-ers. Of die Verlaat Verdriet-ers nu man zijn. Of vrouw.

    Bijvoorbeeld

    • Werd er in jouw gezin van herkomst open gesproken over seksualiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Wie lichtte jou voor? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Met wie kon jij intieme details delen over je ontluikende seksualiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Wie steunde jou in je zoektocht naar je seksuele identiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Welke keuzen ten aanzien van seksualiteit heb je gemaakt in jouw jeugd / jouw adolescentie? Wat betekende dat?
    • Hoe ben je omgegaan met die keuzes? Wat betekende dat?
    • Voor welke soort relatie(s) heb jij gekozen? Wat betekende dat?
    • Ben je tevreden met de relatie(s) die je nu hebt?
      • Wat heb je gemist?
      • Wat mis je?
      • Waar geniet je van?
      • Wat zou je anders willen?
    • Welke rol
      • heeft jouw tekort aan zelfvertrouwen gespeeld?
      • speelt jouw tekort aan zelfvertrouwen?
      • heeft jouw onvermogen om grenzen te stellen gespeeld?
      • speelt jouw onvermogen om grenzen te stellen?
      • heeft jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde gespeelt?
      • speelt jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde?
    • In geval van seksueel misbruik in je jeugd
      • wat gebeurde er?
      • met wie heb je dat kunnen delen?
      • wie kwam er voor jou op?
      • welke rol speelt dat nu nog in jouw leven?

    Verlaat Verdriet en seksualiteit

    Verlaat Verdriet-ers en seksualiteit is thematiek waaraan ik (te) weinig aandacht heb besteed om daar werkelijk zinnige dingen over te melden. Wel ben ik ervan overtuigd dat ook deze thematiek bij Verlaat Verdriet-ers goed en degelijk ervarings-gebaseerd onderzoek kan gebruiken.
    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Resoneert dit bij jou?
    Er ligt een bijzondere wereld voor onderzoek voor je open!

    Lezen

    Zonder Moeder
    (Alleen tweedehands te koop – en dus duur!)