• | | |

    Overleefkracht in BeeldTaal

    DoorTitia Liese

    Overleefkracht in BeeldTaal

    Zeker vijfentwintig jaar geleden werd ik getroffen door de BeeldTaal op een kaart in een kaartenmolen. Op de kaart de afbeelding van een kind. ‘Diskit op weg naar school’ staat als titel op de achterkant van de kaart. Op de kaart de afbeelding van een kind van een jaar of zeven, acht. Zo te zien een meisje, maar het kan ook een jongetje zijn. Het kind staat met beide voeten tegen elkaar aangeklemd op een verhoging van zand of steen, in een grijze omgeving. Het heeft schoenen of laarzen aan die er enigszins versleten uitzien. Het kind draagt een lange, zwarte jas. Eveneens versleten. Een jas die er niet uitziet als een warme jas tegen de kou. Op het hoofd van het kind een zwarte muts met een witte bontrand. Vermoedelijk is het winter.

    Overleefkracht

    Het kind staat met de armen over elkaar. Staat het kind even uit te rusten? Was de fotograaf daar toevallig aanwezig? Poseert het kind alleen voor de foto, om daarna weer verder te gaan? Geeft het zich over aan haar/zijn taak? Aan wat het moet doen? Het gezichtje van het kind staat vertrokken. De mond verbeten in een neerwaartse streep. De ogen van het kind gaan zo goed als schuil onder de bontrand van de muts. Als ik de foto nog wat beter bekijk twijfel ik aan wat de ogen van het kind uitdrukken. Is het vermoeidheid? Dapperheid? Zie ik overleefkracht? Boosheid? Doorzettingsvermogen? Is het kind ontredderd, en moet het er maar iets van zien te maken? Zie ik eenzaamheid? Wanhoop?

    BeeldTaal

    Op de rug draagt het kind een bundel hout. Hoe zwaar is deze last? Hoe onhandig om te dragen? Wie heeft deze last op de rug van het kind gebonden? Waar moet het kind met deze last naartoe? Niemand in de buurt te zien. Geen andere kinderen. Geen volwassene die het kind de hand toereikt. Het kind bemoedigt. Ondersteunt. De weg wijst. Meeneemt. De zware last overneemt. Het kind staat daar. Alleen. Hoe alleen is dit kind? Hoe alleen voelt dit kind zich? Waar zijn de anderen? Hoe eenzaam is dit kind? Hoe eenzaam voelt dit kind zich?

    helen door schrijven

    • Als je deze afbeelding bekijkt, wat zie jij dan?
    • Wat voel jij?
    • Zegt deze kaart iets over jou? Over hoe jij je als kind hebt gevoeld?
    • Beschrijf eens in vijf zinnen wat deze afbeelding doet met jou.

    Lees meer over Verlaat Verdriet en verlate rouw

     

  • | | | |

    Maxine Harris: De taal van het verlies

    DoorTitia Liese

    Een verlies voor altijd

    Recent stond ik stil met een Verlaat Verdriet-er bij tekst uit het bekende boek van Maxine Harris: Een verlies voor altijd. De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder.
    Indertijd, toen ik het boek las, voelde ik de erkenning van de impact van het vroege verlies van een ouder in mijn hele lijf. Graag deel ik deze tekst op deze plaats met je.

    De taal van het verlies

    Probeert u zich eens voor te stellen dat u samen met alle mensen die u kent in één grote ruimte staat. Om u heen staan niet alleen uw familieleden, vrienden en bekenden. Maar ook al die mensen die ervoor zorgen dat uw leven soepeltjes draait. Zoals uw tandarts. De postbode. De man uit de garage die uw auto altijd repareert. Kortom, iedereen met wie u ook maar iets te maken hebt.

    Stelt u zich voor dat van al die mensen de helft in één klap dood neervalt en voor altijd verdwijnt. U bent zo overdonderd door de enormiteit van het verlies dat de ware betekenis nauwelijks tot u doordringt. In uw paniek richt u zich op een onbelangrijk detail, zoals wie u morgen naar school zal brengen, terwijl u volkomen voorbijgaat aan het feit dat uw zoon en uw beste vriend dood naast u liggen.

    Verbijstering en eenzaamheid

    Stelt u zich nu eens voor dat u samen met twee vrienden een trektocht maakt door een onbekend bergachtig terrein. Naast u loopt een ervaren klimmer als gids. Iemand die de bergen goed kent. En, minstens even belangrijk, iemand die weet wat het betekent om aan zo’n avontuur te beginnen. U bent zenuwachtig, maar vindt het tegelijkertijd fantastisch. Uw vrienden en u voelen zich veilig. Want de gids is op de hoogte van alle technische aspecten van de onderneming. Hij beseft terdege wat zo’n tocht voor ieder van u betekent. U bent bezig een bocht om te gaan op een bijzonder, lastig stuk van de berg en plotseling verdwijnt de gids. Dan kijkt U uw vrienden aan. Maar er is niemand om u te helpen op dit uiterst lastige traject. U wordt overweldigd door een gevoel van complete verbijstering en eenzaamheid. 

    Helen door schrijven

    • Herken je wat Maxine Harris in deze twee alinea’s beschrijft?
    • Wat doet het lezen van deze alinea’s met jou?
    • Welke gevoelens roept het lezen van deze alinea’s op bij jou?
    • Welke van de beide alinea’s spreekt jou het meeste aan?
    • Beschrijf in jouw eigen woorden de alinea die jou het minste aanspreekt.
    • Beschrijf in jouw eigen woorden de alinea die jou het meeste aanspreekt.

    Lees meer

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw

  • | |

    Een nachtelijke ervaring met adrenaline

    DoorTitia Liese

    Vorige week plaatste ik een bericht op de besloten Verlaat Verdriet-Facebook groep. Sinds dat bericht over adrenaline heb ik een aantal reacties gekregen van Verlaat Verdriet-ers die precies herkennen wat ik beschrijf. Het bericht stond tot nu toe alleen op de besloten groep. Gezien de reacties die ik krijg plaats ik het bericht nu ruimer. Dus in mijn blog, en in mijn open Verlaat Verdriet FB-sites. Mogelijk brengt mijn ervaring ook jou iets waarmee je weer verder kunt.  

    Ervaring

    Graag wil ik een ervaring delen die ik vorige week had. Ik probeer altijd nog beter, nog preciezer te begrijpen waar Verlaat Verdriet en verlate rouw over gaan. En daar nog preciezer passende woorden voor te vinden. 

    Adrenaline

    Vorige week in de nacht had ik een stevige aanvaring met iemand in mijn buurt. Op zich was de aanleiding helemaal niet zo groot, maar wat er gebeurde viel bij mij helemaal verkeerd. Ik was woedend. In slaap vallen lukte niet (meer). Erger nog: slapen lukte helemaal niet meer. Stik – ik zit vol met adrenaline, bedacht ik.

    Niet slapen

    Ik lig wel vaker wakker ’s nachts. Maar omdat ik over het algemeen niet vroeg op m’n werk hoef te zijn vind ik een nachtje met weinig of geen slaap meestal niet zo erg.
    Eerste realisatie in die nacht: als er zoveel adrenaline/cortisol in mijn lijf zit (aangenomen dat dat het was!) vind ik het wel heel erg onaangenaam om de slaap niet te kunnen vatten (wat het natuurlijk nog moeilijker maakt om in slaap te vallen). Er zit dus kennelijk een verschil in niet slapen en niet slapen, bedacht ik. 

    De volgende dag

    De volgende dag gebeurde het volgende. Ik kreeg mezelf niet in beweging de volgende ochtend. Logisch, als je niet hebt geslapen, bedacht ik. Toen ik eindelijk rond 10 uur m’n bed uitkwam kon ik nog niks. Ik liep als een zombie door m’n huis. Begon hier aan. Begon daar aan. Maar liet het steeds weer vallen. Ik zat voornamelijk in de kamer, liep wat rondjes door m’n huis, en deed verder weinig tot niks. Uren lang. In de loop van de dag voelde ik wat beweging in me komen. Ik kan toch gewoon een wasje doen? M’n wasje ophangen? Een boodschap doen? Eten koken? Dat lukte wel.

    Zichtbaar

    Maar andere dingen die op mijn agenda stonden bleven liggen. Bellen. Mensen spreken. Afspraken maken. Het lukte me niet die te doen. Dat ik niet kan uitreiken als ik me zo gevangen voel in mijn lijf: daarvan was ik me al sinds lang bewust. Maar ineens realiseerde ik me: wat ik niet kan in zo’n geval is iets doen waarmee ik zichtbaar word. 
  • | | |

    Mensen zonder uitstraling: Jente Posthuma

    DoorTitia Liese

    Jente Posthuma: Mensen zonder uitstraling

    Wat gebeurt er in het leven van een meisje van 13 als haar moeder overlijdt na een lange tijd van ziekte en aftakeling.
    Wat gebeurt er met je als je moeder een schimmige carrière als actrice had. Een moeder die haar dochter altijd voorhield dat mensen zonder uitstraling nog erger zijn dan lelijke mensen.
    Een vader die directeur is van een psychiatrische inrichting. Een man die als professional wist wat hem te doen stond met patiënten, maar die er als (huis)man niet zoveel van maakt. Laat staan als vader en beschermer van een stuurloze dochter zonder moeder.

    Wat gebeurt er in het leven van een jonge vrouw die op haar 30e als een stuurloos wrak, zonder kant of wal te raken, ronddobbert in haar leven. Wetend dat mensen zonder uitstraling nog erger zijn dan lelijke mensen. Maar die geen idee heeft hoe je dat dan wel moet doen: een vrouw te zijn met uitstraling. Moeder te zijn voor haar zoontje. Partner te zijn van een merkwaardige man. Dochter te zijn van een vader die inmiddels de opa is geworden van haar kind.

    Herkenbare thema’s

    Goed geschreven boek dat je meeneemt naar tal van herkenbare thema’s uit het leven van een 30-jarige dochter die als 13-jarige haar moeder verloor.

    Lees meer