• | | | | | |

    Rouwen om een verloren leven

    Rouwen om een verloren leven: een voorbeeld uit de praktijk

    ‘Ik rouw om mijn verloren leven. Ik rouw om het gevoel dat ik, na het verlies van mijn vader, niet meer heb geleefd’. M., een nog jonge vrouw (begin 30), zegt het tijdens een individuele Verlaat Verdriet-basisworkshop. Ze zegt het hardop. Grimmig. In haar stem klinken verdriet, boosheid, machteloosheid en een eindeloze eenzaamheid.

    Voor ‘de buitenwereld’ zijn Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet nog (te) vaak onbegrijpelijke fenomenen. Niet te vatten. ‘Dat is toch al zo lang geleden?’ ‘Daar kun je nu toch geen last meer van hebben?’ ‘Je koestert je verdriet’. Een kleine greep uit de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers vaak te horen krijgen, als ze vertellen over het verdriet, de pijn en de boosheid die hun leven moeizaam en zwaar maken. ‘Ik leef in een hel’, zegt een andere Verlaat Verdriet-er. ‘Ik wil dit leven niet meer.’

    Voor veel Verlaat Verdriet-ers is het (te) moeilijk om toe te geven, maar veel van hen kennen die gevoelens een verloren leven te leven. Voor veel ‘buitenstaanders’, en dan bedoel ik de ‘buitenstaanders’ die wel begrip op kunnen brengen voor de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder, is een verlaat rouwproces een rouwproces om je overleden ouder. Een verlaat rouwproces is echter veel meer dan dat alleen. Een verlaat rouwproces is een veel meer omvattend proces, dat uit veel dimensies en veel lagen bestaat.

    Dimensie van een verlaat rouwproces

    De rouw om een verloren leven is één van die dimensies in dit proces. ‘Weet je wat het is’, geef ik M. als antwoord op haar uitroep. ‘Dit is een moment waarop je je leven kunt veranderen. Iedere dag die je boos, verdrietig, wanhopig, wrokkig blijft om je verloren leven, plak je aan je verloren leven. Jij kiest er nu voor het anders te gaan doen. Jij kiest er nu voor te gaan leven, in plaats van te overleven. Jij kiest er hier en nu voor jezelf een uitweg te gunnen uit pijn, boosheid, verdriet, wanhoop en wrok. Door hier te zijn heb je die keuze gemaakt. Je geeft jezelf een nieuw leven door je verlate rouwproces aan te gaan. Het is tijd voor je om te rouwen om je verloren leven.’

    Tip

    Lees meer over het gevoel van een verloren leven in de metafoor van Toine in mijn boek Teruggaan om verder te kunnen.

  • |

    Controle

    Controle. De eerste controle na de operatie van april j.l. Hoewel ik me in de aanloop naar deze dag niet echt zorgen heb gemaakt, word ik – als ik zit te wachten in het ziekenhuis – ineens overvallen door angst. Wat als er wel iets gevonden wordt? Ik weet het, het is niet vanzelfsprekend om gezond te zijn. Ik moet voorlopig weer met dat bewustzijn leven. De controle is goed, de chirurg is tevreden over het herstel van de wond. Het is kennelijk niet druk op deze dag, en we hebben tijd om even bij te kletsen. Ik heb Teruggaan, om verder te kunnen bij me. Ik geef het aan haar. Ruptuur is haar werk. Ruptuur is ook mijn werk. Zij doet het hare, en ondertussen probeer ik het mijne te doen.

  • Parels van Verlaat Verdriet

    Die titel Stilstaan, om verder te kunnen zit me dwars. Aanvankelijk had ik het gevoel: zie je wel, ik wist het wel in augustus. Het ging niet goed meer. Ik kon me niet meer concentreren. Ik maakte fouten. Ik kon niet meer. Zie hier het resultaat, dat krijg je ervan. Ik vind de titel eigenlijk wel hilarisch, en ik kan er ook wel om lachen. Maar ondertussen groeit er een klein wantrouwend duiveltje in me. Is dit echt alles? Wat heb ik (eigenlijk) fout gedaan. Wat heb ik allemaal nog meer fout gedaan? Wat heb ik laten versloffen? Waar ben ik niet alert op geweest? Ik kan maar een ding verzinnen om te doen: Buro ISBN bellen om te vragen of ik iets vergeten ben, of erger nog, iets fout heb gedaan. Ik word verwezen naar de site waarop de titel en de verdere omschrijving van Teruggaan, om verder te kunnen vermeld staan. En dan zie ik het. Toen al heb ik de fout gemaakt. Niet in augustus, nee al in februari heb ik een onjuiste titel aangemeld. Gelukkig kan ik het zelf aanpassen. Er is geen man over boord. Mijn boek gaat verder de wereld in met de titel: Teruggaan, om verder te kunnen, de subtitel Parels van Verlaat Verdriet en het ISBN 978-90-78163-04-6. Da’s ook weer geregeld.

  • | |

    Afleverdag

    Afleverdag van de boeken! Teruggaan, om verder te kunnen. Spannend! Beetje laat om erover na te denken hoe ik dat straks op ga lossen. Gelukkig is het goed weer, droog, en dat blijft het voorlopig ook wel. Ik besluit mijn buurman te vragen of de boeken afgeleverd mogen worden op de oprit naar zijn loods, zodat ze niet midden op het trottoir hoeven te staan. Mijn buurman vind het goed, en heeft zelfs een steekwagen in de aanbieding voor het geval dat nodig is. En als het echt nodig is, dan heeft hij ook nog een pallet-wagentje. Ik maak me nu toch wel een beetje zorgen: hoe zal dat straks gaan? Hoeveel is het eigenlijk? Heb ik wel genoeg ruimte op zolder? Waar moeten de boeken straks staan? In de gang? Terwijl er morgen dertig mensen door die gang moeten? ‘Ben je gek’, roept een vriendin aan de telefoon als ik wat zit te zeuren over: ‘hoe moet dat nou?’ ‘Als er zoveel mensen zijn, dan helpen die toch even de boeken naar boven te brengen?’ O ja, da’s waar! Ik ga er maar het beste van hopen.

    Aan het einde van de middag komt de vrachtwagen voorrijden. Ik ben bezorgd benieuwd: hoe groot zal het zijn? Als de chauffeur de vrachtruimte opent zie ik nog een pallet staan. En dat zijn mijn boeken. Zucht van verlichting. Dat gaat wel lukken. De chauffeur rijdt de pallet tot vlak bij mijn voordeur. Zal ik je even helpen ze naar binnen te brengen, vraagt hij. Hoeft niet, valt reuze mee. Doe ik straks wel. Wil je een kop koffie. Graag. Even later blijkt de pallet een mooie sta-tafel te zijn. Prima om in het zonnetje koffie aan te drinken. Als chauffeur en auto weg zijn, ruk ik meteen een doos open. Kijk, daar is Teruggaan, om verder te kunnen. Wat is het boek mooi geworden. Zo hoort een boek te zijn: het moet als het ware vanzelf in je handen springen. En dat doet dit boek. Voorzichtig sla ik het open. En……….. het eerste, echt het aller-, aller-, allereerste wat ik zie is een fout. Een fout in de naam van degene die de illustratie op de voorzijde heeft gemaakt. Joyce van den Beuken. En niet van der, zoals ik in het boek heb geschreven. En ik weet heel erg goed dat Joyce Joyce van den Beuken heet. En ik heb het maar liefst twee keer fout gedaan. Het eerste wat je ziet is een fout. Klopt! En wat voor een. Dit is wel even heel erg slecht voor m’n humeur. Gelukkig wint het plezier van dit mooie boek het even later ruimschoots. Ik breng de dozen naar binnen. In tegenstelling tot de dozen met (Ver)Werkboeken – die echt vreselijk zwaar zijn – zijn dit kleine, handzame doosjes die je gemakkelijk optilt. (Geen wonder: deze nieuwe boeken zijn de helft kleiner, en een kwart van het gewicht van de (Ver)Werkboeken). Ze staan prima in de gang, en je kunt er nog gewoon langs. Ook dertig mensen kunnen dat.