• | | |

    Een tipje van de sluier oplichten

    DoorTitia Liese

    Gisteren plaatste ik een blog over de allereerste zelfstandige gedachte die je in je jeugd gehad kunt hebben. Een gedachte die je leven mee vorm, kleur en inhoud heeft gegeven. Ook nu – vandaag de dag – nog:  Wat is het toch fijn om eigen-wijs te zijn.

    Momentum

    Vandaag wil ik een stap met je maken naar een gedachte in de tijd van het overlijden van je ouder. Je zou dat moment MOMENTUM kunnen noemen. Momentum is een moment waarop een grote, ingrijpende verandering plaatsvindt. In geval van jong ouderverlies: een levens-veranderende verandering op een moment dat je nog in ontwikkeling was. Dat je de begeleiding en de onvoorwaardelijke liefde van je ouders nog heel hard nodig had. Een gedachte die – diep in jou verscholen – nog altijd je leven aanstuurt. Een gedachte die van gedachte overtuiging werd. Een overtuiging die steeds meer veranderde in een hardnekkige overtuiging.

    Gedachte

    In de loop van de jaren heb ik veel deze soort gedachten van Verlaat Verdriet-ers gehoord en gelezen.
    Zoals bijvoorbeeld:

    • Hier kom ik nooit meer overheen;
    • Nu is er niemand meer voor mij;
    • Iedereen huilt hier, ik huil maar mee;
    • Ik begrijp er helemaal niets van;
    • Iedereen huilt hier, nu moet ik de sterkste zijn;
    • Vanaf nu moet ik voor alles zorgen;
    • Ik wil bij mijn moeder/mijn vader zijn;
    • Het is hier niet meer veilig;
    • Ik red me wel;
    • Het heeft geen zin om iets te doen, want ik ga toch dood.

    Overtuiging

    Voor mijzelf is deze gedachte niet direct verbonden aan het moment van verlies van mijn moeder toen ik 8 jaar was. De gedachte die overtuiging werd, de overtuiging die  hardnekkige overtuiging werd was er op het moment dat mijn vader van mij vroeg zijn tweede vrouw ‘mammie’ te noemen. ‘Mammie’, dat was mijn moeder. Wat een verraad, vroeg mijn vader van mij. Om de lieve vrede heb ik het gedaan. Mijn relatie met zijn tweede vrouw was al niet best. Maar op datzelfde moment besloot ik ‘Als ik dat moet, is er nooit meer iets belangrijk. Ik doe niks meer.’ Ik was 10 jaar.

    Een leven lang heb ik strijd geleverd met dit besluit van toen. Nu pas kan ik zien – en begrijpen – dat ik op dat moment innerlijk bevroren ben. Ik heb het een leven lang niet geweten. Ik heb er een leven lang mee gestreden. Het heeft mijn leven (bijna) levenslang vorm gegeven.

    Nieuwsgierigheid

    Nieuwsgierigheid heeft me geholpen in mijn lange strijd om verandering. Ik wilde het weten (wat DOEN betekent, en juist dat had ik mijzelf verboden!).

    • Wat zit er achter die overtuiging ‘Ik doe niets meer?’
    • Heb ik die bescherming nu nog nodig?
    • Wat kan ik doen om die bescherming te veranderen?

    Opluchting

    Als een nieuwsgierig Aagje heb ik stap na stap tipje na tipje van de sluier opgelicht. Heb ik leren DOEN. Wat een opluchting!

    Blog

    Wat is het toch fijn om eigenwijs te zijn

    Lezen

    Gat in je ziel 
    Ruim 80 blogs van Titia Liese gebundeld

    Teruggaan om verder te kunnen 
    Titia Liese

    Zien

    Rouw kent geen tijd 
    Theorie van Titia Liese door haarzelf gepresenteerd in 13 losse modules.

  • | | |

    Wat is het toch fijn om eigen-wijs te zijn!

    DoorTitia Liese

    Herken je het fenomeen van jezelf? De eerste zelfstandige gedachte die je ooit had? Waarvan je je toen waarschijnlijk niet bewust was hoeveel invloed die gedachte zou hebben op jou, en op jouw leven? Hoe die gedachte jouw leven zou kleuren? Vorm zou geven? Inhoud?
    Een invloedrijke gedachte waar je je pas veel later bewust van zou worden. Maar die er wel was. Die eerste gedachte die je niet was voorgezegd door je ouders. Die je niemand napraatte. Maar die zich gevormd had. In jou. Op weg naar zelfstandigheid. Eigen-wijs.

    Oordelen over ‘oud’

    De gedachte die ik ooit ergens in mijn jeugd – waarschijnlijk in mijn middelbare schooltijd – heb gehad, was de gedachte dat het ongelofelijk dom is om negatieve oordelen te hebben over ‘oud’. Je kent ze vast wel, die haast pervers masochistische verzuchtingen. ‘Tsjaaaa – de leeftijd…… Ja, ouderdom komt met gebreken…...’ Ja, ja: we worden oud……’ ‘Tsjaaaa, je bent geen 25 meer‘…  Negatieve gedachte, of eigenlijk: oordelen over ‘oud-zijn’.

    Maar…. zo dacht ik toen vroeger, hoe moet dat dan als je veertig bent ? Moet je dan zelfmoord plegen omdat je zeker weet dat het nooit meer wat kan worden met je? Dat het dan alleen nog maar berg-afwaarts kan gaan? Alleen maar omdat je ‘oud’ bent?

    Schatten

    In mijn eigen verlate rouwproces heb ik vaker van deze mooie schatten op kunnen duiken, door me bewuster bezig te houden met ’toen’. Schatten die me dierbaar zijn. Zoals deze eerste zelfstandige gedachte die mijn leven mee vorm heeft gegeven. Die me altijd ruimte heeft gegeven. ‘Er kan nog van alles gebeuren. Het is altijd tijd voor een nieuw begin. Er is altijd tijd en ruimte voor nieuwe ideeën. Voor nieuwe plannen‘.

    Ik zal je zeggen: nu ik 70+ ben heb ik nog altijd veel plezier van deze eerste zelfstandige gedachte die een overtuiging werd. Die mijn leven mee vorm heeft gegeven. Kleur. Inhoud.
    Wat is het toch fijn om eigen-wijs te zijn!

    En dan vraag ik me af: hoe zit dat bij jou? Welke schatten duik jij op? Welke eerste zelfstandige gedachte van jezelf herinner jij je? Wat schiet jou als eerste te binnen?

  • | | |

    Opgeven is geen optie

    DoorTitia Liese

    Opgeven is geen optie. Het klinkt wel stoer. Iets voor sporters. Voor topsporters. Iets waar je heel ver mee kunt komen. Succes mee kunt oogsten. Waardering. Respect. Waar je complimenten mee kunt oogsten. Maar is dat altijd zo met ‘opgeven is geen optie’?

    Mensen redden

    Voor mensen die in hun jeugd getraumatiseerd zijn, bijvoorbeeld door het onomkeerbare verlies van een ouder door de dood, is opgeven vaak geen optie. Ze hebben de neiging andere mensen te willen redden. Ten koste van alles gaan ze door. En door. En door. Met redden. Las ik onder meer in het boek van Bessel van de Kolk: Traumasporen. Ik herken het. Ik herken het bij mijzelf. Bij andere Verlaat Verdriet-ers. Maar is het dan nog steeds een positief gegeven? Zegt ‘opgeven is geen optie’ iets over jouw doorzettingsvermogen, wat je als positief zou kunnen labelen? Maar is dat echt zo positief? Of is er mogelijk eigenlijk sprake van het niet los kunnen laten van hardnekkige overtuigingen? Van overlevingspatronen?

    Overlevingspatronen

    Volwassenen die in hun jeugd getraumatiseerd zijn hebben de neiging in hun volwassenheid andere mensen te willen redden. Wat geef je dan niet op? Geef je de ander niet op? Of geef je je overlevingspatronen niet op? Altijd maar doorgaan? Want als je opgeeft: wat blijft er dan over? Ben je misschien onbewust bang dat je ook dood zult gaan als je opgeeft? Heeft onze jeugdervaring met de dood ervoor gezorgd dat ‘opgeven’ voor ons associeert met ‘dan ga je dood’?

    Grenzen

    In mijn persoonlijke leven word ik er stevig mee geconfronteerd. Ben ik iemand aan het redden? Iemand die een bijzondere plek inneemt in mijn leven. Zwaar getraumatiseerd in zijn jeugd. Iemand van wie ik dacht ‘Ik moet vertrouwen hebben. Vertrouwen dat het goed komt. Ook als ik dat vertrouwen niet heb. Juist dan moet ik vertrouwen hebben. Hoever ga ik. Over hoeveel grenzen ga ik. Hoe lang heeft het zin dat ik mee beweeg. Steeds weer mijn eigen grenzen verleg. Wat doet dat met hem? Voor hem? Wat doet dat met mij? Voor mij?

    Voorbeelden

    • Altijd voor anderen klaarstaan. Waarom? Is dat omdat je zo goed weet wat de ander nodig heeft? Omdat je niet wilt dat de ander ten onder gaat? Omdat je zo goed weet hoe dat voelt?
    • Altijd geven. Zorgen voor anderen. Wat doe je dan? Geef je de ander wat je zelf zo graag had willen krijgen? Waar je zelf te veel in bent misgelopen? Zorg? Steun? Begrip? Liefde? Gevoel van onvoorwaardelijkheid?
    • Je altijd aanpassen aan de wensen van anderen. ‘Ik ben niet belangrijk’.
    • Heb je het gevoel nodig dat je nodig bent?
    • Wil je waardering krijgen? Een pleister op de wonde van jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde?
    • Twijfel je aan je recht op bestaan? Denk je dat je het nodig hebt je bestaansrecht veilig te stellen? Te verdienen?

    Zoektocht

    Herken je de neiging bij jezelf anderen te willen redden? Heb je je ooit afgevraagd: wat doe ik eigenlijk? Waarom doe ik dat eigenlijk? Hoe komt het dat ik dat doe? Mogelijk herken je de situaties. Herken je de dilemma’s. Door mijn eigen ervaring heb ik er veel over nagedacht. Wie weet heb je iets aan mijn gedachten. Sluiten ze aan bij jouw eigen gedachten. Of brengen ze een nieuw perspectief. Het helpt je in je zoektocht als je antwoorden vindt die bij jou passen. Het helpt je in de zoektocht van zoveel Verlaat Verdriet-ers. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat doe ik?

    Lees meer

    Traumasporen

  • | | | |

    De magie van rituelen en symbolen

    DoorTitia Liese

    De magie van rituelen en symbolen

    In de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik ervaren hoe sterk rituelen je kunnen helpen helen. Ook kleine rituelen. En niet te vergeten: symbolen. Zeker kleine rituelen, en symbolen die iets met je doen. Waar je je dagelijks, al is het maar even, van bewust kunt zijn.

    Ook kleine rituelen helpen je helen

    Een paar van de symbolen en de kleine – simpele – rituelen die mij in de loop van de jaren hebben geholpen wil ik hier graag met je delen. Wie weet inspireren ze je om jouw eigen symbolen, en/of jouw eigen rituelen nog eens goed te bezien. De waarde die ze voor jou hebben te (het)ontdekken.

    Nikè

    Een jaar of twaalf zal ik geweest zijn toen ik voor de eerste keer in Parijs was. Het Louvre bezocht. Het beeld zag met de voor mij toen nog onbegrijpelijke naam Victoire de Samothrace. Een gigantisch beeld van een vrouw met enorme vleugels. Ik viel voor dit beeld dat me overweldigde. Als een blok. Vanaf dat moment maakt de Nikè van Samothrake, dat enorme beeld met de naam Overwinning deel uit van mijn leven. ‘Zo zou ik willen leven‘ heb ik vaak gedacht. Zo groot. En zo lichtvoetig. Met zulke enorme vleugels om me te dragen. Soms was ze tastbaar in mijn leven. Soms wat meer op de achtergrond. Maar als ze er was – en eigenlijk nog altijd is – dan voel ik die lichtvoetigheid in me waarmee ze landt. Gedragen door de wind. Zo maakt deze Nikè al sinds mijn twaalfde jaar deel uit van mijn leven.

    Lees de vernieuwde pagina over rituelen en symbolen helemaal

    De magie van rituelen en symbolen

    Intuïtie
    Je oorsprong
    Heel ver weg
    Ga maar op zoek
    Vertrouwen