• | |

    Ik kwam, ik zag, ik overwon

    DoorTitia Liese
    ‘Ik was bang dat het eng zou zijn, maar het was helemaal niet eng.’
    Met deze woorden sloot een van de deelnemers de workshop Verlaat Verdriet van 4, 5 en 6 juni 2020 gisteren af.

    Dankbaar voel ik me voor weer een mooie en intense workshop. Een workshop waarin angst zichtbaar plaats maakte voor vertrouwen. Met bewondering voor van de toewijding van de Verlaat Verdriet-ers die de moed op hebben gebracht zich aan te melden voor workshop. Naar de workshop te komen. Te blijven. En te delen, en te leren van elkaar.

    Julius Caesar

    Een wereldberoemd citaat van een wereldberoemde Verlaat Verdriet-er schiet me te binnen. Julius Caesar (100 v Chr – 44 v Chr, 15 jaar toen hij zijn vader verloor) ‘Ik kwam, ik zag, ik overwon.’

    Workshop Verlaat Verdriet

    Lees wat de workshop Verlaat Verdriet ook voor jou kan betekeken.

  • | | |

    Uw leven is al zo versnipperd

    DoorTitia Liese

    ‘Uw leven is al zo versnipperd.’ antwoordt de huisarts. Ik bedank haar omdat ze even opbelde om te zeggen dat ze wat later zou komen voor de medische handeling die ze thuis bij mijn partner uit zou gaan voeren.
    Deze huisarts verloor haar man. Ze spreekt uit ervaring. Even voel ik heel diep hoe goed deze kennis uit ervaring mij doet. In deze ene zin voel ik me gezien. Erkend.

    Intensief

    ‘Is het niet heel erg zwaar?’ wordt me geregeld gevraagd. Sinds begin november 2019 ben ik mantelzorger voor mijn terminaal zieke (LAT)partner. Zelf ervaar ik het niet als zwaar. Wel als intensief. Maar wat gebeurt er dan als ik van tijd tot tijd ontplof?

    Gefragmenteerd

    Ineens dringt het helemaal tot me door. Veel Verlaat Verdriet-ers – ook ik vroeger – ervaren hun leven na het vroege verlies van hun ouder(s) als gefragmenteerd. Versnipperd. In duizend stukjes uiteen gevallen. Dat kan je (levenlange) angst bezorgen. Angst om in een peilloos diep gat te vallen. Overlevingspatronen moeten deze angst(en) onder controle houden. Je leven voelt als zwaar. Heel zwaar.

    Antwoord

    Het antwoord van de huisarts doet me in de volgende dagen een aantal dingen beseffen:

    • de bijzondere waarde van kennis uit ervaring;
    • zelf heb ik mijn leven vergaand geheeld – vandaar dat ik de zorg voor mijn partner ervaar als intensief, niet als zwaar;
    • aan de randen van deze zorg treedt soms toch een oude reactie op. Dan ontplof ik op een manier die niet in verhouding staat tot de aanleiding. Ik wil naar huis. Naar mijn eigen huis. En wel onmiddellijk.

    Geleerd

    Weer wat geleerd over

    • kennis uit ervaring;
    • Verlaat Verdriet;
    • Verlaat Verdriet-ers;
    • mezelf;
    • me gezien voelen;
    • het gefragmenteerde bestaan van Verlaat Verdriet-ers (inclusief mijzelf);
    • kwetsbaarheid;
    • de kracht van helen.
  • | |

    Ontreddering: gezien en gehoord worden

    DoorTitia Liese

    Je denkt dat ‘het verwerkt’ is. Het speelt voor je gevoel allang geen rol meer in je leven. En dan, ineens, speelt het weer op. Er gebeurt ‘iets’ waardoor ontreddering, oud verdriet, oude pijn en eenzaamheid weer – voor even – aangeraakt worden.

    Mij overkwam dat vorige week toen ik naar m’n plek op Terschelling ging. Ik was alleen. In mijn huisje was ik al sinds januari niet meer geweest. Het werd al donker. Het was een beetje koud buiten. Ineens overviel me – totaal onverwacht – een gevoel van ontreddering. Van pijn. Verdriet. Eenzaamheid. Even duurde het voor ik begreep wat er aan de hand was. Maar toen drong het tot me door…

    Verlatenheid

    Op mijn 8e verloor ik mijn moeder. Het leven leek gewoon door te gaan. Met mijn schoolklas ging ik een dag op schoolreis. Hoe? Geen idee meer. Waarheen? Geen idee meer. Of het een leuke dag was? Geen idee meer. Maar ineens voelde ik weer hoe het was. Al die moeders – en een enkele vader – die bij het hek van de school stonden om hun kind op te wachten. Voor mij was er niemand die op mij wachtte. Niemand die me meenam naar huis. Het was die ontreddering, die intense eenzaamheid die ik weer even voelde. Die verlatenheid.

    Alleen naar huis

    De weg naar huis ging ik alleen. Thuisgekomen was er niemand die vroeg hoe mijn dag was geweest. Niet omdat er niemand was. Er was wel iemand. Namelijk ‘mijn stiefmoeder’. Maar die was niet geïnteresseerd in mijn verhaal. En riep alleen maar dat ik wel vuil geworden zou zijn. En trouwens: mocht ze wel geïnteresseerd zijn geweest, dan was ik heus niet van plan geweest haar te vertellen of het leuk  was geweest. Of juist niet leuk.

    Pijn, verdriet en eenzaamheid

    Op Terschelling voelde ik even weer die pijn. Die intense eenzaamheid, die verlatenheid van toen. Dat verdriet. Niet gezien. Niet gehoord. Ontreddering. Het was goed dat die gevoelens weer even werden aangeraakt. Want ik realiseerde me ook hoe vaak ik toch nog primair reageer vanuit die oude gevoelens. Ze zijn er dus nog. Ze zijn deel van mij. En dat mag. Nu wel.

    Je gezien en je gehoord voelen

    Even weet ik weer, letterlijk aan den lijve, hoe belangrijk het is je gezien te voelen. Gehoord. Ik weet weer even helemaal waarom ik in mijn Verlaat Verdriet-werk Verlaat Verdriet-ers juist dat wil geven. Gezien worden in de ontreddering van toen. Gehoord worden.

  • | |

    METAMORFOSE: BeeldTaal delen in tijden van corona

    DoorTitia Liese

    Metamorfose. Transformatie. Verandering. Wending. Herschepping. Ommekeer.
    Als Verlaat Verdriet-er kun je er zo naar verlangen. De metamorfose. De ommekeer in je leven. Je wilt er graag van af, van al die ongemakken. Je hebt er genoeg van. Schoon genoeg. Van al die pijn. Dat verdriet. Je wilt ervan af. En graag zo snel mogelijk. ‘Zeg maar wat ik moet doen, dan doe ik het. Als dit maar over is.’

    Maar zo werkt het niet. Wat zich in de loop van vele jaren heeft gevormd laat zich niet in een handomdraai oplossen. Ook al wil je dat nog zo graag. Een verlaat rouwproces heeft aandacht nodig. Inzet. Toewijding. Liefde. Maar boven alles heeft een verlaat rouwproces tijd nodig. Tijd om te werken. Tijd om te verwerken. Tijd om te helen.

    Graag deel ik op deze plaats het gedicht met je van Dorothee Sölle: De ommekeer.

    De ommekeer

    Mijn hoop heet tesjoewa, de ommekeer
    haar moeder heet berouw en zij huilt
    om wat zij heeft aangericht
    ze keert zich en loopt
    langzaam, voetje voor voetje
    de andere kant op.

    ze zegt klein niet nog groter
    ze zegt langzaam niet nog sneller
    ze zegt zacht niet met geweld
    ze produceert niet ze geneest
    ze plundert niet ze balanceert
    haar moeder heet berouw en zij huilt.

    mijn hoop heet tesjoewa
    de ommekeer
    en mijn moeders zeggen
    er bestaat geen dag en geen uur
    voor niemand ter wereld
    waarop ommekeer niet mogelijk is.

    BeeldTaal

    BeldTaal helpt je, maar vraagt ook tijd en inzet van je om de veranderingen in gang te zetten en deel van je te laten worden.

    Nieuwe aflevering van BeeldTaal Speciaal

    Vandaag, 24 april 2020, komt de nieuwe aflevering van BeeldTaal beschikbaar voor abonnees van BeeldTaal Speciaal 2020 FASE II: METAMORFOSE.

    Gratis abonneren

    Je kunt je, voor de komende weken (zolang de corona-maatregelen van kracht zijn), alsnog gratis abonneren op BeeldTaal Speciaal 2020.

    Praktische informatie

    • Meld je – zolang de coronamaatrgelen duren – aan voor een gratis abonnement op BeeldTaal Speciaal 2020 via beeldtaalspeciaal@verlaatverdriet.nu
    • Je ontvangt per mail elke week op vrijdag een nieuwe aflevering van BeeldTaal speciaal 2020;
    • Vraag desgewenst – voor je je aanmeldt – de voorwaarden aan voor deelname aan BeeldTaal Speciaal 2020 via beeldtaalspeciaal@verlaatverdriet.nu

    Lees meer

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet
    Gids voor Verlaat Verdriet