• | |

    Een deken van liefde en vriendschap

    DoorTitia Liese

    Deken van liefde en vriendschap
    Graag wil ik het verhaal met je delen over de deken van liefde en vriendschap die Albertine Richaerts heeft gemaakt.  

    De magische leeftijd
    De magische leeftijd – als Verlaat Verdriet-er heb je er vast ervaring mee. De leeftijd die in je ziel gegrift lijkt te staan. De leeftijd die je ouder had toe zij/hij overleed. Voor bijna alle Verlaat verdriet-ers met wie ik heb gewerkt is die magische leeftijd een thema. ‘Als ik die leeftijd maar haal’.  

    Albertine Richaerts
    Voor Albertine Richaerts was 2017 het jaar waarin ze ouder werd dan haar moeder is geworden. Een gedenkwaardig jaar voor haar, waar ze bij stil heeft gestaan. Dat ze heeft gevierd. Zo maakte Albertine een lang gekoesterde wens waar. Ze maakte een tocht door de woestijn. (de moeite waard om even een kijkje te nemen op de website van Angie, de Nederlandse vrouw die daar leeft en werkt en woestijntochten organiseert http://www.feel-the-desert.com/ ).

    Deken van liefde en vriendschap
    Maar Albertine deed ook nog heel iets anders. Ze maakte een deken van liefde en vriendschap. Gisteren stuurde Albertine me een foto van deze deken. Hij is af! Ik vroeg Albertine of ik deze prachtige vorm van verwerken ter inspiratie door mocht geven via mijn blog. Natuurlijk gaf Albertine daar haar toestemming voor. Bij deze dus!

    Verwerken
    Albertine nodigde voor een gezamenlijke dag de vrouwen uit die in haar leven van groot belang zijn geweest – en zijn. Aan deze vrouwen vroeg ze een lapje mee te nemen met het doel van de meegebrachte lapjes een warme deken van liefde en vriendschap te maken. Een prachtige, uitvoerbare vorm van – letterlijk – verwerken.

    Dag van liefde en vriendschap
    Zo kwamen in de afgelopen nazomer de vrouwen die bijzondere betekenis hebben voor Albertine bijeen voor een prachtige dag vol van warmte en liefde. En met de door Albertine gevraagde lapjes.

    Deken
    In de afgelopen wintermaanden verwerkte Albertine deze lapjes tot de prachtige, warme deken van liefde en vriendschap die je hierboven op de foto ziet. Een prachtig ritueel van verwerken dat mogelijk ook jou inspireert.

     

  • | |

    Hoe te handelen bij PTSS

    DoorTitia Liese

    Hoe te handelen bij PTSS

    PTSS: Post Traumatische Stress Stoornis.
    Ongetwijfeld ken je de term. Maar ben je je er als Verlaat Verdriet-er van bewust dat PTSS ook in jouw leven een grote rol kan spelen? (Lees meer Trauma en ruptuur).

    Les

    Voor een Verlaat Verdriet-er valt er veel te leren in een verlaat rouwproces (al was het alleen maar dat een verlaat rouwproces veel meer is dan alleen een proces van rouw. Maar daarover een andere keer).
    Ook voor mij als Verlaat Verdriet-er is mijn eigen proces een groot leerproces geweest, met veel bijzondere leermomenten. Veel van deze momenten heb ik met jullie gedeeld. Dat doe ik ook graag met deze blog Hoe te handelen bij PTSS.

    PTSS

    De ruptuur van het abrupte, onomkeerbare verlies van je ouder – en de gevolgen die dat vroege verlies heeft gehad – heeft mogelijk ook jou overgevoelig gemaakt voor (onverwachte) invloeden van buitenaf (Lees meer Verliezen en Transities).

    Fragmentatiebom

    Je kent het vast wel: er gebeurt iets wat je raakt. Dat kan iets groots zijn. Maar soms is de aanleiding iets kleins.
    Je hele lijf slaat op tilt. Alsof er een fragmentatiebom in je is ontploft.
    Je hele lijf staat op alert. En je kunt de Uitknop niet vinden.

    Tsunami

    Of er lijkt langzaam een tsunami bezit van je te nemen. De gebeurtenis is al een paar dagen achter de rug, maar jij voelt de stress nog steeds als golven bezit van je nemen. Waar zit de Uitknop ook al weer?

    Groter dan jij

    Dan voelt het alsof ‘iets’ bezit heeft genomen van jou. Je hebt het niet aan zien komen. Je weet het pas weer als je er middenin zit.
    Je lijf één bonk spanning.
    Je hoofd vol watten.
    Er is iets met je gebeurd dat groter voelt dan jij. Veel groter.
    Je voelt je gevangen in een neerwaartse spiraal.
    Machteloosheid heeft bezit van je genomen.
    Wat kun je hier tegen uitrichten?

    Niet doen

    Niet doen in geval van alert-situatie

    Niet wegduwen;
    Niet verdwijnen in schaamte;
    Niet groothouden;
    Niet negeren;
    Niet bagatelliseren;
    Niet jezelf kinderachtig vinden *;
    Niet tegen jezelf zeggen dat je niet moet zeuren.

    Ervaren en erkennen

    Ervaar: dit voel ik in mijn hele lijf.
    Erken: dit gebeurt nu, maar het is de paniek van toen.

    Wel doen

    Wel doen in geval van alert-situatie

    Wel dit ontredderde kind liefdevol in de ogen kijken;
    Wel je ontfermen over dit kind;
    Wel dit angstige kind geruststellen;
    Wel dit kind omarmen;
    Wel compassie voelen voor dit kind;
    Wel samen lachen met dit kind;
    Wel dit kind bij de hand nemen;
    Wel bij dit kind blijven. Elke keer als deze paniek zich weer aandient.

    Ervaring

    Uit ervaring kan ik je vertellen dat ook deze techniek geoefend moet worden. Dat je bereid moet zijn ook aan deze techniek te werken.
    Uit dezelfde ervaring kan ik je verzekeren: het werkt!

    • Strikt genomen is dit ‘kinderachtig gedrag’.
      Het kind in je is geraakt. Totale paniek.
      Het ontredderde kind heeft geen idee wat te doen.
      Het voelt zich machteloos.
      Ziet geen uitweg.
      Dit kind heeft de hulp nodig van een volwassene.
      Dit kind ben jij.
      Deze volwassene ben jij (maar misschien moet je jezelf daar even aan herinneren

    NB
    Het beeldje (foto) is als deel van haar proces gesneden in speksteen door Stephanie Braggaar.
    Stephanie is tevens auteur van het boek Papa, ik lijk op jou http://stephanie-b.nl/

     

  • | |

    Doorgeeffuik

    DoorTitia Liese

    De doorgeeffuik

    ‘Als ik iets afmaak ga ik dood.’
    Dit antwoord kreeg Joke kort geleden van haar nichtje Mirjam. Joke (50+) is een dochter van een moeder (80+) die als kind in oorlogstijd haar moeder verloor.

    Verlies van moeder

    Mirjam (25+) verloor haar moeder op haar 16e na een langdurig ziekbed.
    Op een dag realiseerde Joke zich dat haar nichtje steeds opnieuw aan iets begon. Maar dat ze, waar ze ook aan begon, nooit iets afmaakte.
    Studie begonnen. Afgebroken.
    Relatie begonnen. Afgebroken.
    Nieuwe studie begonnen. Afgebroken.
    Nieuwe relatie begonnen. Afgebroken.
    Enzovoort. Enzovoort.
    Een vicieuze cirkel.

    Vraag en antwoord

    Op haar vraag aan Mirjam: ‘Wat gebeurt er toch steeds met je? Waarom breek je steeds af waar je aan bent begonnen?’ kreeg Joke als antwoord van Mirjam: ‘Als ik iets afmaak ga ik dood.’

    Levensbedreigend ziek

    De moeder van Mirjam was jarenlang levensbedreigend ziek. Steeds weer was haar moeder bezig iets af te maken om afscheid van het leven te kunnen nemen.
    In een neerwaartse spiraal steeds dichter bij de dood. Tot de dood uiteindelijk daar was toen Mirjam 16 was, en haar moeder overleed.

    Dochter-zonder-moeder

    Joke, zelf dochter van een moeder-zonder-moeder, weet het een en ander van Verlaat Verdriet-patronen. En van de doorgeeffuik. Haar eigen moeder heeft (nog altijd) moeite met het onderkennen, laat staan het erkennen, van de patronen die ze heeft doorgegeven aan haar dochters.
    ‘Ik heb het verwerkt.’ zegt deze ruim 80-jarige moeder. ‘Dus ik heb niets doorgegeven.’ Haar dochter Joke weet beter. Bijvoorbeeld als het over angst(en) gaat.

    Doorgeeffuik

    Hoe zal het gaan met Mirjam?
    Met deze jonge vrouw die nooit iets af kan maken?
    Wat zal zij door gaan geven aan haar (toekomstige) kinderen als zij niet haar eigen angsten, haar eigen relatie tot de dood, het van dichtbij meegemaakte verval van krachten bij haar moeder, het verlies van haar moeder door de dood onder ogen gaat zien?
    De thema’s die ze daarin tegenkomt betekenis te geven als volwassen vrouw?
    Haar kind-angsten in het licht te zetten en ze te overwinnen?

    ‘Als ik iets afmaak ga ik dood’.
    De vrouw die nooit iets af kan maken uit angst voor haar eigen dood gun ik met heel mijn hart dat ze in begeweging komt.
    Dat ze haar angsten iets af te maken uit angst voor de dood overwint.
    Dat ze haar eigen leven kan gaan leven.
    Dat ze haar eigen weg zal kunnen gaan.
    Dat deze dochter-zonder-moeder, gesteund door de huidige kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn, de moed op gaat brengen haar eigen (toekomstige) kinderen de doorgeeffuik te besparen.  

  • | | |

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet

    Verlaat Verdriet kent vele thema’s. Zoveel dat je er gemakkelijk de weg in kwijt raakt.
    Waar gaat dit over?
    Gaat dit over mij?
    Ben ik gek?
    Hoe krijg ik orde in de warboel in mijn hoofd?
    Hoe vind ik een uitweg uit mijn verdriet? Uit de boosheid? Uit de machteloosheid?

    Titia Liese

    Titia Liese heeft zich in de afgelopen 25 jaar gespecialiseerd in de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Als geen ander kent en herkent ze de thema’s die bij Verlaat Verdriet-ers spelen.

    Website

    Niet alleen kent ze de thema’s, ze heeft er ook over geschreven. Een grote en informatieve website www.verlaatverdriet.nu.
    Lees deze site, en er gaat een nieuwe wereld voor je open.

    Boeken

    Een drietal boeken van de hand van Titia Liese, die je laten kennismaken met de gevolgen van jong ouderverlies. Die je inzicht bieden in thema’s die mogelijk ook bij jou spelen. Die je helpen de uitweg te vinden in de warboel in je hoofd.

    Gids voor Verlaat Verdriet wijst je de weg in de Verlaat Verdriet-thema’s.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek neemt je bij de hand en geeft je (innerlijke) zoektocht structuur. Een boek waar je ook je hulpverlener kennis mee kunt laten maken, zodat jullie samen aan de hand van de opdrachten en de werkbladen veilig aan het werk kunnen.

    Teruggaan, om verder te kunnen diept op een eenvoudige en toegankelijke manier thema’s voor je uit en laat je kennismaken met de ervaringen van andere Verlaat Verdriet-ers.

    Boeken bestellen

    Titia Liese werkt sinds 2015 samen met Heel Nederland Leest/uitgeverij Wedding in Harderwijk.
    Gids voor Verlaat Verdriet
    Verlaat Verdriet (Ver)Werboek
    Teruggaan, om verder te kunnen

    Vandaag voor 14 uur besteld, morgen in huis.