• | | | |

    Ontmoeting met Mandy Gosling

    DoorTitia Liese

    Komende week ontmoeting met Mandy Gosling

    Komende week, dinsdag 21 januari 2025, ga ik – samen met Simone Gerich – kennismaken met Mandy Gosling. We ontmoeten elkaar in de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Mandy – Engelse, psychotherapeut en Verlaat Verdriet-ervaringsgenoot – en woonachtig in UK. Afgelopen september 2024 is Mandy begonnen met haar PHD aan de Universiteit voor Humanistiek, onder leiding van professor Geert Smid.

    Geert Smid

    Zomer 2024 heb ik kennis gemaakt met Geert Smid, traumatoloog, psychiater en hoogleraar. ‘Wij, wetenschappers, hebben de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn helemaal links laten liggen. Om even helemaal eerlijk te zijn: ik heb eigenlijk nooit bedacht dat daar een probleem zou kunnen zijn. Voor zover ik weet heeft wetenschappelijk onderzoek altijd aangetoond dat dat niet aan de orde is.’ Ik ben verrast. De tweede hoogleraar in korte tijd die hetzelfde, in bijna exact dezelfde bewoordingen, zegt. De eerste, korte tijd daarvoor, Ap Dijksterhuis. Verlaat Verdriet-ervaringsgenoot en spreker bij symposium Vader afgelopen voorjaar. Maar ik ben toch verbaasd over de uitspraak van Geert Smid. Hoe komt het dat hij dat weet? Dat hij dit onderkent? Dat hij dit erkent?

    Mandy Gosling

    Daar is een heel mooi antwoord op. Tijdens een congres over verlies en rouw ontmoette Geert Mandy. En Mandy ontmoette Geert. Sprak hem aan. Overtuigde hem van het bestaan van de levenslange invloed van het vroege verlies van je ouder(s) door de dood. Van het belang dat te onderkennen. Te erkennen. Er wetenschappelijk onderzoek naar te doen. Zodat eindelijk duidelijk wordt dat het vroege verlies van je ouder(s) door de dood wel degelijk levenslange invloed kan hebben. Een op de dertien volwassenen in Nederland alleen al verloor in de jeugd een ouder – of beide ouders – door de dood. In UK levert Mandy haar bijdrage aan hulp voor volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) verloren. Eerst in haar ABC-werk. En nu ook in de vorm van wetenschappelijk onderzoek aan de UvH.

    Mandy Gosling, Geert Smid, Simone Gerich, Titia Liese

    Op dinsdag 21 januari 2025 ontmoeten we elkaar. Eerst Simone en ik in een voorgesprek. Daarna spreken Simone en Titia Geert Smid. Na haar college spreken Simone en Titia Mandy. En daarna gaan Geert, Mandy, Simone en Titia samen eten ergens in Utrecht.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Mandy spreekt tijdens ons symposium Teruggaan om verder te kunnen. Zij gaat ons vertellen over haar ABC-werk. Over haar ervaringen met ABC’s /Verlaat Verdriet-ers in haar werk als psychotherapeut in UK. Over hoe ze wereldwijd wordt gevonden door ABC’s. En wat er dan gebeurt. Over haar ervaringen in haar wetenschappelijk onderzoek naar de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder.

    ABC-Grief

    Lees meer over ABC-Grief op de site van Mandy Gosling

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Lees meer over Verlaat Verdriet, verlate rouw en symposium Teruggaan om verder te kunnen op Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Boeken van Titia Liese

  • | | | | |

    Her mother’s face, boek van Roddy Doyle

    DoorTitia Liese

    Her mother’s face

    Ik wil graag iets met je delen in verband met een simpel boek over opgroeien zonder moeder, geschreven door Roddy Doyle en geïllustreerd door Freya Blackwood. Zelf kreeg ik dit bescheiden boek via een Verlaat Verdriet-ster die in Schotland woont.

    In Her mother’s face schrijft Roddy Doyle over het Ierse meisje Siobhan. Shioban verliest haar moeder als ze drie jaar is. Ze is enigst kind en blijft achter met een vader die bezwijkt onder het verdriet om het verlies van zijn vrouw. Hij is een zwijgzaam man. Net als alle ander mensen in de omgeving van Shiobhan is hij niet in staat met haar te delen over haar moeder.

    Spiegel

    Als Shiobhan tien jaar is beseft ze dat ze zich het gezicht van haar moeder niet meer kan herinneren. Shiobhan groeit op. Het gemis van haar moeder groeit met haar mee. Op een dag als ze in een park dicht bij haar huis zit heeft ze een ontmoeting met een vrouw die haar bekend voorkomt. Eindelijk kan Shiobhan haar verdrietige hart uitstorten. De vrouw droogt de tranen van Shiobhan. ‘Kijk in de spiegel’ raadt de vrouw Shiobhan aan. ‘Waarom?’ vraagt Shiobhan. ‘Omdat je dan je moeder zult zien’ zegt de vrouw tegen haar. Je zult zien hoe ze eruit zag toen ze jouw leeftijd had. En, als je ouder wordt, zul je zien hoe je moeder eruit zag toen ze ouder werd.’

    Moeder

    Shiobhan wordt volwassen. Ze wordt zelf moeder van een dochter: Ellen. In de loop van de jaren opent het advies dat Shiobhan kreeg van de vrouw die ze in het park ontmoette, iets in Shiobhan. Vanaf de tijd dat zich iets opent in Shiobhan opent zich ook in haar vader, en in de mensen om haar heen, ruimte om haar moeder weer een plek te geven in hun leven.

    Je opnieuw verbinden

    Hoewel de thematiek van het boek – je opnieuw verbinden met de ouder die heeft geleefd – wat mij betreft nogal ondersneeuwt onder een fondant-laag van empathie en wensdenken, wil ik de thematiek van dit boek graag met je delen. Zoek je overleden ouder op. Wordt weer het kind van de ouder die heeft geleefd!

    Boek bestellen

    In Nederland is dit boek nauwelijks te bestellen. Tenzij tweede hands en tegen (te) hoge kosten.

    Lars Zebregs: je bent een deel van mij

    Ik denk aan het lied dat Lars Zebregs onlangs heeft geschreven, en ten gehore heeft gebracht bij een grote herdenking in het zuiden van ons land.

    Je bent een deel van mij

    Ik voel het, ik hoor het, ik draag het, ik weet het is dichtbij me..
    Waar ik heen ga, een verlangen, een gemis, het is moeilijk te begrijpen.
    Maar als ik in de stilte ben
    Gebeurt er iets in mij
    Diepe wonden in mijn hart de pijn gaat niet voorbij

    Het is alsof de leegte er mag zijn
    Alsof het leed dat schuilt in mij
    Me aankijkt en wanhopig zoekt
    Al landt het, het is nooit genoeg
    Je blijft een deel van mij
    Van mij.

    De dag begint, de nacht valt, elk moment spreekt een andere taal
    Mijn gedachten, mijn gevoelens,
    verlangens vertellen het verhaal
    Maar als ik in de stilte ben dan
    Lijkt het dichterbij
    Een warme gloed, een tinteling,
    Je bent er even bij

    Het is alsof de leegte er mag zijn
    Alsof het leed dat schuilt in mij
    Me aankijkt en wanhopig zoekt
    Al landt het, het is nooit genoeg
    Je blijft een deel van mij
    van mij

    Het is alsof ik even met je ben
    Alsof ik dit gevoel herken
    Het voelt als jouw aanwezigheid
    Nooit verloren in de tijd
    Je bent een deel van mij
    Van mij

    Het is alsof ik even met je bent
    Omdat ik dit gevoel herken

    Je bent een deel van mij

  • | | | |

    Dan blijkt je vader niet je vader te zijn

    DoorTitia Liese

    Je verloor heel jong je vader. Jaren geleden werd je je ervan bewust dat je in je functioneren werd gehinderd door dit vroege verlies. Je bent ermee aan het werk gegaan. Hebt je vader een nieuwe plek gegeven in je leven als volwassene. Je kunt weer verder.
    Dan komt er een dag waarop je ontdekt dat de vader om wie je hebt gerouwd niet je biologische vader is. Je wereld stort opnieuw in. Wie is je vader dan wel? Waar is hij? Wie ben jij? Wat is er gebeurd? Waarom wist jij het niet? Wie wisten het wel? Wie wil jou daarover vertellen? Bij wie moet je zijn als je moeder niet wil dat je het weet? Wat moet je met dit nieuwe gegeven? En wat ga je doen?

    De blikken trommel

    Ap Dijksterhuis, psycholoog en auteur, verloor als heel jong kind zijn vader. Hij groeide op bij zijn moeder. Enigst kind. Tot in zijn volwassenheid voelde hij geen behoefte aandacht te besteden aan het vroege verlies van zijn vader. Het feit was daar. De toekomst trok hem meer dan het verleden. Tot zijn moeder rond zijn dertigste overlijdt. Bij het uitzoeken van de nalatenschap van zijn moeder komt hij een blikken trommel tegen. Als een doos van Pandorra opent hij de doos een heel klein stukje. Om hem meteen weer te sluiten. ‘Die kan maar beter dicht blijven’ besluit hij.

    Vader, hier ben ik

    Dertig jaar blijft de trommel gesloten in zijn huis staan. Tot de dag waarop hij besluit: ‘Nu is het tijd de trommel te openen’.
    ‘Vader, hier ben ik. Jouw zoon.’ Zo start Ap Dijksterhuis zijn boek Vader. Zijn boek over zijn zoektocht naar de vader die hij maar kort heeft gekend. In brieven richt hij zich steeds weer tot zijn vader. Vertelt hem over zijn zoektocht. Wat hij tegenkomt. Wat dat met hem doet.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Ap Dijksterhuis is als ervaringsgenoot een van de sprekers bij symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen op zaterdag 5 april 2025. Hij vertelt over zijn zoektocht. Waarom duurde het zo lang voor hij eraan begon? Wat gebeurde er met hem tijdens de reconstructie van zijn verhaal als zoon? Wat heeft het verlies van zijn vader gedaan in de relatie met zijn moeder? Welke gevoelens komen bij je naar boven als de man van wie je dacht dat hij je vader is niet jouw biologische vader blijkt te zijn? Wat gebeurt er met je als je besluit de vader die niet je biologische vader is toch te adopteren als vader? Op welke manier beïnvloedt deze reconstructie je leven van nu?

    Lees meer

    Bestellen

  • | | |

    Bij twijfel: doe de Verlaat Verdriet-Zelftest

    DoorTitia Liese

    Bij twijfel: doe de Verlaat Verdriet-Zelftest

    Van ontkennen naar erkennen

    Ben je hulpverlener? Kom je in je werk volwassenen tegen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden? Betwijfelen deze cliënten/patiënten of de klachten waarvoor ze bij jou zijn gekomen een oorzakelijk verband kunnen hebben met het vroege verlies van hun ouder(s)? Nodig dan de cliënt/patiënt om wie het gaat uit de Verlaat Verdriet-Zelftests te doen. Mogelijk realiseert jouw cliënt zich al werkend: ‘Ik had het niet gedacht, maar dit gaat toch over mij. Wat vreemd. Bij mijn broer en zussen zie ik het duidelijk. Maar voor mezelf heb ik nooit gedacht dat Verlaat Verdriet ook op mij van toepassing is.’ Dan kun je als hulpverlener samen met deze cliënt/patiënt een begaanbare weg gaan uitstippelen om de levenslange invloed van het vroege verlies van haar/zijn ouder(s) te onderzoeken. De gevolgen die het vroege verlies van de ouder(s) heeft gehad. Het verlies van toen een zichtbare en ervaarbare plek te geven in hun levensverhaal.

    De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder

    Werk je als hulpverlener met volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden? Betwijfel je als hulpverlener of de thema’s waarvoor je cliënt/patiënt bij jou terecht is gekomen hun oorsprong vinden in het vroege verlies van haar/zijn ouder(s)? Hetzij omdat je als hulpverlener de taal van Verlaat Verdriet en verlate rouw onvoldoende kent. Hetzij omdat je scepsis voelt: dat kan er toch niet allemaal mee te maken hebben?

    Zelftest

    Nodig je cliënt/patiënt uit samen met jou Zelftest 1 te doen.

      • Wat gebeurt er met jouw cliënt/patiënt?
      • Wat gebeurt er met jou als hulpverlener?
      • Welke conclusies trekt jouw cliënt/patiënt naar aanleiding van Zelftest 1?
      • Welke conclusies trek jij naar aanleiding van de Zelftest 1?
      • Wat betekenen deze conclusies voor jullie samenwerking?

    Zelftest 1 en Zelftest 2

    De beide Zelftests zijn gebaseerd op de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet. De Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet zijn patronen die ik – Titia Liese – in mijn praktijk altijd weer hoor en lees. Ongeacht waar deze Verlaat Verdriet-ers vandaan komen, hun leeftijd toen ze hun ouder(s) verloren, de leeftijd die ze nu hebben en hun opleidingsachtergrond.

    Symposium voor hulpverleners

    Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen. Zaterdag 5 april 2025 in Harderwijk. Lees over dit symposium meer op Kenniscentrum verlaat Verdriet 

    #verlaatverdriet #verlaterouw #symposiumvoorhulpverleners #symposiumteruggaanomverdertekunnen #teruggaanomverdertekunnen #kenniscentrumverlaatverdriet