• | |

    Het einde van de innerlijke eenzaamheid

    DoorTitia Liese

    Innerlijke eenzaamheid

    Ik wil iets met je delen. Iets wat eigenlijk wel heel persoonlijk is. Maar ik doe het toch. Want het is ook een groot Verlaat Verdriet-thema, dat veel meer Verlaat Verdriet-ers aangaat dan alleen mijzelf. Ik heb het over eenzaamheid. Over innerlijke eenzaamheid. Net als zoveel andere Verlaat Verdriet-ers heb ik die gevoelens van eenzaamheid gekend. Dat gevoel op een eilandje te zitten. Geen deel te zijn van de wereld om je heen. Je ziet alles. Je hoort alles. Maar zelf maak je er geen deel van uit. Zelfs in gezelschap van familie of vrienden kun je je totaal eenzaam voelen. Anders. Dat is wat innerlijke eenzaamheid met je doet.

    Contact

    Bijna vijfendertig jaar heb ik een relatie gehad. Een LAT-relatie. We woonden in elkaars buurt. Ieder ons eigen huis. Ieder ons eigen leven. En een leven samen. Tot mijn partner, Michel, drie jaar geleden overleed. De grootste, mooiste betekenis die hij in al die jaren voor mij – Verlaat Verdriet-er – heeft gehad was dat hij altijd de verbinding kon houden. Na conflicten (en die waren er nogal eens) kon hij altijd weer de verbinding maken. En hij deed dat. Altijd weer maakte hij contact. Reikte uit. Herstelde het contact. ‘We moeten het samen doen’. ‘We moeten er samen uitkomen’. Hoe anders ging dat bij mij. Ik sloeg de deur dicht. Kwaad. ‘Val maar dood.’ Probeerde de scherven bij elkaar te rapen. Zo goed en zo kwaad als dat ging door te gaan met mijn leven. In m’n eentje. Zonder hem. Tot hij weer uitreikte.

    Uitreiken

    Nu, bijna drie jaar later, begint tot mij door te dringen wat zijn overlijden voor mij en mijn leven betekent. En dat is totaal anders dan ik me ooit had kunnen bedenken. Ik realiseer me dat ik eigenlijk altijd, diep van binnen en grotendeels onbewust, bang ben geweest dat als hij er niet meer zou zijn ik het contact ‘met buiten’, met andere mensen, weer zou gaan verliezen. En dat is helemaal niet gebeurd. Totaal niet. Integendeel zelfs. Ik besef nu hoeveel er in mij is veranderd. Hoeveel ik geleerd heb van hem. Contact maken. Uitreiken. De verbinding herstellen. Niet meer de deur dichtsmijten en er voor geen prijs meer achter willen kijken. Ik realiseer me nu, drie jaar later, dat ik mij niet langer laat leiden door die vroegere – alles overheersende – angst voor afwijzing. Ik heb van hem geleerd hoe belangrijk het is de verbinding te herstellen. Contact te maken. Uit te reiken. Wat een rijkdom in mijn leven om dat te beseffen. Te kunnen. Om dagelijks te ervaren hoe diep en intens mijn leven daardoor is veranderd.

    ‘Je hebt een leven te winnen’ houd ik Verlaat Verdriet-ers altijd voor. Het is waar. Het is echt waar. Je hebt een leven te winnen. De mogelijkheden zitten ook in ons, Verlaat Verdriet-ers. Je kunt het leren. Je kunt het leren een einde te maken, ook aan jouw innerlijke eenzaamheid.

    Workshop Verlaat Verdriet

    Deel jouw gevoelens van eenzaamheid in de Verlaat Verdriet-workshop. Ervaar hoe helend het is je deel te voelen van een groter geheel. Delen en leren van elkaar (en nog heel veel meer!). Lees meer over de workshop Verlaat Verdriet. Je bent van harte welkom!

  • | |

    Pleidooi voor verlies-sensitief werken

    DoorTitia Liese

    Interview met Sociaal Domein

    Zoals ik in mijn blog van vanochtend Ik wil het persé bij jou doen al heb vermeld heb ik gisteren – in samenwerking met Herman de Mönnink – een interview gehad met de hoofdredacteur van Sociaal Domein. Een mooi en goed voorbereid gesprek. Met mooie, zeer geïnteresseerde vragen van de interviewer, die ons alle ruimte gaf om te reageren.
    Herman de Mönnink, trauma-psycholoog, is degene die het werkveld Verlieskunde heeft ontwikkeld, en in de wereld heeft gezet.

    Verlies-sensitief werken

    Verlies-sensitief werken. Wat een mooie term. Een pleidooi om in de hulpverlening meer oog en oor te hebben voor de betekenis van verlies en trauma in een mensenleven. Herman en ik kennen elkaar van een symposium dat ik zo’n 15 jaar geleden organiseerde rondom Verlaat Verdriet en verlate rouw. Indertijd was hij inleider en spreker.
    Herman heeft niet alleen verlies-sensitief werken geïntroduceerd en uitgewerkt. Hij heeft ook een open en warm hart voor Verlaat Verdriet en verlate rouw. En: Herman is ook van de cijfers. Voor het interview ging hij nog eens op zoek naar de aantallen Verlaat Verdriet-ers die in Nederland verondersteld worden te zijn. Want natuurlijk zou een van de vragen van de interviewer zijn: over hoeveel mensen hebben we het eigenlijk.

    Cijfers

    Ik citeer Herman: Volgens internationaal – en USA-onderzoek maakt van de kinderen tot 18 jaar ± 6,6% jong ouderverlies mee. Er zijn 3,4 miljoen kinderen in Nederland; dat betekent dus 224.000 kinderen die dood-gerelateerd ouderverlies meemaken in Nederland. Hoeveel daarvan ontwikkelen gecompliceerde rouw? Tien procent betekent 22.400. Maar het aantal is hoger, want elke generatie brengt dat aantal voort. Dus over 5 generaties is dat ± 100.000 volwassenen die jong ouderverlies meemaakten en daarin vastlopen……?! Pleidooi dus voor nader onderzoek. Maar in ieder geval pleidooi voor verlies-sensitieve hulpverleners. Met name ook sensitief voor de signalen van jong ouderverlies!

    Artikel Sociaal Domein

    Wanneer het artikel beschikbaar zal zijn is nu nog niet bekend. Ben je benieuwd? Ik houd je op de hoogte via mijn blog.

    Lees meer

    Herman de Mönnink
    Teruggaan om verder te kunnen 

  • | |

    Ik wil het persé bij jou doen

    DoorTitia Liese

    ‘Jouw boeken staan al heel lang in mijn kast. Ik weet ook al heel lang dat ik iets moet met het vroege verlies van mijn moeder’ vertelt de Verlaat Verdriet-er die zich heeft aangemeld voor de Verlaat Verdriet-workshop aan de telefoon. ‘Gezien jouw leeftijd heb ik besloten me nu aan te melden. Je lijkt me een potige dame, met een heleboel kennis. Ik wil het persé bij jou doen. Maar dan moet ik het wel doen voor jij dood bent.’

    Arbeidsongeschikt

    Ik moet lachen. Ja. Die leeftijd. Zeventig +. Het is altijd wel ‘een dingetje’ als je 70+ bent. Gisteren had ik een interview met de hoofdredacteur van Sociaal Domein. Op zijn uitnodiging vertelde ik iets over mijn leven als Verlaat Verdriet-er. Hoe het vroege verlies van mijn moeder mijn leven heeft beïnvloed. Vorm heeft gegeven. Na de opmerking van de Verlaat Verdriet-er die zich aanmeldde voor de workshop ben ik me er weer even helemaal van bewust. Een substantieel deel van mijn leven ben ik ‘arbeidsongeschikt’ geweest. Niet geschikt voor de eisen die de arbeidsmarkt aan mij stelde.

    Betekenisvol

    Mijn tijd als ‘arbeidsongeschikte’ heb ik wel zinvol besteed. En betekenisvol. In die tijd heb ik alle tijd en ruimte gekregen – en genomen –  om mijn Verlaat Verdriet-werk te ontwikkelen tot wat het nu is. Een samenhangend aanbod. Zowel voor Verlaat Verdriet-er als voor hulpverleners.

    Ik wil het persé bij jou doen

    Wat bijzonder om dan na je 70e alsnog volop in het werkende leven te staan. En dan te horen ‘Je lijkt me een potige dame met een heleboel kennis. Ik wil het persé bij jou doen. Maar dan moet ik het wel doen voor jij dood bent.’

  • | |

    Niet hoe, maar waarom

    DoorTitia Liese

    HOE DAN ???!!! is zo ongeveer de meest gestelde vraag die ik de laatste tijd hoor. ‘HOE DAN???!!!
    Na decennia geleefd te hebben in de maakbaarheid waarin we elkaar voortduren ‘KOMT GOED’ toe riepen, zijn we nu kennelijk tot de ontdekking gekomen dat niet alles maakbaar is. En roepen we nu ‘HOE DAN???!!!’

    Teruggaan om verder te kunnen

    Dan is het belangrijk je, bijvoorbeeld als Verlaat Verdriet-er, te realiseren dat niet ‘hoe’ maar ‘waarom’ je bij de bron brengt. Terug te gaan. Om verder te kunnen.
    Als in je leven een onomkeerbaar, levens-veranderend verlies heeft plaatsgevonden, zoals bij Verlaat Verdriet-ers het geval is, dan is niet alleen jouw leven veranderd. Ook jijzelf veranderde. Je paste je aan, aan de veranderde omstandigheden. Leven veranderde in overleven. Je ontwikkelde overlevingspatronen. Hardnekkige overtuigingen over hoe je jezelf staande moest houden. Je verloor niet alleen de verbinding met je ouder. Je verloor ook de verbinding met je oorspronkelijke zelf. Wie ben ik? vraag je je als volwassene regelmatig vertwijfeld af. Wat wil ik? Wat doe ik?

    Niet hoe, maar waarom

    Je verruimt je perspectieven als je je niet in de eerste plaats richt op de vraag HOE, maar door je meer te richten op de vraag WAAROM.

    • Waarom ben ik zoals ik ben?
    • Wat is er gebeurd?
    • Wat heeft dat met mij gedaan?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Waarom doe ik wat ik doe?
    • Waarom laat ik wat ik laat?
    • Welke plek geef ik mijn ouder(s) in mijn leven van nu?
    • Hoe ga ik milder om met mijn overlevingspatronen?
    • Wat kan ik doen om mijn overlevingspatronen vóór mijzelf te gebruiken, in plaats van tegen mijzelf?
    • Hoe geef ik mijn emoties een plek?

    De weg van liefde

    In elke workshop, in elke retreat, in elke (jaar)training maak ik het weer mee en heb ik het altijd weer meegemaakt: delen helpt onmiddellijk.
    Tijd. Rust. Aandacht. Zorg. Liefde. Delen. Leren. Deskundige begeleiding.
    Ze komen allemaal samen in De weg van liefde. In Codiponte. Plek waar oud zeer kan helen.

    Lees meer

    Teruggaan om verder te kunnen
    De weg van liefde
    Website Verlaat Verdriet