• | | | |

    Anny Duperey: Mensenkatten

    DoorTitia Liese

    Anny Duperey

    Vorige week kreeg ik een tip voor een bijzonder boek voor Verlaat Verdriet-ers: Mensenkatten van auteur/actrice Anny Duperey. Op haar achtste verloor Anny Duperey haar beide ouders door koolmonoxide-vergiftiging.

    Boek

    …….. ‘Er waren mensen die zich afvroegen waarom ik zo nodig een boek moest schrijven. Waarom zou ik niet gewoon mijn hart uitstorten bij vrienden of kennissen of bij een beroepsfiguur? Alsof het makkelijk is om iemand woorden te ontfutselen als hij of zij dertig jaar lang ‘stom’ is geweest, iemand aan het praten te brengen die volkomen geblokkeerd is door wat hem is overkomen. En als je dan toch begint te praten, dan blijven de woorden in je keel steken, elke gedachte stopt. Sommigen kunnen het wel. Des te beter. Mij lukt het op die manier niet.’……………

    Weeskind

    ………’Ik probeerde opnieuw woorden te vinden voor mijn rauwe gevoelens, mijn weeskind-opstandigheid en zelfs voor mijn uitgebluste herinneringen. Afsluiten, in woorden uitdrukken, afpalen, zinnen als bruggen of grenzen formuleren, definiëren. Het is ons lot dat we onze situatie moeten definiëren‘……….

    Verlies verwerken

    ……..’Het nam alles bij elkaar zes jaar in beslag. Zes jaar om een verlies te verwerken waarvan je de rouw hebt uitgesteld, voor je uit hebt geschoven, is dat te lang? En wat betekent ‘rouwen’ eigenlijk? Misschien dat je gewoon kunt denken ‘Ze zijn dood’, zonder dat je je bloed in ijs voelt veranderen of schreeuwend in gejank uitbarst? Gewoon toegeven dat het is gebeurd. en dat ze nu ergens anders thuishoren, dat ze, dood, elders een plek hebben gevonden en dat je ze niet tot elke prijs als spoken met je meedraagt. Dat is alles. Ik had die last niet vanaf mijn achtste mee moeten blijven dragen.’…….

    Lees meer

    Anny Duperey
    Mensenkatten 

    Lees de blog van Titia Liese over Schaduw en stilte van Anny Duperey

    Teruggaan om verder te kunnen

    Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen 

  • | | | | |

    Samen de lege plek invullen

    DoorTitia Liese

    De wereld in

    Dat wat voor mij jaren en jaren heeft gevoeld als ‘mijn kind’ – mijn Verlaat Verdriet-werk – (of liever gezegd: ‘mijn kwetsbare kind’) mag nu de wereld in. Evenveel jaren wilde ik wel, maar kreeg ik het niet voor elkaar. Want: stel je voor dat ‘de buitenwereld’ zou zeggen ‘De kop van je kind staat me niet aan. Hak er maar af.’ Of ‘Je doet alsof je kind benen heeft. Maar het kan niet eens lopen.’ Of: ‘Dat kind heeft geen kloppend hart. Het is helemaal niet levensvatbaar.’

    Of: Wetenschappelijk is aangetoond dat dat kind van jou helemaal niet bestaat, behalve in jouw/jullie eigen fantasiewereld.’
    ‘Je praat mensen een probleem aan.’
    ‘Wat jij doet is leedconcurrentie.’ (ik verzin dit niet).

    Jong ouderverlies

    In de loop van deze vele jaren ben ik me desondanks steeds zekerder gaan voelen. De gevolgen van jong ouderverlies door overlijden bestaan. Ze zijn echt. Ik heb het vaak genoeg gehoord van Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten: ‘Wat je zegt klopt. Het is zo simpel, eigenlijk.’

    Wetenschappelijk onderzoek

    Enige tijd geleden vertelde Hanneke (orthopedagoog, je zult haar naam vaker tegenkomen) me over het bestaan van het ACE-onderzoek (Adverse Childhood Experiences). ACE is een groot, internationaal en zeer invloedrijk onderzoek naar traumatiserende jeugdervaringen. ‘Alle mogelijke traumatiserende jeugdervaringen worden in dit onderzoek genoemd’ vertelde Hanneke me. ‘Behalve het verlies van je ouder(s) door overlijden in je kindertijd.’

    Aanvankelijk nam ik dit voor kennisgeving aan. Dat er in de wetenschappelijke wereld iets fundamenteel heel erg niet klopt als het gaat om jong ouderverlies door overlijden was me al heel lang duidelijk. Niet voor niets heb ik sinds het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk (inmiddels 25 jaar) het gevoel gehad tegen de bierkaai te vechten. Tegen de stroom in te moeten zwemmen als het ging/gaat om de erkenning van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

    Puzzelstukjes

    Ineens valt het kwartje. Passen de puzzelstukjes in elkaar. Zelfs nu er meer ruimte komt voor kennisontwikkeling rondom trauma blijft jong ouderverlies door overlijden buiten beschouwing. Het ligt niet aan mij. Ik hoef me niet meer te pijnigen met het eeuwige gevoel dat ik iets niet goed doe. De gevolgen van jong ouderverlies bestaan helemaal niet (behalve bij ons, Verlaat Verdriet-ers dan!). Daar zit de missing link. ACE. Wetenschappelijk aangetoond. Kinderen die jong een ouderverliezen hebben daar geen last van. Later ook niet. (hoe is het in godesnaam mogelijk dat hooggeleerde dames en heren daar hardnekkig in blijven geloven!).

    Het goede bericht

    Het goede bericht: in de afgelopen maanden heb ik een enorme innerlijke verschuiving ervaren. Zonder precies te kunnen duiden wat er gaande was. Waar dat toe zou leiden. Het kwartje is gevallen. Het is tijd ‘mijn kind’ los te laten. Over te dragen aan jongere Verlaat Verdriet-ers. Samen met andere Verlaat Verdriet-ers mijn werk te verduurzamen.

    Dank aan alle Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de afgelopen decennia heb morgen werken. Dankzij jullie heeft mijn werk vorm en inhoud kunnen krijgen.
    Dank aan de Verlaat Verdriet-ers die nu zijn opgestaan, om samen met mij aan de slag te gaan.
    Ik verheug me erop samen de lege plek in te vullen.

    Titia Liese en Rouw kent geen tijd

    Heb je nog geen kennis gemaakt met Titia Liese en met de theorie Rouw kent geen tijd die zij heeft ontwikkeld?

    Rouw kent geen tijd

  • | |

    Je vader verliezen voor je geboorte

    DoorTitia Liese

    ‘Baby’s in de buik van een ernstig gestreste moeder lopen in hun latere leven een verhoogde kans op verlies van gezondheid. Ze zijn vaak vatbaarder voor fysieke klachten en depressies.’

    Gisteren bevond ik me op een cursusdag van Birgit Spoorenberg over haar vakgebied Salutogenese. Bij salutogenese gaat het om oorzaken van gezondheid, in plaats van om oorzaken van ziekte. En dan vooral ook om de talrijke mogelijkheden die ons ten dienste staan om gezonder te leven.
    In de ochtend vertelt Birgit over baby’s in de buik van een moeder die onder zware stress staat. Mijn gedachten gaan onmiddellijk naar de Verlaat Verdriet-ers die in mijn workshops zijn geweest. De Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. ‘Baby’s in de buik van een ernstig gestreste moeder lopen in hun latere leven een verhoogde kans op verlies van gezondheid. Ze zijn vaak vatbaarder voor fysieke klachten en depressies.’

    Gaat dit over jou?

    Gaat dit ook over jou?
    Laat je dan door niemand meer vertellen: ‘je hebt je vader niet gekend, dus je kan hem niet missen.’……
    Onderzoek bij jezelf: hoe ga ik om met het gegeven dat ik mijn vader verloor voor mijn geboorte. Mogelijk heb je zelf altijd gedacht: ‘ik heb een goede jeugd gehad, dus dat kan het niet zijn.’……

    Meer over Salutogese en Birgit Spoorenberg

    Zelf kan ik te weinig exact (na)vertellen over wat Birgit zei op deze prachtige, waardevolle dag – zeker niet op de professionele manier waarop Birgit dat kan – en doet. Uit eigen ervaring kan ik je nu vertellen: deze cursusdag is een heel bijzondere ervaring, die ik graag ook onder jouw aandacht breng. Cursus Salutogenese 

     

  • | | |

    Wat ik (niet) lees in Oud Zeer

    DoorTitia Liese

    Oud Zeer (en zo)

    Eén zin besteedt Bram Bakker in zijn boek Oud Zeer aan het verlies van je ouder(s) door overlijden in je jeugd. In het eerste hoofdstuk Wat is trauma? …………‘Maar wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen ‘affectieve verwaarlozing’ en ’trauma’ nu precies? Als je in je jonge jaren slachtoffer werd van incest dan vindt vrijwel iedereen dat een traumatische ervaring en als je als kind ooggetuige bent geweest van het plotse overlijden van je vader of moeder geldt dit ook. Maar is weinig aandacht hebben voor het gevoelsleven van een klein meisje of jongetje niet ook als traumatiserend te beschouwen?‘………… (blz 26)
    Verlies door scheiding: hij noemt het…
    Seksueel misbruik: hij noemt het…
    Affectieve verwaarlozing: hij noemt het…
    Afwijzing: hij noemt het…
    Pedagogische verwaarlozing: hij noemt het…
    Onvoorwaardelijke liefde: hij noemt het…
    Hechting: hij noemt het…

    Wetenschappelijke studie

    Ik weet het – dat wil zeggen: ik heb het me laten vertellen – (en ook Bram Bakker noemt het op blz 26): er is in 1998 een grote studie geweest naar traumatische jeugdervaringen ACE (Adverse Childhood Experiences). Alle soorten traumatische jeugdervaringen worden in deze studie genoemd. Behalve: jong ouderverlies door overlijden.

    Gevolgen

    Gevolgen: ook op de meest onverwachte momenten, en op de meest onverwachte plekken, duiken gevolgen van dit ontbrekende onderzoeks-deel op. ‘Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de meeste kinderen die hun ouder(s) verliezen door overlijden daar later geen last van hebben.’

    Hallo!

    Hallo! Hier zijn we! We hebben er last van!!! Ook al zijn we inmiddels 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 jaar. Waren we (-)0 – 5 – 10 – 15 – 20 jaar toen dit verlies ons overkwam. Ook al is het tientallen jaren geleden: we zijn geen sukkelige veerkracht-loze losers. We zijn er niet in blijven hangen. We zijn niet gek!

    Hallo Verlaat Verdriet-ers! willen we dat er een eind komt aan deze merkwaardige, ongefundeerde en schadelijke veronderstelling dat we ‘er later geen last’ van blijken te hebben? Willen we dat gevolgen van jong ouderverlies door overlijden zichtbaar worden en erkend worden?
    Dan is het hoogste tijd ons te laten horen!

    Lees meer

    Lees meer over Oud Zeer in mijn blog van 14 december 2022