• | |

    Voordelen van de lineaire tijd bij verlate rouw

    DoorTitia Liese

    Als West-Europeaan leef je in de lineaire tijd. En in de cultuur van de lineaire tijd. Deze cultuur heeft jou mede gevormd. Tot in de diepste vezels van je bestaan. Het lineaire denken past bij je. Je bent er in onze lineaire cultuur mee opgevoed.

    Kenmerken van de lineaire tijd

    • Toekomstgericht
    • Vooruitgangsgericht

    De toekomst- en vooruitgangsgerichte manier van leven heeft in onze samenleving een optimistische manier van denken met zich meegebracht: in de toekomst wordt het beter!

    • Maakbaar

    Doelgericht en planmatig. Procesgericht. Gestructureerd. Maakbaar. ‘Toeval bestaat niet.’ Je moet er zelf mee aan de slag.

    • Gericht op het individu

    Het gaat om jou. Helemaal om jou. Om wie je was. Contact maken met het kind dat je was voor je je ouder(s) verloor. Om wie je bent geworden. Wat je kunt. En wat je wilt. Nu. Als volwassene.

    •  Gericht op eigen verantwoordelijkheid

    Als je veranderingen teweeg wilt brengen moet je in beweging komen. Goede hulp zoeken. Hulp (leren) vragen. En hulp aanvaarden. Je hoeft het niet meer alleen te doen. Wel zelf.

    • Verwerken

    De lineaire manier van denken brengt je

      • Kennis.
      • Inzicht.
      • Begrip.

    Met kennis, inzicht en begrip ondersteun je je proces van verwerken.

    NEE

    Een rouwproces is geen lineair proces van fasen die elkaar opvolgen.

    NEE

    Een verlaat rouwproces is al helemaal geen lineair proces. Een verlaat rouwproces is veel meer een hink-stap-sprong-proces met hindernissen. Met valkuilen. Met grote diepten. En tal van hoogtepunten.

    JA

    Toch kan een lineaire aanpak je helpen structuur te brengen in je verlate rouwproces.

    JA

    Boeken en werkvormen die je helpen structuur te geven aan je verlate rouwproces. Doe je voordeel met de aanwezige lineaire manier van denken. Maak gebruik van de hulp die er al is:

    Lees meer over de invloed van TIJD op onze cultuur

    De factor TIJD bij Verlaat Verdriet en verlate rouw

    De factor TIJD: Tips voor mensen in je omgeving

    De lineaire tijd en de circulaire tijd 1: een eye-opener

    Lineaire tijd en circulaire tijd 2: een eye-opener

    Zo doen ze dat in Italië

  • | | |

    Lineaire tijd en circulaire tijd 2: een eye-opener

    DoorTitia Liese

    De circulaire tijd

    Ineens zitten we er middenin. De circulaire tijd. Ineens is onze jachtige manier van leven tot stilstand gekomen. Ons leven van doelen stellen. Van presteren. Altijd meer. Groter. Sneller. Verder.
    Plotseling moeten we ons aanpassen aan een manier van leven die voor ons al generaties lang achter ons ligt. Wij, moderne wereldburgers, die gewend zijn dagelijks van hot naar her en weer terug te vliegen. Plotseling, en door de nood gedwongen, moeten wij ons aanpassen aan de circulaire tijd.

    Eye-opener

    In mijn Verlaat Verdriet- workshops is het altijd weer een eye-opener voor de deelnemers. Het besef dat er meer bestaat dan alleen de lineaire tijd. Dat er ook een circulaire tijd bestaat. (En dat al sinds het ontstaan van de aarde……….).
    Over de lineaire tijd schreef ik in mijn blog Lineaire tijd en circulaire tijd 1. Vandaag neem ik je mee naar de grootste eye-opener (althans: wat tijd betreft!) voor Verlaat Verdriet-ers: de circulaire tijd.

    Stilstaan, om verder te kunnen

    De circulaire tijd is de natuurlijke tijd. De tijd van licht en donker. De tijd van de seizoenen. De seizoenen die, onveranderlijk, altijd weer terugkeren. Er is altijd weer een tijd van zaaien. Altijd weer een tijd van groei. Er is altijd weer een tijd van oogsten. Altijd weer een tijd van stilstand om de grond tot rust te laten komen. Tot zich weer een nieuwe tijd aandient van zaaien. Van groei. Oogst. Rust.

    In de circulaire tijd kun je altijd terugkomen op iets. Als zich weer een Verlaat Verdriet-thema aandient hoef je jezelf niet meer te verwijten (of te laten verwijten) dat je ‘er in blijft hangen’ of dat  je ‘het allang achter je had moeten laten.’ In de circulaire tijd betekent het – niet meer en niet minder – dat een Verlaat Verdriet-thema dat (weer) bij je speelt nogmaals aandacht nodig heeft.

    Voor alles is een tijd

    Door nog weer eens stil te staan bij een Verlaat Verdriet-thema geef je jezelf de gelegenheid er – zonder zelfverwijt – op terug te komen. Het thema nogmaals te onderzoeken. Een laagje dieper te gaan.

    De circulaire tijd geeft je de gelegenheid ingrijpende, levens-veranderende gebeurtenissen in je leven te integreren. Ze deel te laten worden van je ervaringen door ze te onderkennen. Te onderzoeken. Te erkennen. Deel te laten worden van wie je bent geworden.

    Stilstaan geeft ruimte voor inspiratie. Voor je geest openstellen. Voor creativiteit. Zelfonderzoek. Tijd voor zaaien. Voor groei. Tijd om te oogsten.
    Ruimte om de tijd te nemen voor heling. Met geduld. Aandacht. En boven alles met liefde. Voor jezelf. En voor het leven.

  • | | |

    Lineaire tijd en circulaire tijd 1 – een eye-opener

    DoorTitia Liese

    Lineaire tijd

    Aha! Oja!
    Verrassing
    Opluchting

    Elke keer weer zie ik de verrassing bij deelnemers aan de Verlaat Verdriet-workshops als ik in mijn Verlaat Verdriet-theorie aandacht heb besteed aan de lineaire tijd en de circulaire tijd. Aha! Oja! Opluchting! Zeker blijft er meer hangen van wat ik in mijn theorie behandel. Maar de lineaire tijd en de circulaire tijd: dat is voor de deelnemers vaak het meest verrassende onderdeel. Het onderdeel waar deelnemers op een (veel) later moment weer op terug komen. Het geeft nieuwe inzichten. Inzichten die beklijven.

    Lineaire tijd

    In onze, moderne (westerse) samenleving leven we in de lineaire tijd. Wij zijn zo geïdentificeerd met de lineaire tijd dat we denken dat dat tijd is. We staan er eigenlijk nooit bij stil dat onze lineaire tijd een opvatting is van tijd. Een gemaakte tijd is. Een mechanische tijd. De tijd van de klok.

    Verleden, heden, toekomst

    Wij leven in de (hardnekkige) overtuiging dat er een verleden bestaat. Een heden. En een toekomst.

    Tijdseenheden

    Een van de opvallendste en meest invloedrijke kenmerken van onze lineaire tijd is de indeling in tijdseenheden. Seconden. Minuten. Uren. Dagen. Maanden. Jaren. Enzovoort.

    Fasen

    Deze opeenvolgende tijdseenheden zijn op hun beurt weer ingedeeld in fasen. In fasen die elkaar opvolgen. Je gaat door een fase naar de volgende fase. Je laat de vorige fase achter je. Dat is althans de bedoeling.

    Proces

    Opeenvolgende fasen vormen op hun beurt een proces. Een proces met een begin en een (gewenst) einde. Dat is althans de bedoeling.

    Toekomstgericht

    Een van de andere grote kenmerken van onze manier van leven is onze toekomstgerichte manier van leven. Wij moeten altijd naar de stip op de horizon. Altijd verder.
    Een hele dwingende manier van leven, die we (soms) als dwangmatig ervaren. Maar die we slecht kunnen veranderen.

    Vooruitgangsgericht

    Naast toekomstgericht leven we eveneens sterk vooruitgangsgericht. Bij ons moet alles altijd groter. Meer. Beter. Ook daarin laten we ons in veel gevallen door een dwangmatige manier van denken leiden. Eraan ontsnappen is haast onmogelijk.

    Technologische ontwikkelingen

    In de afgelopen eeuwen hebben technologische ontwikkelingen een ongelofelijk hoge vlucht genomen. Onze gezondheidszorg kent een niveau dat nooit eerder in de geschiedenis van de mens is voorgekomen. We maken onszelf wijs dat we zelfs de dood onder controle hebben.

    Maakbaarheid

    De beheersing van (technologische) processen heeft ons steeds meer een geloof in de beheersing van het leven gebracht. En een heel sterk geloof in de maakbaarheid.

    Rouwproces

    Deze toekomstgerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare manier van leven heeft in de vorige eeuw grote invloed gehad op onze manier van denken over rouw. Rouwen werd rouwverwerken. Rouwen werd een proces. Een maakbaar proces. Een proces met een begin. En met een (gewenst) einde. Opgedeeld in fasen. Beheersbaar. Maakbaar. Met een stappenplan.

    Om over na te denken

    • In deze toekomst gerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare opvattingen over verlies en rouw is geen plaats voor Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    • Inmiddels manifesteert zich al een aantal jaren een sterke twijfel aan de fasen bij rouwen. Wat we vaak vergeten is ons te realiseren dat we leven in een cultuur van de lineaire tijd. Het lijkt of we iets veranderen door te twijfelen aan de rouw-fasen. Maar in wezen veranderen we niets.

    Lees meer

    De factor TIJD
    Lineaire en circulaire tijd
    Titia Liese: Gids voor Verlaat Verdriet

  • | | |

    Veranderen: je moet er iets voor doen

    DoorTitia Liese

    ‘Het is nu eenmaal zo’.
    ‘Zo ben ik nu eenmaal.’
    ‘Dat is nu eenmaal mijn karakter.’

    Kun je je karakter veranderen? is een vraag die regelmatig langs komt in de media. Verwezen wordt dan naar diverse vormen van cursussen, coaching, trainingen en therapieën die je kunt doen met het doel veranderingen te bewerkstelligen.
    Kan dat? is dan de vraag. Kun je je karakter veranderen?

    JA

    Als het Verlaat Verdriet-ers betreft is mijn antwoord volmondig JA (vooropgesteld dat we nu even niet een discussie aangaan over wat karakter eigenlijk is!).

    Wie ben ik?
    Wat wil ik?
    Wie was ik voor ik mijn ouder(s) verloor?
    Welke invloed hebben de gebeurtenissen na het overlijden van mijn ouder(s) op mij gehad?
    Op welke manier hebben de gevolgen van het vroege verlies mij (mede) gevormd?
    Wat kan ik?

    Overleefkracht

    Je verloor in je jeugd je ouder(s). Moest gaan overleven. Je ontwikkelde aanwezige talenten. Talenten groeiden uit tot kwaliteiten. Kwaliteiten die je in kon zetten om te overleven. Die deel uit gingen maken van je identiteit. Aanpassen. Zorgen. Presteren. Organiseren. Je verantwoordelijk voelen.
    Overleefkracht.

    Schaduw

    Andere talenten kwamen in de schaduw terecht. Talenten die zich niet konden ontwikkelen omdat je niet meer kwetsbaar durfde te zijn. Omdat je niet meer de steun kreeg die je nodig had om kwetsbare talenten te laten groeien tot kwaliteiten.

    Onderzoek

    Onderzoek eens hoe dat bij jou zit.
    Welke talenten hebben zich kunnen ontwikkelen tot kwaliteiten?
    Op welke manier zijn je kwaliteiten deel uit gaan maken van wie je bent geworden?
    Wat doe jij met je kwaliteiten?
    Hoe zet jij je kwaliteiten in? En waarom?
    Van welke talenten weet je diep van binnen dat je ze hebt. Die jou als mens zouden verrijken als ze alsnog kunnen groeien. Zichtbaar kunnen worden.

    Veranderkracht

    Kijk eens in de spiegel en realiseer je hoe groot jouw potentieel is om te veranderen. Om jezelf zichtbaar te maken. Je te manifesteren.
    Leer vertrouwen op je veranderkracht.
    Welkom in je nieuwe leven!