• | | |

    Van De kunst van het verbinden naar De kunst van het loslaten

    DoorTitia Liese

    ‘Heb je deze week tijd om bij te praten? Dan kom ik naar je toe.’
    Begin vorige week kreeg ik een Appje van Geerte Cammeraat met deze vraag.

    De kunst van het verbinden

    Al meer dan tien jaar werken Geerte en ik samen in de jaartraining De kunst van het verbinden. Een jaartraining die we ruim tien jaar geleden samen hebben samengesteld en in de jaren die volgden hebben uitgevoerd. Gebaseerd op ons beider kennis en ervaring. Geerte uit haar jarenlange werk met creatieve werkvormen en rituelen. Ikzelf uit mijn jarenlange ervaring met Verlaat Verdriet-werk.
    Wij beiden ook als deel van onze ‘doelgroep’ – volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) verloren door overlijden.

    De vraag van Geerte naar ‘bijpraten’ brengt me terug naar die meer dan tien jaren waarin we, samen met tal van deelnemers, hoogtepunten en dieptepunten hebben gekend. Verdriet. Vreugde. Boosheid. Onverschilligheid. Weerstand. Liefde. Verbinding. Verbondenheid.

    Maar ik realiseer me ook wat Geerte naar alle waarschijnlijkheid komt doen. Iets meer dan een jaar geleden – in de loop van de cyclus van de jaartraining – is ze ernstig beschadigd geraakt door een ongeval op haar toenmalige werk. Zowel fysiek als mentaal. Veel heeft zich inmiddels hersteld. Maar nog niet alles. Nog steeds is Geerte op zoek naar balans.

    Pauze

    Mijn voorgevoel klopt. ‘De laatste dag van de groep waarmee we nu aan het werk zijn – de afsluitende dag met rituelen – rond ik met liefde af’ zegt Geerte. ‘Maar een nieuwe cyclus met een nieuwe groep opstarten: ik moet het niet doen. Ik heb het gevoel niet alleen mezelf tekort te doen, maar ook de nieuwe deelnemers aan een nieuwe groep.’

    Ik begrijp Geerte. En stel voor een pauze te nemen in de jaartraining van een jaar. Dus tot september 2021. En dan te zien of de tijd rijp is voor een nieuwe cyclus van onze prachtige jaartraining.

    De kunst van het loslaten

    Als Geerte is vertrokken voel ik de spijt van een jaar niet bezig zijn met De kunst van het verbinden. Maar tegelijkertijd voel ik ruimte komen. Ruimte in mijzelf om nu eindelijk BeeldTaal verder gestalte te geven. Te gaan gebruiken als een hele mooie werkvorm voor Verlaat Verdriet-ers.

    De volgende ochtend, bij het wakker-worden, voel ik: ‘Als ik niet bezig kan zijn met De kunst van het verbinden dan komt er ruimte voor De kunst van het loslaten.
    Over De kunst van het loslaten meer in de loop van deze week.

  • | | |

    De kunst van verbondenheid

    DoorTitia Liese

    Het voelt als een eer. En dan ook nog als een heel bijzondere eer. In verband met corona een eer met een heel bijzonder randje.
    Twee weken geleden ontving ik een Appje van de jaartrainingsgroep van De kunst van het verbinden uit 2017/2018. ‘Zaterdag 26 september zijn we in Nunspeet. Kom je ook voor koffie en/of lunch?’

    Het begin

    Een turbulente eerste dag. Zo begonnen we in 2017 met deze jaartrainingsgroep. Een hele turbulente dag. Zo turbulent dat Geerte en ik ons achter de oren hebben ge-krabt. ‘Wat gaat dit worden? Met deze groep? Hoe gaan we dit doen?’

    Samen aan het werk

    Samen zijn we aan het werk gegaan. De acht deelnemers van de groep met ons – Geerte en mij. Wij – Geerte en ik – met de acht deelnemers van de groep.
    Met z’n allen hebben we in de loop van het trainingsjaar de kunst van het verbinden onderzocht. Hoe doe je dat? Hoe doe je dat als Verlaat Verdriet-er voor wie verbinden kan voelen als gevaarlijk spel waar je het liefst voor wegloopt?
    Al werkend in de loop van dat trainingsjaar ontstond de verbinding tussen de deelnemers. In de intervisie-groepjes. Tijdens de trainingsdagen in de grote groep. Groepsleden onderling. En met ons, de begeleiders van het bijzondere proces naar verbinding.

    Verbondenheid

    Hoe mooi is het dan te zien dat deze groep nog steeds een of twee keer per jaar bij elkaar komt. Ook al wonen – en leven – sommige deelnemers letterlijk mijlenver uit elkaar. Wat een hartverwarmende erkenning van het werk dat we met ons allen hebben verzet om uitgenodigd te worden voor deze bijeenkomst op 26 september 2020. Getuige te mogen zijn van de verbondenheid die in deze groep is ontstaan.

    Toekomst

    Hoe bijzonder is het om de Verlaat Verdriet-ers van deze jaartrainingsgroep te ontmoeten op de dag nadat Geerte en ik hebben besloten dat het tijd is voor een jaar pauze van De kunst van het verbinden.
    Maar daarover komende week meer.

  • | |

    Verlaat Verdriet-ers en relaties

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers en relaties

    Gisteren belde Jean-Paul Heijkoop me in verband met zijn afstudeeronderzoek-/scriptie over Verlaat Verdriet-ers en relaties.

    Verlaat Verdriet

    Verloor je in je jeugd je ouder(s) door overlijden? Wil je meedoen aan dit onderzoek? Lees dan verder over dit onderzoek.

    Studie psychologie

    Jean-Paul Heijkoop: ‘In het kader van mijn studie psychologie aan de Open Universiteit Nederland doe ik onderzoek naar de impact van een overleden ouder in de jeugd en de kwaliteit van partnerrelaties op latere leeftijd.
    Ik wil u uitnodigen om deel te nemen aan dit onderzoek.’

    Probleemstelling en relevantie

    ‘Jaarlijks verliezen in Nederland ruim 6400 kinderen een ouder voor hun 18de jaar. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de invloed van deze ingrijpende gebeurtenis in relatie tot de kwaliteit van een partnerrelatie op latere leeftijd.

    Mijn onderzoek is er op gericht inzicht te krijgen in deze relatie. Ook wordt onderzocht in hoeverre het geslacht van het achtergebleven kind en in hoeverre is de leeftijd van het achtergebleven kind op het moment van overlijden van een ouder van invloed is op de kwaliteit van een latere partnerrelatie.

    Resultaten

    Vanuit de klinische praktijk kunnen de resultaten van dit onderzoek een bijdrage leveren om meer inzichten te krijgen ter ondersteuning van relatie- of hechtingsproblematiek gerichte therapieën.’

    Hoeveel tijd kost deelname?

    Het is een eenmalig onderzoek dat digitaal via een website wordt afgenomen. U kunt de site 24 uur per dag benaderen en u kunt geheel in eigen tempo in uw vertrouwde omgeving de vragen beantwoorden. Er staat geen tijdslimiet voor. Ook is het niet nodig om een afspraak te maken of ergens naar toe te gaan.

    Meedoen met het onderzoek

    Wilt u meedoen met het onderzoek, dan kunt u een mail sturen naar mijn begeleider wim.waterink@ou.nl onder vermelding van het onderzoek ‘Relatieverlies en de kwaliteit van partnerrelaties’.

    Verlaat Verdriet

    Lees meer over Verlaat Verdriet-ers en relaties https://wp.ronalt.nl/verlaat-verdriet/omgevingsfactoren/relaties/

  • | |

    Wie was de vrouw die jouw moeder is

    DoorTitia Liese

    Het is zo gebruikelijk voor Verlaat Verdriet-ers om in de verleden tijd over je vroeg overleden ouder te praten. Je ouder is er inderdaad – al heel lang – niet meer. Maar je moeder was niet jouw moeder. Je moeder is jouw moeder. Jouw vader was niet jouw vader. Je vader is jouw vader. Voor altijd.

    Kantelmoment

    In een Verlaat Verdriet-proces kan dat een belangrijk, doorslaggevend, kantelmoment betekenen. Het moment waarop je je realiseert dat je moeder je moeder is. Ook al is ze er al heel lang niet meer. Dat je vader je vader is. Ook al is hij er al heel lang niet meer.

    Terugkomdag

    Zaterdag hadden we de Terugkomdag van de workshop van 4 weken geleden. Wat is er veel gebeurd bij de beide deelneemsters. Op hun eigen manier zijn ze allebei bezig hun moeder weer een plek te geven in hun leven. In plaats van verbonden te zijn met de ouder die is overleden, zoeken ze naar mogelijkheden om zich weer te verbinden met de ouder die heeft geleefd. De ouder die veel meer was dan ‘alleen maar’ jouw ouder.

    I walk with you mama

    ‘Ik luister keer op keer naar dit lied.’ vertelt een deelneemster. En elke keer huil ik. En elke keer voel ik me weer iets dichter bij mijn moeder komen.

    Zang: Anne Sofie von Otter
    Muziek: Benny Andersson
    Tekst: Bjorn Ulvaeus
    Luisteren: via You Tube

    I walk with you mama
    The path along the river
    We feed the swans
    We say hello to people that we meet

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way

    I walk with you mama
    The park in autumn colors
    The sadness in the air
    As oak and marples shed their leaves

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way

    Yes you should have stayed a bit longer
    Given me some more of your time
    Couldn’t even wait to say goodbey
    How could you be in such a frightfull hurry

    Leaving me with so many questions
    Having so much more love to give
    In a way I come to terms I know now
    Although it seems everywhere that I go now

    I walk with you mama
    A road that knows a yourney
    Retracing every footstep
    Every Sunday in the park

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way.