Zeven mei. De geboortedag van mijn moeder. 1908. Honderddrie jaar geleden. De workshop is prachtig gegaan. Wat een mooie, moedige vrouwen! Wat een toewijding om aan te gaan wat nodig is! Als ze in de namiddag naar huis gaan voel ik me hondsmoe, maar heel gelukkig met het resultaat van weer een prachtige workshop.
Opnieuw een heel bijzondere workshop. Ik merk hoe mijn besluit om me niet teveel bezig te houden met mijn eigen besognes tot de afspraak in het ziekenhuis van 17 maart me heel dicht bij mezelf heeft gebracht. Me als het ware totaal in mijn kracht zet. Het kost me geen enkele moeite mezelf leeg te maken en me af te stemmen op R. en J., de twee deelneemsters aan deze workshop. J. ken ik al veel langer. Ze meldde zich eerder aan voor een workshop, maar meldde zich ook weer af. Ze was er niet aan toe. Nu kreeg ik, vrij kort voor de workshop, een noodtelefoontje: ik moet het nu doen. Is er plaats? Alle eerdere bedenkingen, twijfels en argumenten om het niet te doen waren weg. Het moet nu gebeuren. En het gebeurde! In de dynamiek die ik alleen ken van de samenwerking in een kleine groep ervaringsgenoten vond bij J. die ommekeer plaats waar je samen stil van wordt. Wat is het toch bijzonder om getuige te zijn van het moment waarop J. helemaal samenvalt met zichzelf. Wat een dynamiek! Wat een geesteskracht! Wat een wonder! Wat een moment waar je alleen maar stil bij kunt zijn. Wat een monument van stilte. Ik begrijp heel goed de gevoelens van jaloezie die R. uit. Ik ben me ervan bewust hoe groot en hoe sterk het verlangen van R. is om ook deze ommekeer te ervaren. Wat een geesteskracht van R. om, op het moment waarop zij haar gevoelens over dit gebeuren uitspreekt, te accepteren dat deze ommekeer niet nu en niet hier voor haar is weggelegd. En vervolgens R. uit te horen spreken er op willen leren vertrouwen dat zo n moment ook voor haar is weggelegd, al is het niet hier en al is het niet nu.
We maken, met een heleboel slagen om de arm mijnerzijds, een afspraak voor de Terugkomdag op 20 april a.s. Ik hoop van harte dat we dan gewoon samen aan het werk kunnen gaan.
We zijn donderdagavond de 10e maart, voor mij als gewoonlijk, met z’n drieën aan het werk gegaan: twee deelneemsters en ik.
Al aan het begin van de avond vertel ik E. en T. wat er bij mij gaande is. We kunnen er open over spreken. Als er vragen zijn mogen die wat mij betreft op elk moment gedurende, of ook na, de workshop gesteld worden. Ik beloof dat ik de komende dagen niet zal doen alsof er niets met me aan de hand is. Tegelijkertijd vraag ik E. en T. er op te vertrouwen dat ik me niet stoerder voordoe dan ik ben als ik in deze dagen mijn eigen leven wat in de zijlijn parkeer, zodat de workshop over hen gaat, en niet over mij.
Samen ronden we zaterdag, aan het einde van de middag, de workshop op een mooie manier af. Er hebben zich weer zoveel prachtige, pijnlijke en ontroerende momenten voor gedaan. Wat een prachtige vrouwen! Wat een inzet! Wat een intense, intensieve en mooie workshop!
Ik zie de toewijding waarmee T. (Tamar) deze dagen aan het werk is. Ik hoor het vele werk dat ze sinds jaren heeft verzet om de weg naar zichzelf terug te kunnen vinden. Voorzichtig steekt een oud verlangen bij mij de kop weer op: iemand vinden, ten minste twintig jaar jonger dan ik, aan wie ik – in het vertrouwen dat het in goede handen terecht komt – de rijkdom van mijn geestelijke Verlaat Verdriet-erfenis na kan en mag laten. Ik besef te goed dat ik andermaal op een punt in mijn leven ben aangekomen waarin dit verlangen actueel geworden is.
In de laatste uren van de workshop vraag ik Tamar (die meerdere opleidingen tot therapeut heeft gevolgd, hoewel ze nu in een heel andere werksoort werkzaam is), of ze ooit heeft overwogen Verlaat Verdriet-processen te begeleiden. Wat aarzelend zegt ze daarop: Ja.
Ik vraag haar of ik er in de komende tijd op terug mag komen. Ook daarop zegt ze Ja. We spreken af dat ik snel contact met haar op zal nemen.
Nu is het tijd geworden me voor te bereiden op de workshop van morgen, overmorgen en dinsdag. Zo kort aaneengesloten heb ik nog nooit twee workshops gegeven…… Gelukkig komt Els morgen al in de vooravond om me bij de workshop te assisteren. We hebben intussen al een flink aantal keren samen workshops gegeven en zijn goed op elkaar ingespeeld. Ook de praktische verzorging van de maaltijden en dergelijke loopt samen met Els altijd op rolletjes. Heerlijk dat ze er bij wil zijn.
Vanavond begint de Verlaat Verdriet-workshop van 10-12 maart 2011. Ik heb in de week voorafgaand aan de workshop met mezelf afgesproken: als ook maar een van de deelnemers haar of zijn moeder heeft verloren door borstkanker, dan weet ik zeker dat ik pas na de workshop de uitslag wil horen van de punctie die op 1 maart is bij mij is gedaan. Ik weet te goed wat er met me kan gaan gebeuren als ik te horen krijg dat er inderdaad kanker in mijn borst is gevonden: dan kan ik het niet meer in de zijlijn van mijn leven parkeren. En als ik dat niet kan, ben ik niet vrij om me af te stemmen op de deelnemers aan de workshop en wat zij nodig hebben. Er gaat dan te veel ruis van mijn eigen leven een te grote rol spelen, terwijl ik de onzekerheid wel een plaats op de achtergrond kan geven. Tenminste: als ik er in slaag om eerlijk te spreken over de situatie waarin ik mijzelf op dit moment bevindt.
Natuurlijk heeft een van de deelneemsters haar moeder verloren door borstkanker (ongeveer de helft van het aantal Verlaat Verdriet-ers die ik in de afgelopen decennia heb ontmoet heeft een ouder verloren door kanker, het lag dus voor de hand dat het zo zou zijn). Mijn besluit om de afpraak voor de uitslag te verzetten van de 10e naar de 17e maart is een goed besluit geweest, waar ik helemaal achter sta.