‘Rouw, of verdriet, moet je helemaal geen ‘plekje geven’, zoals iedereen altijd zegt.
Het is een min of meer terloopse zin in het interview met Liesbeth Rasker (NRC 14 mei 2020). Ik wil daar graag iets over zeggen.

Het een plekje geven

‘Je moet het een plekje geven.’ Hoe vaak wordt het niet gezegd over een verlies. Niemand die weet hoe je dat doet. Maar iedereen weet dat het moet. ‘Het een plekje geven.’

In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk had ook ik mijn moeite met dit cliché. Duh – een plekje geven? Wat een plekje geven? Hoe een plekje geven? En dan? Wat heb je dan gedaan? Is het zoiets als een stoel een plekje geven? Of een tafel? Gewoon opzij zetten? En verder met je leven?

Biografie

In de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik steeds meer tot het besef gekomen dat de cliché ‘Het een plekje geven’ wel degelijk inhoud heeft. Hoe belangrijk het is het vroege verlies van je ouder(s) een plekje te geven. Namelijk een letterlijke plek in je biografie.

Dat doe je bijvoorbeeld door

• je overleden ouder(s) een plek te geven in je levensverhaal. Wie was hij? Wie was zij? En wie ben jij? Wat betekent je overleden ouder nu voor je in je leven als volwassene?
• de dochter/de zoon te worden van de moeder/de vader die heeft geleefd. In plaats van alleen nog maar het kind te zijn van een ouder die is overleden;
• als volwassene de gelijkwaardige te worden van je overleden ouder. Je kindperspectief te onderzoeken. Het kindperspectief los te laten;
• je angst(en) in de ogen te kijken;
• de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld te onderzoeken en te herwaarderen.

Verwerken en helen

Onderzoek wat goed is voor jou.
Doe wat goed is. Voor jou.
Geef je overleden ouder(s) een plek in je leven van nu.
Geef het verlies – en de gevolgen van het verlies – een nieuwe plek in je leven.

Je kunt het vroege verlies van je ouder(s) verwerken.
Oude wonden kunnen helen.

Maar dan moet je wel in beweging komen.

Doen

Lees in Doen wat Titia Liese je aan mogelijkheden biedt.

Herinneringsboeken

Ga op zoek naar wie de vrouw was die je moeder is: Herinneringsboek Moeder
Ga op zoek naar wie de man was die je vader is: Herinneringsboek Vader