• | | | |

    Verlaat Verdriet: eye-openers voor hulpverleners

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet eye-openers voor hulpverleners

    Gisteravond, tijdens ons online-overleg over het symposium, vertelde Albertine de volgende anekdote: ‘Vorige week, tijdens mijn les, vertelde ik over ons symposium. Het is een symposium voor hulpverleners over Verlaat Verdriet en verlate rouw. Over volwassenen die in hun jeugd een ouder – of hun beide ouders – zijn verloren door overlijden.’ Algemene reactie van haar cursisten: ‘Oh, dus jij werkt met kinderen.’ Voor ons, Verlaat Verdriet-ers een onthutsende conclusie die helaas nog heel veel voorkomt. ‘Nee hoor, wij zijn volwassenen die als jong kind onze ouder(s) zijn verloren.’

    Hardnekkig fenomeen

    Het is een hardnekkig fenomeen – het tekort aan bewustzijn van jong ouderverlies en de dagelijkse impact van dat vroege verlies op het leven van nu. Als hulpverlener kun je tal van deze overtuigingen in je ronddragen. Onbewust, of mogelijk zelfs bewust, zijn ze van invloed op de relatie die je als hulpverlener op wilt bouwen met je cliënt. ‘Ik ben op de verkeerde plek’ denkt een Verlaat Verdriet-er onmiddellijk en sluit de luikjes weer. Jammer voor je cliënt die zich (weer) niet gezien en gehoord voelt. En jammer voor jou als hulpverlener (want onnodig).

    Eye-openers: een bloemlezing

    • Zo lang geleden? Zit je daar nu nog mee?
    • Hoe is dat nou toch eigenlijk om aldoor maar met dat verleden bezig te zijn?
    • Iedereen heeft weleens wat.
    • Vroeger hield je nog wel van je vrouw, en toen was je moeder ook al lang dood.
    • Had je nou maar een leuke buurvrouw of tante gehad, dan was het allemaal heel anders gelopen.
    • Er zijn zoveel mensen die zonder vader zijn opgegroeid.
    • Heb je nog ingrijpende dingen in je leven meegemaakt? Incest of zo?
    • Dat moet wel heel moeilijk voor je zijn geweest, dat je je vader bent verloren. Maar we gaan hier wel met je echte problemen aan het werk.
    • Heb je nou nog steeds geen afscheid genomen van je moeder/je vader?
    • Ouders die gescheiden zijn, da’s toch veel erger?
    • Niet zo in het verleden blijven hangen, hoor!
    • Dat kan toch niet de enige oorzaak zijn?
    • Als je moeder was blijven leven had je misschien ook wel geen kinderen gehad.
    • Je moet wel verder met je leven.
    • Je idealiseert je moeder/je vader.
    • Als je weet waar het vandaan komt, kun je het ook oplossen.
    • Maar goed dat het tegenwoordig allemaal veel beter gaat.
    • Je hebt je moeder/je vader niet eens gekend, dan kan je haar/hem toch helemaal niet missen?
    • Kom op, kijk eens vooruit!
    • We gaan het nu niet meer hebben over iemand die al zolang dood is.

    Symposium voor hulpverleners

    Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen opent je ogen met kennis uit de bron. Kennis die alleen gedeeld kan worden vanuit de ervaring. Verrijkende kennis.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet en verlate rouw onderbrengen in opleidingspogramma’s

    DoorTitia Liese

    ‘Een paar jaar geleden heb ik een man, toen 79 jaar, in therapie gehad. Na een hartinfarct besloot hij dat het tijd was geworden eindelijk iets te doen met de vroege dood van zijn moeder. Nooit eerder in zijn leven had hij aandacht gegeven aan het vroege verlies. Het bestond eenvoudig weg niet voor hem. Het was een intens, intensief en helend traject voor hem, en een bijzonder en mooi traject voor mijzelf. Sinds die tijd weet ik het zeker: Verlaat Verdriet-ers, Verlaat Verdriet en verlate rouw verdienen veel meer aandacht. Eigenlijk is het onbegrijpelijk dat het nog altijd niet wordt gezien als onderwerp van belang. Wij gaan daar wat aan doen door het op te nemen in ons opleidingsprogramma.’

    Verlaat Verdriet en verlate rouw onderbrengen in het opleidingsprogramma

    Twee weken geleden had ik een gesprek met twee vrouwen. Beiden therapeut. En beiden als docent/trainer/supervisor verbonden aan de Academie voor Psychodynamiek in Scherpenzeel. Beide vrouwen zijn ervan overtuigd dat Verlaat Verdriet, de gevolgen van jong ouderverlies en verlate rouw een stevige plek moeten gaan krijgen in de opleiding waaraan ze verbonden zijn. Ze zijn naar mij toegekomen omdat ze alles willen weten van Verlaat Verdriet  en verlate rouw. Zoveel herkenning in wat ik vertel, en zoveel erkenning van de levenslange invloed van jong ouderverlies. ‘Zelf start ik altijd met mijn cliënten een genogram te laten tekenen. Jong ouderverlies wordt dan altijd meteen zichtbaar en onontkoombaar. Het geeft ingangen om over het verlies van de ouder(s) in gesprek te gaan. Jong ouderverlies thema te laten zijn.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    ‘We hebben ons allang opgegeven voor het symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen. We hopen dat jullie veel deelnemers krijgen aan dit belangrijke symposium. Goed dat er meer kennis komt in de wereld van professionals.’

    Ben je hulpverlener? Wil je meer weten over de dagelijkse impact van verlate rouw? Lees meer op Kenniscentrum Verlaat Verdriet of meld je meteen aan. Ook voor hulpverleners is er een wereld te winnen!

    Meer informatie over het symposium

  • Heb je belangstelling voor Verlaat Verdriet-bijeenkomsten in Amsterdam?

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-bijeenkomsten

    Afgelopen week ontving ik onderstaand bericht van Louise. Zij neemt het initiatief in Amsterdam Verlaat Verdriet-bijeenkomsten aan te bieden.
    Ik geef het initiatief van Louise graag aan je door.
    Louise, ik hoop van harte dat jouw aanbod aanslaat in Amsterdam en omgeving.

    Heb je belangstelling voor Verlaat Verdriet-bijeenkomsten in Amsterdam?

    Mijn moeder is overleden toen ik 9 jaar oud was en ik heb zoals zovelen mijn rouw weggestopt tot ik er anderhalf jaar geleden niet meer omheen kon en aan mijn verlaat verdriet proces ben begonnen. Ik heb het als heel intens ervaren, al het verdriet en de rouw wat nog in mij zat en wat er nog uit moest.
    Ik heb veel gehad aan de workshop     Verlaat Verdriet bij Titia Liese. Via deze workshop heeft mijn moeder weer een plaats in mijn leven gekregen en voel ik mijzelf weer haar dochter.
    Inmiddels ben ik dankbaar dat ik het proces ben aangegaan en sta op een andere meer open en stevigere manier in het leven.

    Maatschappelijk werker en coach

    Ik werk als maatschappelijk werker en als coach. Ik speel al een tijdje met de gedachte om een aantal bijeenkomsten te organiseren speciaal voor Verlaat Verdriet-ers om met elkaar ervaringen uit te wisselen en aandacht te hebben voor ieders verhaal en proces en met elkaar te groeien.
    Na overleg met Titia heb ik besloten om dit bericht te plaatsen. Ik ben benieuwd of er in deze groep     Verlaat Verdriet-ers zijn die daar interesse in hebben. Ik woon zelf in Amsterdam en wil de bijeenkomsten bij voldoende belangstelling in de omgeving van Amsterdam organiseren.

    Contact

    Neem contact op met Louise: lwever@upcmail.nl 

  • | | | | | |

    Tips voor hulpverleners: verlate rouw bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Verlate rouw bij Verlaat Verdriet

    Een rouwproces is geen lineair proces. Is geen proces van fasen die elkaar lineair opvolgen 1. verlies. 2. verlies verwerken. 3. verlies achter je laten. 4. verder met je leven.
    Maar ook als je weet wat een rouwproces niet is – namelijk geen lineair proces – dan wil dat nog niet zeggen dat je je ervan bewust bent dat een verlaat rouwproces een totaal andere dynamiek heeft dan een rouwproces na recent verlies. Mogelijk (en zelfs waarschijnlijk) ben je je er – ook als hulpverlener – niet of nauwelijks van bewust hoe sterk lineair we in onze cultuur denken en leven. Toekomst gericht. Vooruitgangsgericht. En gericht op een (lineaire) maakbaarheid van een proces.

    Verschil

    Recent verlies

    Een verlies dat een volwassen mens nu lijdt, en zeker een ingrijpend, onomkeerbaar en levens veranderend verlies, roept onmiddellijk emoties op. Een maalstroom van emoties waarin je cliënt zich een begaanbare weg moet zien te banen. Zich staande moet zien te houden. Je cliënt staat voor de taak haar/zijn verlies een aanvaardbare plek te geven in haar/zijn leven.

    Verlaat Verdriet

    Een verlaat rouwproces bij Verlaat Verdriet is een proces met een totaal andere, eigen dynamiek. Een achterwaarts proces, waarin je cliënt op zoek moet gaan naar de betekenis van het verlies van toen. Een verlies dat in veel gevallen tientallen jaren geleden heeft plaatsgevonden. Een existentiële crisis op een moment het systeem van je cliënt op geen enkele manier in staat was zo’n ingrijpende crisis te incasseren. Laat staan dat je cliënt als kind de diepte en de reikwijdte van dit verlies betekenis heeft kunnen geven. Een verlies dat de identiteit van je cliënt mee vorm heeft gegeven.

    Alternerend proces

    Een verlaat rouwproces is een uitnodiging om terug te gaan in de tijd. Vaak door een mijnenveld aan verstrikkingen en complicaties. Terug in de tijd, in een cultuur die volkomen toekomstgericht is. Terug naar een gebeurtenis waar je cliënt voor geen prijs naar toe wil. Waar hij/zij een weefwerk aan overlevingsstrategieën voor heeft ontwikkeld om vooral maar nooit in de buurt te komen van die plek.

    Een verlaat rouwproces is ook een alternerend proces. Een proces dat als de slinger van een klok voortdurend heen en weer gaat, waarin gedachten en gevoelens steeds weer heen en weer geslingerd worden tussen uitersten. Pieken. Dalen. Vooruitgaan. Achteruitgaan. Hoop. Wanhoop. Verdriet. Vreugde. Moed. Angst. Gevoel. Verstand. Liefde. Onverschilligheid.

    Onderzoek

    Een verlaat rouwproces is vooral een proces van onderzoek. Wat heeft het verlies van toen met je cliënt gedaan. Wat heeft het verlies van toen teweeg gebracht aan ingrijpende veranderingen. Hoe heeft hij/zij daar als kind mee om kunnen gaan. Hoe heeft hij/zij daar in haar/zijn latere leven mee om kunnen gaan. In plaats van het verlies te blijven negeren, te bagatelliseren, te ontwijken, te presteren, altijd maar door te gaan geeft je cliënt het verlies van toen letterlijk een zichtbare plek in haar/zijn levensverhaal.

    Symposium voor hulpverleners

    Tijdens symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen delen Verlaat Verdriet-ers in een zorgvuldig gestructureerd, dynamisch en interactief programma met hulpverleners van diverse pluimage hun kennis uit ervaring. Ze delen de dagelijkse impact van het vroege verlies van hun ouder(s). Wat ze hebben ondernomen om met hun verlate rouw aan de slag te gaan. Wat hen niet heeft geholpen. En, aan de hand van herkenbare en aanprekende voorbeelden, vooral wat hen wel heeft geholpen. Zó, dat ook jij als hulpverlener gerichter en adequater Verlaat Verdriet-ers kunt begeleiden in hun verlate rouwproces.

    Meer informatie