Hoe vaak zullen Verlaat Verdriet-ers de dooddoeners te horen krijgen. De Verlaat Verdriet-ers die in hun allereerste levensjaren hun moeder/hun vader verloren. Of die hun vader verloren voor hun geboorte.

‘Ach, je was zo jong.’
‘Kinderen zijn zo flexibel.’
‘Je hebt je moeder/je vader nauwelijks gekend, dan kan je haar/hem ook niet missen.’
‘Zit je daar nou nog mee? Je hebt niet eens herinneringen aan je moeder/je vader.’ (alsof het pas echt erg wordt als je wel herinneringen hebt).

Dooddoeners

Je verloor in je eerste levensjaren je ouder. Of je verloor je vader toen je nog in de buik van je moeder zat. Je weet dat er iets schort aan je. In je. Aan je leven. Maar wat? Je houdt er maar liever je mond over, want je kent ze maar al te goed. De dooddoeners. ‘Gelukkig heb je je vader helemaal niet gekend.’ ‘Ach, je was nog zo jong toen je moeder overleed.’ En, eerlijk gezegd, denk je zelf ook met enige regelmaat: ‘Ik stel me aan.’ ‘Ach, zo was nou eenmaal mijn jeugd. Ik weet eigenlijk niet wat ik mis.’

Gisteren ben ik begonnen aan het boek van Max Nieuwdorp Wij zijn onze hormonen. En nee: ik ga niet om de haverklap uit dit boek citeren (is nu mijn plan). Maar onderstaande pagina’s deel ik wel graag met je. Met jou, Verlaat Verdriet-er die zo heel jong haar/zijn ouder verloor. Om je teweer te stellen tegen de bekende dooddoeners. Maar vooral: voor jezelf!

Citaat

Blz 58/59
…………………………..als je vroeg in je leven wordt blootgesteld aan het stresshormoon cortisol, blijven bepaalde genen voor de rest van je leven anders afgesteld. Sommige van onze hormonen hebben dit krachtige effect; je genen zelf veranderen niet, maar ze functioneren minder goed waardoor je gezondheid verslechtert. 

De effecten van hormonale schommelingen tijdens een zwangerschap kunnen lang doorwerken in het zich nog ontwikkelende lichaam en brein van het kind. Ernstige chronische stress tijdens de zwangerschap (zoals bij natuurrampen of oorlogen) kan onomkeerbare schade toebrengen aan de neurologische ontwikkeling van foetussen – denk aan de kinderen die in de Hongerwinter werden geboren. De zogenaamde ‘Critical development period’ van het kind valt dan samen met de periode waarin de stresshormonen in het bloed van de moeder hoger zijn. 

Omdat deze hormomen invloed hebben op ons immuunsysteem en ons brein, zien we de effecten daarvan terug in tal van onze lichamelijke en mentale gedragingen. Dat kan zich later in het leven op allerlei manieren uiten, denk aan: slechtere concentratie, (faal)angst, gebrekkiger algemeen functioneren en mogelijk zelfs schizofrenie. In een groot Deens bevolkingsonderzoek onder 1,3 miljoen baby’s, geboren tussen 1973 en 1995, vonden onderzoekers een verband tussen ernstige stress en intens verdriet in het eerste trimester van de zwangerschap (zoals de dood van een geliefde of een ander trauma) en een toename van het aantal misvormingen en premature geboorten. 

In een ander onderzoek werd aangetoond dat emotionele stress bij gezonde zwangere vrouwen ook schade toebrengt aan de motorische en cognitieve ontwikkeling van hun tweejarige kinderen. Helaas kunnen we niet voorspellen bij wie vroege hormoonschommelingen in de baarmoeder tot problemen zullen leiden en bij wie niet. Het is bijzonder complex, maar over het algemeen geldt: hoe eerder en heftiger tijdens het leven zo’n cocktail aan signalen zich aandient, hoe verder de impact ervan reikt. Hormonen kunnen dus bijna op een science-fictionachtige wijze invloed uitoefenen op onze toekomst. 

Meer lezen

Max Nieuwdorp: Wij zijn onze hormonen