• | | |

    Wat blijft: tentoonstelling van Bastiaan van den Berg

    DoorTitia Liese

    Wat blijft

    Gisterenmiddag bezocht ik met Verlaat Verdriet-er/fotograaf Alex Witteveen de tentoonstelling Wat blijft van Verlaat Verdriet-er/conceptueel kunstenaar Bastiaan van den Berg. De tentoonstelling duurt nog tot en met zondag 3 augustus 2025, in De Ruimte in Deventer. Bastiaan van den Berg laat in deze tentoonstelling zien wat jong ouderverlies kan betekenen voor ‘worden wie je bent’. Bastiaan is dagelijks bij de tentoonstelling aanwezig van 11-16 uur.

    Bijvoorbeeld

    Vader

    Fotoserie van de vader van Bastiaan, en de betekenis die zijn vader voor Bastiaan heeft gehad in de loop van zijn leven. Hoe de vanzelfsprekende aanwezigheid van zijn vader abrupt stopte bij zijn plotselinge dood. Lange tijd was zijn vader voor Bastiaan niet meer dan een zwart gat. Bastiaan troostte zichzelf met het gevoel: ik heb er veel van geleerd, en ik ben er sterk door geworden. Tot het niet meer ging zijn vader te negeren. En hij op zoek moest gaan naar de connectie met zijn vader. De fotoserie laat zien wat er gebeurde.

    Bord voor je kop

    Bord voor je kop, rouw op je kop.
    Wil je het zien? Of wil je het niet zien?

    Papa’s jas

    Jarenlang droeg Bastiaan het leren jasje van zijn papa. Toen Bastiaan zelf vader was geworden droeg hij nog steeds het leren jasje. Nog steeds was het leren jasje papa’s jas. Maar dan met een andere papa erin.

    Meetlat

    Zoals zoveel Verlaat Verdriet-ers geneigd zijn te doen legt Bastiaan zichzelf regelmatig langs de meetlat. Mogelijk herken je die neiging bij jezelf.

     

    Gezichtsverlies

    Bij het stofzuigen stootte Bastiaan het beeldje om van de heilige Josef met het kindje Jezus op zijn arm. Josef verloor daarbij zijn gezicht, en Bastiaan besefte plotseling hoe graag hij – net als Jezus – door zijn vader gekoesterd zou willen worden.

    Potgrond

    Om niet alleen zijn vader beter te leren kennen, maar ook zichzelf dook Bastiaan in zijn familiegeschiedenis. Hij zocht de plekken op waar zijn vier grootouders werden geboren, de plekken waar zijn ouders werden geboren en de plek waar hij zelf werd geboren. Van elk van deze plekken nam hij een paar handen grond mee. Zo gaf hij elk haar/zijn eigen plek.

    Plaats

    Tentoonstelling Wat blijft vind je tot en met zondag 3 augustus 2025 in De Ruimte, Nieuwstraat 38 in Deventer. Bastiaan is dagelijks aanwezig tussen 11 en 16 uur. Hij laat je graag genoemde verbeeldingen – en andere hier niet genoemde, maar even waardevolle verbeeldingen – zien van de gevolgen van jong ouderverlies. Je bent van harte welkom!

    Lees meer over Bastiaan van den Berg op zijn site www.injehemd.nl 

  • | | | |

    Vijfentwintig jaar samenwerken aan Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    ‘Vijftwintig jaar hebben we samengewerkt aan onze Verlaat Verdriet-site’ realiseer ik me als ik in de trein zit op weg naar Amsterdam om met Juliëtte te overleggen: hoe verder met onze Verlaat Verdriet-site. ‘Daar moeten we om ons overleg te beginnen even bij stilstaan’ bedenk ik me.

    Vijfentwintig jaar geleden nam Juliëtte deel aan de tweede Verlaat Verdriet-workshop. ‘Het heeft me zoveel moeite gekost jullie te vinden. Ik vind dat jullie een website moeten hebben.’ Ziedaar het begin van onze langjarige samenwerking. Allebei ontwikkelden we ons op onze eigen gebieden. Juliëtte IT-specialist. Ikzelf Verlaat Verdriet-specialist. Drie Stichtingen rondom Verlaat Verdriet zagen we komen. En weer gaan. Samen hebben we het volgehouden. Zijn we al die jaren doorgegaan.

    Nieuwe website

    ‘Ik vind dat jouw website een grote upgrade nodig heeft’ zegt IT-er Ronald in Codiponte tijdens De weg van liefde 2024. ‘Ik wil dat graag voor je gaan doen’ ‘Als jij mijn technische vraagbaak wordt, dan ga ik de website bouwen.’ reageert Stephanie meteen. Het resultaat van hún intensieve samenwerking vanaf dat moment heb je vast al gezien: www.kenniscentrumverlaatverdriet.info

    Dragen

    Onwillekeurig komt het beeld van de Kariatiden bij me op. De vrouwen op de Acropolis in Athene die al sinds millennia het dak dragen van het Erechtheion. Zo voelt het even als ik me realiseer dat we echt vijfentwintig jaar samen de website hebben gedragen. Zonder ons beiden zou Verlaat Verdriet niet in de wereld staan. Toch best wel een memorabel moment, eigenlijk.

    Overdragen

    Wat een ongekende weelde dat Juliëtte en ik ons werk nu over kunnen dragen aan vertrouwde handen. Er zal best nog het een en ander (een heleboel) aan werk te verzetten zijn. Maar het komt goed.

    Juul, dank voor al die jaren samenwerken aan dat wat voor ons beiden zo belangrijk is: Verlaat Verdriet en onze website.
    Ronald en Stephanie: dank dat wij ons werk over mogen – en kunnen –  dragen aan jullie bewezen competente handen.

  • Het Verlaat Verdriet (Ver)werkboek helpt je verder

    DoorTitia Liese

    ‘Dag vader, hier ben ik dan. Je zoon.’
    Ap Dijksterhuis begon de zoektocht naar zijn vader die hij vroeg verloor met het openen van de blikken trommel met documenten die al twintig jaar in zijn kast stond. Twintig jaar had hij het weten te vermijden de trommel te openen. Nu durfde hij de stap te zetten. Hij sorteerde de documenten op wat hij op dat moment onder ogen durfde te zien. Legde de documenten op een tijdlijn. Paste stap na stap de documenten als puzzelstukjes in elkaar. Zo ontstond zijn verhaal. Het verhaal van zijn zoektocht naar zijn vader.

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

    Zijn verhaal is in boekvorm uitgegeven onder de titel Vader. Afgelopen zomer las ik zijn. boek. Een boek vol Verlaat Verdriet-thema’s. ‘Ap, we hebben je nodig’ mailde ik heb toen ik het boek uit had. ‘Wij Verlaat Verdriet-ers hebben jou nodig.’ Ui die mail ontstond een mailwisseling. Uit die mailwisseling ontstond ons symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.

    Ik ken het verlangen van veel Verlaat Verdriet-ers om hun verhaal op te schrijven. Hun levensverhaal. De puzzelstukjes van hun leven bij elkaar te zoeken. In elkaar te passen. Maar hoe doe je dat? Waar begin je? Hoe houd je het vol?
    Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek helpt je daarbij. Het helpt je op weg. Ondersteunt je met een brede ervaringskennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Rijkt je de helpende hand als je onderweg bent. Geeft je herkenning en erkenning in de interviews. Helpt je structureren. Stap na stap te leren vertrouwen dat ook jij, op jouw eigen manier jouw verhaal vorm kunt geven.

    Bestellen

    Lezen

    Verhaal van Corine

    Interview met Titia Liese

    Doen

    Herinneringsboek Moeder

    Herinneringsboek Vader

     

     

     

  • | | | | |

    In een klein hoekje verborgen

    DoorTitia Liese

    Een jaar of vier geleden kocht ik een nieuwe parasol voor m’n Terschellingse plek. Tamelijk lichtgewicht, maar wel met een lange stok. Jarenlang was ik gewend geweest aan een zware, ondeelbare houten stok. Altijd weer een worsteling om de parasol uit en in het schuurtje te krijgen. Maar altijd weer lukte het. Ook met de nieuwe parasol worstelde ik keer op keer met ‘schuurtje uit, schuurtje in’. Nooit drong tot mij door dat sommige parasolstokken wel deelbaar zijn. Tot ik vorige week de parasol in m’n schuurtje zag staan. Helft van de stok met parasol, naast de andere helft. Ken je die verbijstering die je kunt voelen als je iets wat zo voor hand liggend is – een deelbare parasolstok – gewoon jarenlang over het hoofd hebt gezien? Hoe dom kun je zijn?

    In een klein hokje verborgen

    Onmiddellijk voel ik weer al die keren tijdens mijn eigen verlate rouwproces waarin ik iets maar niet kon begrijpen. Tot op een dag ineens het kwartje valt, en je iets ziet wat je nooit hebt gezien, maar wat zo voor de hand liggend kan zijn. In een klein hoekje verborgen. Meestal op een moment dat je nou juist niet met je probleem bezig bent, gebeurt het. Ineens. Nieuw inzicht. Hoe verrast kun je zijn?

    Ben je al in de kleren?

    Voortvarend plaats ik de twee delen van de parasol op de parasolvoet. Natuurlijk heb ik gesnapt hoe je dat doet. Au. Oei. Au. Au.  Duim tussen de twee delen geklemd. Bloed. Pijn. Krachtwoord. Zo goed en zo kwaad als het gaat leg ik met mijn linkerhand een pleister om mijn heftig bloedende rechterduim. De volgende ochtend bloedt m’n duim nog steeds. Ik bel de huisartsenpraktijk, zodra die bereikbaar is. Aanvankelijk is de assistente niet onder de indruk van mijn verhaal. Tot ik vertel ‘In die arm heb ik geen lymfeklieren meer.’ ‘Ben je al in de kleren?’ vraagt ze. ‘Dan wil ik je meteen zien.’

    Ik ga straks kijken

    De dokter is overduidelijk een arts die met pensioen is, en waarneemt. ‘Je reageert zo rustig en adequaat’ zegt hij. ‘Wat heb je gestudeerd?’ ‘Niks’ zeg ik (niet geheel naar waarheid). ‘Ik werk vanuit ervaringsdeskundigheid. Ooit gehoord van Verlaat Verdriet?’ Hij kijkt me onderzoekend aan. Kennelijk heeft mijn vraag bij hem iets geraakt. Verborgen. In een klein hoekje. ‘Fijne dag verder’ zegt hij bij het afscheid. ‘Verlaat Verdriet. Daar ga ik meteen naar kijken.’