• | | | |

    Verlaat Verdriet en de werking van de nervus vagus

    DoorTitia Liese

    Nervus vagus

    ‘Titia, stop even met je verhaal. Ik raak er een beetje door overweldigd.’ Een van de deelnemers aan de workshop Verlaat Verdriet in de afgelopen zomer onderbreekt me. ‘Wat jij hier vertelt is exact wat in de polyvagaal theorie wordt gezegd over de werking van de nervus vagus.’
    Het is vrijdagmiddag. Workshop Verlaat Verdriet. Zoals ik gewend ben tijdens de workshop deel ik de theorie die ik heb ontwikkeld over de gevolgen van jong ouderverlies met de deelnemers aan de workshop.

    Ervaring

    Het is inmiddels al lange tijd geleden dat ik besloot mij niet meer te verdiepen in opvattingen van anderen over verlies en rouw. En al helemaal niet in opvattingen van professionals die zich bezighouden met kinderen, verlies en rouw(verwerken). ‘Alleen als ik hier mijn eigen weg in ga kan ik mijn bevindingen baseren op ervaring. Ervaringen van mijzelf met jong ouderverlies. Ervaringen van mede-Verlaat Verdriet-ers. Door te zorgen voor een veilige omgeving voor de Verlaat Verdriet-ers met wie ik met name in de basisworkshops Verlaat Verdriet en Dubbel Ouderverlies werk. Ik draag er tijdens de workshops zorg voor dat het veilig genoeg is om te vertellen. Ervaringen te delen. Met mij. Met de andere deelnemers. Kijken. Luisteren. Afstemmen. Zien. Horen. En na de workshops: denken.  Nadenken. Vooral heel veel nadenken.

    Polyvagaal

    Theorieën van buitenaf heb ik sinds die tijd vooral buiten beschouwing gelaten. De polyvagaal theorie: ken ik niet. De werking van de nervus vagus: ken ik niet. Maar ik word geraakt door de reactie van de deelneemster. Ze noemt de naam van degene die de theorie heeft ontwikkeld: Stephen Porges  Ze noemt een titel van Deb Dana: Basisboek De polyvagaal theorie in therapie. Deb Dana is klinisch maatschappelijk werkster. In dit boek (en haar andere boek: 50 oefeningen voor cliënten. De polyvagaaltheorie in therapie) heeft ze de theorie van Porges vertaald naar de praktijk.

    Verlies en (verlate) rouw

    Ik schaf de boeken aan. Lees. Met name het eerste boek is bijzonder om te lezen. Inderdaad. Deze theorie klopt één op één op conclusies die ik heb getrokken uit mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. We behandelen verlies en (verlate) rouw eigenlijk altijd, en vooral, vanuit psychologisch perspectief. Vanuit het perspectief van verwerken. Maar het zit voor zeker 75% in je lijf. Ruptuur en trauma hebben een eigen behandeling nodig om te kunnen helen. Verlies verwerken doe je met je hoofd. Verdriet helen doe je met je hart.

    Lezen

    Kijken

  • | | |

    Verlaat Verdriet-ers over verlaat verdriet

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers over verlaat verdriet

    In de afgelopen jaren heeft een aantal Verlaat Verdriet-ers zich – op verschillende manieren – uitgesproken over de gevolgen van het vroege verlies van hun ouder(s). En over de gevolgen die dat vroege verlies voor hun verdere leven heeft gehad.

    16 x ver(t)rouwen

    16 x ver(t)rouwen is het Verlaat Verdriet-fotoproject van fotografe Rosa van Ederen in Museum of Humanity in Zaandam.
    Rosa schrijft zelf over deze tentoonstelling:

    Verdriet

    Toen ik 16 jaar was overleed mijn vader aan acute beenmergleukemie. Een heel groot verdriet. En net iets te groot voor iemand van 16 om echt helemaal te bevatten. Dus kwam het verwerken ervan later. Twee jaar geleden heb ik een training gedaan voor mensen die op jonge leeftijd een ouder zijn verloren. Die training heeft mij veel inzichten gegeven over wat dit verlies met iemand doet. Ik ben Titia Liese en haar platform wp.ronalt.nl/ heel erg dankbaar. Het helpt zo enorm lotgenoten te spreken en herkenning te vinden bij elkaar! 

    Fotoproject

    Uit deze training ontstond het idee om een fotoproject te doen. Ik wilde heel graag terug naar het moment dat ik mijn vader nog had. Toen ik 16 was. Ik wilde weer vaders, en dochters van 16, zien. Hen vastleggen met een activiteit die zij samen ondernemen. Om iets te zien van de band die zij hebben. 

    Bijzondere momenten

    Ik ging op zoek. En vond 16 vaders en hun dochters. Ik was aanwezig bij onofficiële autorijlessen. Ging mee het water in als ze aan het surfen waren. Wandelde met hen door het Noord-Hollandse polderlandschap. Het waren hele bijzondere momenten voor mij. Te zien hoe belangrijk hij voor haar is op die leeftijd. Ik zag hoe hij haar leerde vertrouwen op zichzelf. Hoe zij aan het einde van dat levensjaar al met een been in een meer zelfstandig leven stond.  

    ‘Verrouwen’

    16 x vertrouwen, maar ook 16 x verder werken aan mijn verdriet: ‘verrouwen’.

    Podcast

    Luister naar het interview van Winny Bos (Doodnormaal) met Rosa van Ederen.

    Museum of Humanity

    Deze maand en maart 2022 is de tentoonstelling van Rosa nog te zien in Museum of Humanity – Zie Agenda 2021. (de geplande samenkomst van december 2021 heeft in verband met de Coronamaatregelen geen doorgang kunnen vinden. Als het mogelijk is plannen we nog een nieuwe datum voor een samenkomst in Museum of Humanity voor einde maart).

    Andere Verlaat Verdriet-ers over verlaat verdriet

    Boeken

    • Elle van Lieshout: Tante
      EAN: 9789089672315
    • Elle van Lieshout: Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging
      EAN: 9789089673121
    • Gijs van der Sanden: De dingen die je vergeet. Rouwen voor beginners.
      EAN: 9789026343056
    • Lisanne van Sadelhof: Je bent jong en je rouwt wat
      EAN: 9789493168343
    • Kira Wuck: Knikkerkoning
      EAN: 9789463810050
    • Tatjana Almuli: Ik zal je nooit meer
      EAN: 9789038809281

    Theater

    • Aaf Brandt Corstius: Welkom in mijn zielige jeugd

    Rouw kent geen tijd

    Titia Liese, 8 jaar toen ze haar moeder verloor, onderzocht als ervaringsdeskundige in haar jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Haar bevindingen heeft Titia ondergebracht in de theorie die ze heeft ontwikkeld over Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    YouTube: Rouw kent geen tijd. 

  • | |

    Kira Wuck: Knikkerkoning

    DoorTitia Liese

    Dubbel ouderverlies

    Op haar zestiende is Kira Wuck wees geworden. In Knikkerkoning beschrijft ze haar roerige jeugd. Een jeugd waarin jong ouderverlies ook in doorgegeven problematiek een grote rol speelt.

    Citaat

    Amsterdam

    Jaren ’70, Amsterdam. Daar ontmoeten Anne en Otto elkaar. Zij komt uit Finland, waar ze als enig kind bij haar moeder woonde, die haar inschreef voor een studie medicijnen in de hoop dat ze een betere toekomst zou krijgen. Hij, de knikkerkoning, is de derde zoon uit een groot gezin, en mikpunt van zijn strenge Indische vader die na het overlijden van de moeder van Otto hertrouwt en een nieuw gezin sticht.

    Ommekeer

    Anne en Otto zijn vrije geesten die niets liever willen dan ontsnappen aan hun verstikkende opvoeding. Ze vertrekken ieder op eigen houtje naar Amsterdam, het beloofde land van hippies en flowerpower. Maar in deze vrijheid is het makkelijk om te verzuipen: in de krakersscene zijn vrije seks, drugs en de verkeerde vrienden vast onderdeel van het dagelijks bestaan. Met vallen en opstaan proberen Anne en Otto zich staande te houden. De grote ommekeer komt wanneer Anne zwanger blijkt te zijn. Baby Jane zal hun leven veranderen.

    Debuutroman

    Voor haar debuutroman Knikkerkoning liet Kira Wuck zich royaal inspireren door het verhaal van haar kleurrijke ouders, die ze op jonge leeftijd verloor. Met prachtige beelden en haar fijngevoelige stijl weet ze hen en het Amsterdam van die tijd tot leven te wekken.

    Luister

    Podcast
     Gijs Groenteman interviewt Kira Wuck  

    Lees

    Kira Wuck over Kira Wuck 

  • | |

    Een plek onder de zon voor Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Een eigen plek onder de zon

    ‘SUPER-gaaf dat je dit doet!’ Eén van de vele enthousiaste reacties die ik afgelopen maanden kreeg. Ik had dat niet verwacht. Niet bedacht. Dat zoveel mensen in mijn omgeving – inclusief Verlaat Verdriet-ers! – zo enthousiast zouden gaan reageren. Wat een geweldige opsteker voor iets wat ik een half jaar geleden in de verste verte niet had bedacht. Een huis kopen. In Italië. Op de Rocca van Codiponte. Een huis dat ik zo gauw als mogelijk is een bestemming wil geven voor Verlaat Verdriet-ers. En voor ‘pelgrims‘ die een plek zoeken om hun levensverhaal te onderzoeken. Vorm te geven. Te schrijven. Een eigen plek onder de zon!

    Restaureren

    Een huis met – nu nog – een groot gat in het dak (als gevolg van de aardbeving van een aantal jaren geleden). Herstel nodig dus. Het huis aardbevingsbestendig maken. Restaureren. Met respect voor de vele middeleeuwse elementen in, om en aan het huis. Een huis met een bijzondere, grote zaal. Met een enorme onder-keldering onder het hele huis. Middeleeuwse gewelven. Een middeleeuwse waterput. Een groot balkon. En een klein Romeo-en-Juliette-balkon aan de kant van het pleintje.
    In november 2021 maakte Maartje foto’s en (korte) video’s voor me om me zowel de buitenkant als de binnenkant van het huis te laten zien. Zie de blogs hieronder. Loop, en kijk mee

    Welkom

    Het zal nog even duren voor het huis beschikbaar voor het gebruik dat ik voor ogen heb, maar weet dat je nu al van harte welkom bent voor de schrijfretreat 2022 De weg van liefde (Datum nog nader af te stemmen met Maartje Schonefeld).

    Volg ons

    Het is nu februari 2022. Er is op dit moment nog geen sprake van bouw-werkzaamheden aan het project. Volg de blogs als je benieuwd bent naar ons avontuur op de Rocca di Codiponte!