Verantwoordelijkheid.
Een veel gebruikte term in onze tijd.

Verantwoordelijkheid nemen voor:
je eigen leven;
je proces;
je werk;
je kinderen;
jezelf (of is het: voor je zelf (?).
je volwassen-zijn.
Noem maar op. Het wordt zo gemakkelijk gezegd. En het is zo gemakkelijk gezegd. Maar wat betekent: verantwoordelijkheid nemen voor een situatie eigenlijk voor Verlaat Verdriet-ers? Als je in je jeugd hebt geleerd je aan te passen aan de situatie die ontstond voor en tijdens het overlijden(sproces) van je ouder? En na de dood van je ouder aan nog veel meer nieuwe situaties (zie: verliezen en transities)? Keer op keer op keer je aanpassen aan een nieuwe situatie (die in veel gevallen niet goed voor je was, en zelfs in veel gevallen steeds slechter voor je uitpakte). Aanpassen, aanpassen, aanpassen tot je geen idee meer hebt wie je zelf bent en wat je zelf wilt.

Veel Verlaat Verdriet-ers is dat overkomen. Met als gevolg dat ze als volwassene geen hebben idee wie ze eigenlijk zijn en wat ze eigenlijk willen. Verantwoordelijkheid nemen? Hoe doe je dat als je van jongs af aan hebt geleerd in de eerste plaats rekening te houden met de behoeften van anderen, zoals bijvoorbeeld van je overgebleven ouder? Als je geen last wilde veroorzaken?

Wat is verantwoordelijkheid eigenlijk? Volgens Van Dale is verantwoordelijkheid zorg en toewijding die voor iets vereist zijn. Op andere plaatsen vind je verantwoordelijkheid vooral in de betekenis van aansprakelijkheid, veelal verbonden aan schuld.

Verantwoordelijkheid nemen: een lastige opgave voor volwassenen die er eigenlijk nog zo vaak naar verlangen dat er voor hen wordt gezorgd. Omdat ze in zorg, toewijding en onvoorwaardelijk aanwezig kunnen zijn zo veel zijn misgelopen. Die het diep van binnen eigenlijk (nog steeds) vanzelfsprekend vinden dat er voor hen gezorgd wordt.

In het boek De Lachende Boeddha van Ton van Gelder en Fiona de Vos (zie: bibliotherapie) kwam ik een mooie en verruimende betekenis tegen van verantwoordelijkheid, namelijk via het Engelse woord Responsibility: de manier waarop je respons – antwoord – geeft op een ontstane situatie. Vanuit dat perspectief gezien hebben Verlaat Verdriet-ers al op heel jonge leeftijd verantwoordelijkheid genomen voor een ontstane situatie (en zijn dat vaak blijven doen en doen het in veel gevallen nog steeds).

Een ander perspectief. Een andere manier van kijken en voelen over de betekenis van een woord kan je zoveel ruimte geven om veranderingen aan te brengen.
Je hebt naar vermogen verantwoordelijkheid genomen voor de ontstane situatie en gehandeld. Het is tijd geworden om je te realiseren dat je dat vermogen aan kunt passen aan de mogelijkheden die je nu – als volwassene – hebt.