• | |

    Je vader verliezen voor je geboorte

    DoorTitia Liese

    Je vader verliezen voor je geboorte.
    Zo heel veel kinderen overkomt het niet. Maar het gebeurt.

    Foto

    De foto die op de schoorsteenmantel staat. De vader over wie niet meer gesproken wordt. De man wiens aanwezigheid ooit alleen nog in een foto zichtbaar is.
    En in jou. En in je zussen.

    Vader

    Je vader overleed in 1943, na te zijn opgepakt door de Duitsers.

    Een leven is voorbij gegaan.
    Een vader die je niet bewust hebt gemist. Jouw vader.
    Je hebt het goed gedaan in je leven. Materieel ontbrak het je aan niets. Je werk is een grote liefde van je geweest.
    En je vader. Ach ja, je vader……..
    Er zijn toch ergere dingen in het leven.

    Tot je met pensioen gaat.
    Of eigenlijk: als je kleinzoons hebt gekregen.
    Je realiseert je ineens: mijn kleinkinderen zullen nooit weten wie hun overgrootvader was. Wat hij deed. Hoe het komt dat je oma haar vader niet heeft gekend.

    Reconstructie van een vader

    Dit overkwam mijn nicht Mart Benders.
    Ze ging met pensioen na een werkzaam leven in de muziek.
    Kreeg twee kleinzoons.
    Realiseerde zich: mijn kleinzoons zullen nooit weten wie hun overgrootvader was.

    Ze ging op zoek naar haar vader.
    Werd uitgenodigd door een uitgever om haar zoektocht in boekvorm uit te geven.
    Haar zoektocht ging door. Ze bracht haar zoektocht onder in een werkbaar manuscript.

    Leraar in oorlogstijd

    Gisteren vond de presentatie plaats van haar boek: Leraar in oorlogstijd.
    Subtitel van het boek: Reconstructie van een vader.
    Een bijzonder moment om bij aanwezig te zijn.
    Vooral toen Mart het filmpje toonde dat ze een aantal jaren geleden kreeg van een oud-leerling van haar vader. Een filmpje uit 1941. Met bewegende beelden van haar vader.

    Het is altijd de moeite waard om op zoek te gaan naar je vroeg overleden ouder.
    Ook al heb je hem, zoals Mart, niet gekend omdat hij overleed voor je geboorte.

    https://www.bruna.nl/boeken/leraar-in-verzet-9789045219721

  • | |

    Hoe zorg ik goed voor mijzelf?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe zorg ik goed voor mijzelf?

    Antwoord

    Voor jezelf zorgen is voor veel mensen die jong een ouder hebben verloren een moeilijke opdracht.  Toch kun je er op verschillende manieren zorg voor dragen, dat je je wat beter voelt.

    Goede zorg voor jezelf

    Warmte

    Voel je de intense kou van eenzaamheid tot in je botten? Hul jezelf in een kleurige, warme deken, zet je lievelingsthee, gun jezelf een lekkere massage, zet de muziek aan waar je het meeste van houdt en vergeet vooral nooit de simpele remedie van de ouderwetse, warme kruik.

    Contact

    Voel je het verdriet van het afgescheiden zijn? Oefen je in het leggen van contacten. Het warme bad van contact doet wonderen.

    Voel je dat je in een isolement terecht dreigt te komen? Vraag een vertrouwde persoon om betrokken getuige te zijn van je proces en je op te vangen en te steunen als dat nodig is. Misschien denk je dat uitgerekend jij zo iemand nooit zult vinden. Realiseer je dan dat de zoektocht naar iemand, die bereid is er helemaal voor je te zijn, deel uitmaakt van het proces waar je nu mee bezig bent. De vraag of zo iemand voor jou bestaat, is op dit moment minder relevant dan jouw bereidheid om zo iemand te vinden.

    Rust

    Ben je ernstig vermoeid van alle emoties? Neem op tijd rust, en rust zonder schuldgevoelens. Je werkt namelijk hard. Niets is meer slopend voor je energie dan deze vorm van geestelijke arbeid. Zit je gevangen in gedachtenketens die je niet kunt stoppen? Stop ermee je af te vragen of yoga iets voor jou kan zijn en meld je aan voor een groep. Ook in jouw buurt zul je mogelijkheden daartoe vinden.

    Heb je jezelf klemgezet in kwaadheid die je niet op een heilzame manier kunt uiten? Ga op zoek naar mogelijkheden om lichaamswerk te doen, bijvoorbeeld bio-energetica.

    Liefde

    Beschik je, voor je gevoel, niet over het benodigde geld om goed voor jezelf te zorgen? Spreek de vindingrijkheid aan die ook jij hebt moeten ontwikkelen en zoek naar nieuwe wegen om liefde te geven. De stroom van liefde die je daarmee op gang brengt zal ook jou verwarmen en je verzorgen.

    Verslavingen

    Voel je dwingende behoefte aan alcohol of drugs? Ze helpen je nooit verder. Integendeel. Ze vergroten alleen maar je gevoelens van angst en ongemak. Afblijven is eigenlijk heel simpel, wat overigens iets anders is dan gemakkelijk.

    Denk je dat je het niet redt zonder anti-depressiva? Overleg met je arts. Anti-depressiva kunnen je helpen je minder oncomfortabel te voelen, maar ze helpen je meestal niet vooruit.

    Sleutel

    Zit je gevangen in negatieve gedachten en emoties over jezelf en de wereld om je heen? Achter elke emotie schuilt een grote kracht. Ook bij jou. Als je begrijpt dat ook jouw negatieve gedachten en emoties geladen zijn met je eigen kracht, zul je begrijpen hoe groot die kracht eigenlijk is. Als je begrijpt dat je van elke negatieve gedachte een positieve kunt maken, heb je één van de belangrijkste sleutels van een verlaat rouwproces in handen.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | |

    Hoe ga ik om met de ongemakken van een verlaat rouwproces?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met de ongemakken van een verlaat rouwproces?

    Oncomfortabel

    Regelmatig zul je je ongemakkelijk en oncomfortabel voelen.
    Het is echter noodzakelijk dat je deze ongemakken leert verdragen. Je kunt de pijn namelijk pas grondig opruimen, als je hem eerst hebt leren kennen. En dat doe je door er helemaal doorheen te gaan.

    Pijn en verdriet

    Pijn en verdriet accepteren op het moment dat ze zich voordoen, is de enige manier waarop je je rouwproces doorgang kunt laten vinden.
    Weerstand en verzet tegen je gevoelens, hoe begrijpelijk ook, blokkeren de voortgang van je proces. Het is daarom belangrijk voor je om je te realiseren dat weerstand en verzet gevoelens zijn die bij een veranderingsproces horen.

    Accepteren

    Accepteren dat ook deze gevoelens er kunnen zijn, en je er niet tegen verzetten, helpt je verder in je proces.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | |

    Is verlate rouw altijd gecompliceerde rouw?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Is verlate rouw altijd geompliceerde rouw?

    Antwoord

    Gecompliceerde rouw

    In meest gangbare opvattingen over rouw wordt naast de term rouw ook de term gecompliceerde rouw gehanteerd.
    Van gecompliceerde rouw is sprake als een rouwproces, door oorzaken die van uiteenlopende aard kunnen zijn, niet naar verwachting verloopt. Er kunnen zich dan verschijnselen voordoen, die overeenkomsten vertonen met de complicaties die ook jij kunt gaan ervaren of al ervaren hebt. Zoals bijvoorbeeld ontkenning, weerstand, bagatelliseren. Of bijvoorbeeld ontwijken, moedeloosheid, extreem op jezelf gericht zijn en (fysieke) pijnen. Of misschien juist het tegenovergestelde: gevoelsloosheid.
    Verlate rouw kan dan lijken op gecompliceerde rouw, en in sommige gevallen op pathologische rouw. Op rouw die totaal gestagneerd is.

    Gecompliceerd proces

    Een verlaat rouwproces kan ook voor jou een gecompliceerd proces zijn.
    Niet alleen omdat je het verdriet zo diep hebt weggestopt, maar ook omdat er een heel leven voorbij is gegaan na het moment waarop je ouder stierf. Een heel leven dat, als gevolg van de dood van je ouder, wellicht verre van ongecompliceerd is geweest. Zowel het onaanraakbare verdriet als je gecompliceerde levensloop kunnen van je rouwproces een ingewikkeld en pijnlijk proces maken.

    Het is echter maar de vraag of de termen gecompliceerde rouw en pathologische rouw zonder meer op verlate rouwprocessen van toepassing zijn.
    Er is tot nu toe veel te weinig systematisch onderzoek gedaan naar de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn, om daar geldige uitspraken over te kunnen doen.

    Een verlaat rouwproces kan dus zeker een gecompliceerd proces zijn. De rouw hoeft dan nog geen gecompliceerde rouw en zeker geen pathologische rouw te zijn.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek