-
Vanochtend vertelde een vriendin van me aan de telefoon over een Amerikaanse schrijfster die bij toeval op haar pad kwam. Siri Hustvedt. Nooit gehoord van deze schrijfster. Maar wat mijn vriendin me vertelde maakte me nieuwsgierig. Ik ging op zoek. En vond niet alleen informatie over Siri Hustvedt. Ik vond ook een titel die me aansprak, inclusief de informatie die ik vond over de inhoud van het boek. Ik kon het niet laten. Heb het boek, ondanks de prijs, meteen besteld. Mooi voor m’n weekje Terschelling over twee weken. Ik deel graag met je waarom dit boek me meteen nieuwsgierig maakte. (En ik deel na m’n weekje Terschelling graag mijn ervaring met dit boek).……. Tijdens de toespraak bij haar vaders begrafenis wordt Siri Hustvedt voor het eerst overvallen door een hevige “aanval”. Ze begint te trillen en heeft geen controle meer over zichzelf. In Een geschiedenis van mijn zenuwen volgen we Hustvedt op haar zoektocht naar een diagnose. Is haar aandoening psychologisch van aard, neurologisch of allebei? Heeft deze iets te maken met de plotselinge dood van haar vader of met haar zware migraineaanvallen? Is ze misschien hysterisch?In Een geschiedenis van mijn zenuwen neemt Hustvedt ons mee op een fascinerende reis door de medische geschiedenis, de psychiatrie, psychoanalyse, neurowetenschappen, literatuur en filosofie. Hustvedt biedt met haar heldere, lucide stijl en haar feitenkennis tevens inzicht in het wezen van ons bewustzijn en ongrijpbare fenomenen als het geheugen, dromen en trauma’s……..Een geschiedenis van mijn zenuwen (Bezige Bij, 2010) is, voor zover ik heb kunnen zien, alleen nog 2e hands verkrijgbaar. Andere boeken van Siri Hustvedt vind je bij de boekhandel (of bij de Bezige Bij ).
-
Wat mij raakt: workshop Verlaat Verdriet
Donderdagmiddag 9 juni 2022. Als gewoonlijk maak ik de mappen klaar die ik altijd uitdeel aan de deelnemers van de workshop Verlaat Verdriet. In de map een werkboek, een notitieboekje, teksten, songs en gedichten die allemaal op hun eigen manier iets te zeggen hebben over Verlaat Verdriet en (verlate) rouw.
Hoewel ik het gedicht al zo vaak in handen heb gehad bij het klaarmaken van zoveel mappen voor zoveel workshops, valt mijn oog op de eerste zinnen uit Wat mij raakt. Wat mij raakt is een gedicht van Rainer Maria Rilke:
Men moet de dingen aan de eigen, stille,
ongestoorde ontwikkeling over laten,
die diep van binnen komt
en die zich door niets laat haasten of versnellen;
eerst volledig rijpen – en daarna baren…Workshop verlaat Verdriet
Workshop Verlaat Verdriet van 9, 10 en 11 juni 2022. Met de tekst van Rilke nog in mijn hoofd beginnen we donderdag-avond aan de workshop. Hoe bijzonder is het dan om een workshop mee te maken waarin de tekst van dit gedicht in de loop van de dagen bij de deelnemers langzaam maar zeker werkelijkheid wordt.
Wat een mooie deelnemers.
En wat een bijzondere workshop.Het hele gedicht deel ik graag met je.
Wat mij raakt
Men moet de dingen aan de eigen, stille,
ongestoorde ontwikkeling over laten,
die diep van binnen komt
en die zich door niets laat haasten of versnellen;
eerst volledig rijpen – en daarna baren…Rijpen zoals een boom die zijn sapstroom niet stuwt
en die rustig in de lentestormen staat,
zonder angst, dat er straks geen zomer kan komen.Die zomer komt toch!
Maar hij komt alleen bij de geduldigen
die leven alsof de eeuwigheid voor hen ligt
zo zorgeloos stil en wijds…Men moet geduld hebben
met de onopgeloste zaken in ons hart
en proberen de vragen zelf lief te hebben,
als gesloten kamers,
en als boeken die in een zeer vreemde taal
geschreven zijn.Het komt er op aan alles te leven.
Als je de vragen leeft,
dan leef je misschien langzaam maar zeker
zonder het te merken op een goede dag
het antwoord in. -
De dag dat ik mijn vader en mijn moeder begroef
Bij het boek dat ik vorige week kocht in de boekhandel (Geen tijd verliezen) kreeg ik het kleine boekje Zonnegloren cadeau. Een kleine bundel korte verhalen, samengesteld door Matthijs van Nieuwkerk.
Herbegraven en cremeren
In de trein, op weg naar Terschelling, sla ik het boekje open. In de Inhoud valt mijn oog meteen op het korte verhaal van Heleen van Royen De dag dat ik mijn vader en mijn moeder begroef. Herbegraven en cremeren zijn thema’s die nogal eens spelen bij Verlaat Verdriet-ers (lees ook: Herbegraven en cremeren, blz 108 in Gat in je ziel). Daarom deel ik een fragment uit het korte verhaal van Heleen van Royen graag met je. Het cadeau-boekje is vast nog voorradig in de boekhandel.
……….Ik strek mijn hand uit naar de bekleding en raak die aan. En dan gebeurt het: het universum scheurt open en ik word in een wormgat gezogen. Van het ene op het andere moment ben ik weer dertien jaar. Het is 1978. Mijn vader is dood. Ik breek. Ik begin te jammeren en onbedaarlijk te huilen. We hebben nooit afscheid van elkaar genomen, want hij vertrok als een dief in de nacht en was daarna bijna een week vermist. Nu is hij hier. Dichter bij hem ben ik in geen veertig jaar geweest……
Zonnegloren
-
Traumasporen in: Geen tijd verliezen
Pyama-Pinksterdag
Een van de vreselijkste eigentijdse woorden die ik ken: pyama-dag. Kun je je iets bedenken dat suffer is dan een pyama-dag? Echt. Een vreselijk woord. En wat deed ik tweede Pinksterdag 2022 op Terschelling? JAAA. Een pyama-dag. Een hele dag regen. Onafgebroken. Een hele dag binnen. In m’n huisje. Lezen. Lezen. En nog eens lezen.
Geen tijd verliezen
Op het allerlaatste moment voor ik naar Terschelling vertrok bestelde ik bij de plaatselijke boekhandel de biografie van Jolande Withuis over Jeanne Oosting: Geen tijd verliezen. Jeanne Bieruma Oosting. Kunstenares. Schilderes. Grafica. Biertje voor intimi.
Wat kan een regendag in je eentje in je huisje op Terschelling heerlijk zijn. Lezen. Lezen. En nog eens lezen. Over een adelijk meisje uit de vorige eeuw dat zich vrij vocht uit haar bekrompen adelijke familie. Zeer getalenteerd. Tegen de traditie en de mores van die tijd in kiest ze voor een leven als werkende vrouw die haar eigen kost verdient. Succesvol in een leven als kunstenaar, waarin ze evenzeer leed onder afwijzing. Gevoelens van afwijzing. (Innerlijke) eenzaamheid. Angst voor de toekomst. Verliesangst.
Traumasporen
Dochter van een schatrijke moeder. Een adelijke moeder, die als vierjarig kind háár moeder verloor. Geboeid lees ik dit prachtige boek van biografe Jolande Withuis. Zo mooi geschreven. Zo goed gedocumenteerd. Het leven van Jeanne Oosting. Friesland. Achterhoek. Den Haag. Parijs. Amsterdam. Achterhoek. Ik geniet van deze terugblik in de wereld van de kunst en de kunstenaars van de 20e eeuw. Een vrouwenleven van een vrijgevochten, zelfstandige vrouw. Geboren in 1898. Overleden in 1994.
Maar het meest geboeid lees ik over kwellingen die je, als je de thema’s (her)kent, voor een groot deel terug kunt leiden naar Verlaat Verdriet-thema’s. In de relatie van haar ouders. Het desastreuze huwelijk. De ingewikkelde relatie tussen een bemoeizuchtige moeder, en een naar onafhankelijkheid snakkende dochter. Aantrekken. Afstoten. In een (bijna) onophoudelijke stroom. Angst voor afwijzing. Innerlijke eenzaamheid. Eindeloos verlangen naar intieme relaties. Vernederingen. Zelfvernederingen. Wanhoop. Depressies.
Nee – ik heb geen tijd verloren op deze pyama-dag.
Lezen. Lezen. En nog eens lezen in Geen tijd verliezen.Boek
Ben je benieuwd naar de trans-generationele traumasporen in dit boek?
Geen tijd verliezenTentoonstellingen




