Vroeg verloren, documentaire van Liesbeth Rasker

‘Waarom ben je niet eerder gekomen?’ vraagt de vroegere oppas van Liesbeth Rasker aan haar. ‘Waarom heeft het zo lang geduurd voordat je bij me bent gekomen?’

Vroeg verloren

Is er een antwoord op deze vragen? Een ander antwoord dan: ‘Het was er de tijd nog niet voor’? Afgelopen zomer werd de documentaire Vroeg verloren uitgezonden. Journaliste Liesbeth Rasker (1988) maakte deze documentaire voor 2DOC, in samenwerking met documentairemaakster Tessa Louise Poppe. Vier jaar hebben ze samen aan dit project gewerkt. Een intensief proces van ontmoetingen, onder meer met familieleden en bekenden. Maar ook van indringende gesprekken met Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten. Een intensief proces van onderzoeken. Van maken. Van verwerken. En helen.

Oké

Lang heeft Liesbeth Rasker geleefd met de overtuiging ‘Mijn moeder is dood. Maar dat is oké.’ Na een nieuw ingrijpend verlies bleek die overtuiging niet langer houdbaar te zijn. Door in Vroeg verloren het verleden te ontrafelen, en niet langer het verdriet om het verlies te ontkennen, komt ze – voorzichtig, stap na stap –  steeds dichter bij haar moeder.

Een stroom van reacties

Een stroom van reacties kwam naar me toe na de uitzending van Vroeg verloren. Liesbeth Rasker heeft met haar zoektocht een heel gevoelige snaar geraakt, bij veel Verlaat Verdriet-ers. Ook bij de Verlaat Verdriet-ers die tot op dat moment de gevolgen van het vroege verlies van hun ouder(s) niet herkenden. Of niet erkenden. Of, evenals Liesbeth Rasker zelf, het verlies bagatelliseerden. ‘Mijn ouder is dood. Maar dat is oké.’

Toeval?

Is het toeval dat Liesbeth Rasker, evenals veel ervaringsgenoten, het verlies zo diep heeft weggestopt dat het onaanraakbaar is geworden? ‘Nee’ denk ik. ‘Dat is geen toeval.’

• De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder is – nog steeds – een blinde vlek. Zowel bij Verlaat Verdriet-ers zelf, als bij hulpverleners.
• Verlaat Verdriet-ers relateren moeilijkheden die ze ondervinden vaak niet aan het vroege verlies van hun ouder(s).
• Ook als ze geen specifieke klachten hebben, maar het gevoel hebben dat ze niet voluit kunnen leven – of bijvoorbeeld gevoelig zijn voor depressies of burn-out – zien ze geen oorzakelijk verband met het vroege verlies van hun ouder.
• Verlaat Verdriet-ers die bij een hulpverlener terecht zijn gekomen kunnen ook dan nog steeds de deur potdicht houden. Ook als een hulpverlener hint in de richting van jong ouderverlies. ‘Nee hoor. Dat is al zo lang geleden. Daar heb ik geen last  van.’
• Veel Verlaat Verdriet-ers voelen schaamte dat ze het vroege verlies van hun ouder(s) nog steeds niet hebben verwerkt. ‘Dat moet toch allang klaar zijn?’ Ze praten liever niet over iets wat ze allang ‘achter zich hadden moeten laten’. De schaamte is te groot.

 Wat hulpverleners kunnen doen

• Verlaat Verdriet en verlate rouw is gelaagde en complexe problematiek. Ben je hulpverlener? Wil je meer weten over deze complexe – en tegelijkertijd boeiende – problematiek? In een gevarieerd en bijzonder programma delen wij, Verlaat Verdriet-ers op zaterdag 5 april 2025 onze kennis uit ervaring met je. Er gaat een wereld voor je open!
• Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen op zaterdag 5 april 2025. Volg ons op Facebook en op LinkedIn, zodat je je snel kunt aanmelden aan de Aanmeldingsprocedure voor het symposium beschikbaar is.

Wat Verlaat Verdriet-ers kunnen doen

• Kijk nog eens goed naar de documentaire Vroeg verloren. Wat zie je en wat hoor je nu je het nog eens ziet? Maak aantekeningen van wat je hoort en ziet, zodat je dat later nog eens terug kunt lezen. Je zult daar veel aan hebben!
• Lees de boeken die Verlaat Verdriet-specialist Titia Liese heeft geschreven vanuit haar langjarige werkervaring met Verlaat Verdriet-ers.
• Lees over jong ouderverlies. Zeker in de afgelopen jaren heeft een aantal Verlaat Verdriet-ers hun verlieservaringen gepubliceerd in boeken. Of  – evenals Liesbeth Rasker heeft gedaan – dichterbij gebracht in de vorm van documentaires. Je vindt een uitgebreide boekenlijst op de website Kenniscentrum Verlaat Verdriet. Boeken en documentaires met de ervaringsverhalen van Verlaat Verdriet-ers vind je specifiek gerubriceerd op deze website.
• Kijk en luister naar Rouw kent geen tijd. In dertien modules op YouTube deelt Titia Liese de theorie die ze in de loop van de jaren uit haar intensieve werk met Verlaat Verdriet-ers heeft ontwikkeld.
• Lees over Verlaat Verdriet, verlate rouw en de vele thema’s die daarbij horen op de zeer uitgebreide website Verlaat Verdriet.