• | | | | | | |

    Emily Brontë: Woeste hoogten

    DoorTitia Liese

    Emily Brontë

    Emily Brontë, 1818-1848, drie jaar als ze haar moeder verliest. Vijfde van zes kinderen. Vader dominee: afstandelijk, eerzuchtig, streng. Na de dood van haar moeder komt een ongetrouwde zus van haar moeder voor het gezin zorgen. Afstandelijk. Niet betrokken bij de kinderen. Het gezin verhuist naar een klein, verlaten en onherbergzaam dorp. Het huis is grauw en somber. Vader sluit zich op in zijn studeerkamer. Voedt zijn kinderen op met harde hand, tekenlessen (Emily was ook niet onverdienstelijk schilderes/tekenares), schrijfonderricht, Latijn en de klassieken.

    Kwetsbare gezondheid

    Als Emily zes jaar is moet ze, samen met drie van haar oudere zussen, naar kostschool. Twee van haar zussen sterven daar binnen een jaar: Maria en Elisabeth. Vanaf haar vijftiende naar kostschool in België. Gaat terug naar haar geboortestreek. Emily heeft een kwetsbare gezondheid. Isoleert zich van haar omgeving, heeft – en legt – weinig contacten met andere mensen. In 1847 verschijnt haar boek Wuthering Heights, dat vanaf de verschijning tot op heden de gemoederen sterk bezig houdt. Op dertigjarige leeftijd overlijdt Emily Brontë door tuberculose.

    Woeste hoogten

    Woeste hoogten is het verhaal van de onmogelijk tragische, gepassioneerde, wraakzuchtige liefdesgeschiedenis tussen Heathcliff en Catherine Earnshaw. Heathcliff, wees, vondeling met een duister verleden. Een destructieve relatie die ook op de volgende generaties nog grote invloed heeft.

    Jong ouderverlies

    In recensies over het boek en de film lees ik wel over Emily Brontë, over Heathcliff, over hun relatie. Maar als je zowel het boek, de film(s) als de levensgeschiedenis van Emily Brontë leest vanuit het perspectief van de levenslange invloed van jong ouderverlies: wat zie je dan? Nooit ingeloste verlangens naar intimiteit? Intens verlangen gezien te worden? Erkend? Intens verlangen naar onvoorwaardelijk aanwezig mogen zijn? Iemands belangrijkste mens zijn? Niet voluit kunnen leven? Panische angst voor afwijzing? Zelfondermijning? Zelfhaat?

    Film

    Het boek las ik lang geleden. Of ik de film ga zien: dat weet ik nog niet. Eerst volgende week naar Sentimental Value – een film waarin de gevolgen van jong ouderverlies als thema centraal staan.

    Lezen

    Boek

    Zien

  • | |

    Verlaat Verdriet, en complicaties rondom je geboorte

    DoorTitia Liese

    In oktober jl, in Codiponte tijdens onze schrijfretraite De weg van liefde, ontstond het plan. Gisteren kwamen we bij elkaar. Anne – 9 jaar toen ze haar moeder verloor, neonatoloog. Jolanda – 14 maanden toen ze haar moeder verloor, orthopedagoog. Marian – 3,5 jaar toen ze haar moeder verloor, 19 jaar toen ze haar vader verloor, persoonlijk begeleider. Ikzelf (Titia) – 8 jaar toen ik mijn moeder verloor, Verlaat Verdriet-specialist.

    Complicaties

    Mijn eigen geboorte verliep verre van ongecompliceerd. Op het allerlaatste moment met de keizersnede uit mijn moeder gerukt, meer dood dan levend. De eerste dagen van m’n leven in een ‘zuurstofkastje’. Maar nee, ik wist het zeker in de eerste 20 jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk. Ik moet niet doen alsof het bij mij allemaal een beetje erger is dan bij andere Verlaat Verdriet-ers omdat mijn eigen start zo moeizaam was.

    Aandachtspunt

    Het bleef in al die jaren wel een aandachtspunt bij me. De vele Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de loop van de jaren heb gewerkt. De signalen die ik dacht te zien. Te horen. Er was niet alleen voor mij een complicatie. Ik zag meer. Hoorde meer. Ik zag overeenkomende kenmerken. Gebruikelijke kenmerken van Verlaat Verdriet-ers, maar dan nog veel sterker. Ik hoorde ze. Steeds meer werd me duidelijk: er is wel degelijk iets aan de hand. Complicaties rondom je geboorte. Voor je geboorte. Tijdens je geboorte. In de eerste 1000 cruciale dagen van je leven.

    Kenmerken

    Ik zag en hoorde de gevoelens van je altijd een buitenstaander voelen. Geen deelnemer te zijn. Ten diepste altijd het gevoel te hebben: er is niemand voor mij. Ik sta er helemaal alleen voor. Diepe angsten voelen die je niet goed thuis kunt brengen, ondanks alles wat je in je verlate rouwproces al hebt gedaan. De manier van aandacht trekken. Altijd de negatieve optie kiezen, ook al wil je heel graag anders. Je verantwoordelijk voelen voor dingen waar je helemaal niet verantwoordelijk voor bent. Zoals bijvoorbeeld het overlijden van je moeder tijdens, of vlak na je geboorte. Doorgegeven angsten in de vrouwenlijn als het gaat om zwangerschap en bevalling. En: hoe kun je moeder zijn als je het moederschap van je moeder niet of nauwelijks hebt meegemaakt.

    Een Verlaat Verdriet-ster schreef me: ‘Ook ben ik op dit moment erg bezig met mijn geboorte en het ongeveer 2 maanden alleen liggen in de couveuse. Wat dat met mij gedaan moet hebben. Helemaal alleen liggen huilen en vechten. En vechten doe ik nu denk ik nog steeds, met mijn man, onze kinderen en mezelf.‘

    Dat is waar we ons gisteren gedachten over hebben gemaakt. Op welke manier kunnen we een handreiking maken voor bewustwording van de mogelijke invloed van complicaties rondom geboorte op Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Uitnodiging

    Gaat dit ook over jou?
    Heb je het gevoel dat je een bijdrage kunt en wilt leveren aan dit initiatief?
    Stuur een mailtje naar Titia Liese : Titia@verlaatverdriet.nu