• | | | |

    Tips voor Verlaat Verdriet: kwetsbaar gebied

    DoorTitia Liese

    Kwetsbaar gebied: niet betreden

    Een van de pijnlijke bijwerkingen van het tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies zijn de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers nog wel eens te horen krijgen. De meest voorkomende hebben we op een rijtje gezet. Lees ze eens en realiseer je, ook als je hulpverlener bent: hoe goed bedoeld ook: je betreedt kwetsbaar gebied.

    • Gelukkig kun je je vader niet missen als je hem niet hebt gekend.
    • Iedereen heeft weleens wat.
    • Ouders die gescheiden zijn, da’s toch veel erger?
    • Dat kan toch niet de enige oorzaak zijn?
    • Verlaat Verdriet – nee, nooit van gehoord.
    • Kom op, kijk eens vooruit!
    • We gaan het nu niet meer hebben over iemand die al zo lang dood is.
    • Je idealiseert je moeder/je vader.
    • Als je weet waar het vandaan komt, kun je het ook oplossen.
    • Je leeft NU hoor.
    • Gelukkig is er tegenwoordig veel meer aandacht voor de kinderen.
    • Zit je daar nou nog mee?

    Mijn leven verloren

    ‘Cara vita che mi sei andata perduta, con te avrei fatto faville se solo tu non fosti andate perduta.’ *

    Een andere pijnlijke bijwerking van het tekort aan kennis zijn de misdiagnoses die Verlaat Verdriet-ers krijgen. Misdiagnoses die het leven van Verlaat Verdriet-ers tot een hel kunnen maken. Een bekend voorbeeld daarvan is de Italiaanse dichteres Almelia Rosselli, 1930-1996, 7 jaar toen ze haar vader verloor, 18 jaar toen ze haar moeder verloor. Overleden in 1996, door zelfdoding. Een leven lang ging ze gebukt onder zware depressies en de diagnoses Paranoïde Schizofrenie en Parkinson. Diagnoses die ze altijd heeft bestreden als onjuiste diagnoses. In 1996 maakte ze een einde aan haar leven – evenals de door haar bewonderde schrijfsters Virginia Woolf (1882-1941, 13 jaar toen ze haar moeder verloor) en Sylvia Plath (1932-1963, 8 jaar toen ze haar vader verloor).

    * ‘Mijn allerliefste leven dat voor mij verloren is gegaan, wat zou ik hebben gestraald als je maar niet verloren was gegaan.’
    Almelia Rosselli, dichteres en musicienne

    Lees meer

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Boeken van Titia Liese

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #handreikingenbijverlaatverdriet #tipsvoorverlaterouw #kwetsbaargebied

     

  • | | | |

    Hoe lang ben je als Verlaat Verdriet-er slachtoffer?

    DoorTitia Liese

    Slachtoffer

    Steeds weer kom ik het tegen in mijn Verlaat Verdriet-praktijk. Verlaat Verdriet-ers die zo bang zijn het stempel ‘slachtoffer’ te krijgen dat ze er alles aan doen om de wereld te laten zien: Ik ben geen slachtoffer! NEE! Ik ben geen slachtoffer! Soms al een leven lang laten ze aan de buitenkant zien: ‘Ik ben geen slachtoffer!’, terwijl ze zich van binnen eigenlijk een stuurloos wrak voelen. Maar ze houden vol te laten zien: Ik ben geen slachtoffer! Ironisch genoeg zijn het vaak juist deze Verlaat Verdriet-ers die onder die stoere buitenkant wel degelijk slachtoffer zijn.

    Wat is slachtoffer in Verlaat Verdriet-verband

    Slachtoffer ben je als je wordt geconfronteerd met omstandigheden die groter zijn dan jij. Invloeden die jouw hele leven ingrijpend veranderen, maar waar jij geen invloed op hebt. Die gebeuren zonder dat jij dat kan voorkomen. Verlaat Verdriet-ers hebben dat aan den lijve ervaren. Je ouder overleed. Je hele leven veranderde. Jij kon niets doen om dat niet te laten gebeuren. Je stond machteloos tegenover de invloed die oneindig veel machtiger was dan jij. De dood.

    Machteloosheid

    Dat betekent dat je slachtoffer was. Slachtoffer van een invloed die jouw leven onomkeerbaar veranderde. Waar jij geen invloed op had. Op dat moment was je machteloos. Slachtoffer. In mijn visie is het van doorslaggevend belang te erkennen dat je slachtoffer was. Pas dan kun je onderzoeken wat dat voor jou heeft betekend. Wat dat nu nog voor je betekent. Je kunt pas veranderen als begrijpt waar die gevoelens van machteloosheid vandaan komen. Hoe ze jou parten spelen in een rouw- en veranderproces dat zoveel van je vraagt.

    Veranderkracht

    Een verlaat rouwproces is een ingrijpend proces van rouw en verandering. Een proces waarin je, vaker dan je lief zal zijn, overvallen kunt worden door gevoelens van machteloosheid. Gevoelens die jou verlammen. Oude gevoelens van machteloosheid, die jou ervan weerhouden verder te gaan. Een verlaat rouwproces is een proces waarin je ervaringen uit je jeugd onder ogen moet zien, voordat je de invloed die ze nu nog op je hebben kunt veranderen. Veranderen van gevoelens van machteloosheid naar gevoelens van veranderkracht. Je was slachtoffer. Maar je hoeft het niet te blijven.

    Erkennen

    Erkennen dat je slachtoffer was. Dat slachtoffer zijn betekent dat gevoelens van machteloosheid keer op keer op kunnen spelen in je proces. Gevoelens die jou keer op keer verhinderen te doen wat je te doen staat, zolang je ze niet herkent als oude gevoelens die als een duveltje uit een doosje op kunnen spelen als je ze het minst verwacht. Kies voor de moed om verder te gaan. Te onderzoeken wat onderzoek nodig heeft. Er zal een nieuwe wereld voor je opengaan. Je hebt een leven te winnen!

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Verlaat Verdriet-symposium Teruggaan om verder te kunnen neemt je als hulpverlener mee naar kennis en kunde uit ervaring. Kennis en kunde die ontwikkeld is door vele jaren werken met Verlaat Verdriet-ers in de praktijk. Uit een gedeelde ervaring: jong ouderverlies, en de invloed van jong ouderverlies op de langere termijn. Kennis en kunde die je nergens anders op kunt doen dan uit de bron. Die bron delen graag met je! Lees meer over symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen en meld je aan via Kenniscentrum Verlaat Verdriet. 

    Teruggaan om verder te kunnen

    Bestel het boek en geef de titel door aan je Verlaat Verdriet-cliënten.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners

  • | | | |

    Bijzondere Verlaat Verdriet-workshop februari 2025

    DoorTitia Liese

    ‘In de toekomst wil ik ook gaan werken met Verlaat Verdriet-ers’ vertelde Marije Wolthuis me een paar jaar geleden. Op haar zestiende verloor Marije haar moeder na een ziekbed van vier jaar. Twee keer deed Marije mee aan een Verlaat Verdriet-workshop. ‘Kom een keer als extra meedoen met een Verlaat Verdriet-workshop’ nodigde ik Marije uit. ‘Dan kan je in een andere hoedanigheid ervaren wat de workshop doet. Kan je in de praktijk de thema’s leren zien, en leren van de kennis en kunde die ik in de loop van de jaren heb ontwikkeld en opgebouwd.’ Marije nam de uitnodiging graag aan. Ze nam deel aan de workshop van de afgelopen dagen.  ‘Als je wilt, schrijf over jouw ervaring in de workshop. Dan plaats ik dat graag.’ Gisteravond al stuurde Marije me haar eerste reactie op haar deelname als ‘extra’ aan de workshop. Marije, dank je wel voor je aanwezigheid en voor je mooie bericht.

    Dankbaar

    Dankbaar, geraakt en voldaan voel ik mij. De afgelopen dagen was ik onderdeel van de Verlaat Verdriet-workshop bij Titia Liese. Na twee keer eerder als deelnemer een plek in te nemen, sloot ik deze keer aan als ‘meelezer’/sidekick. Zodat ik ‘als ik later groot ben’ deze kennis en kunde zelf verder kan verspreiden. Dankbaar, voor alle kennis die ik op mocht en mag slurpen en me eigen mag maken. Dankbaar, voor de verhalen van de deelnemers, hun openheid in het delen van misschien wel hun kwetsbaarste stuk, en het vertrouwen dat ze schonken aan ons groepje juist door dit delen.

    Geraakt

    Geraakt, door de verschillende verhalen, en door de gelijkenissen tussen ‘onze’ thema’s. Door de universeel lijkende vraag van elke Verlaat Verdriet-er: ‘Ja maar, hoe dan?!’ Door het zien van het vertrouwen en de dapperheid waarmee de deelnemers weer naar huis zijn gegaan, klaar om de (vele!) kleine stappen die ze tijdens dit weekend al gezet hebben, voort te zetten en hun weg verder te vervolgen met de handvatten die ze aangereikt hebben gekregen.

    Voldaan

    Voldaan, door de volledigheid van deze 3-daagse, de mooie afwisseling tussen weten en voelen, denken en doen. De manier waarop zakken in de woorden en emoties van je eigen verhaal werd afgewisseld met het creatief vormgeven van je verhaal, maken de workshop tot een uitgebalanceerd geheel. Dagen waarop ieder van ons weer verder kan bouwen op haar eigen manier. Ik kijk uit naar de terugkomdag!

    Groen gras

    Marije is al enige jaren werkzaam als therapeutisch coach, gespecialiseerd in burn-out en stress. Ze schoolt zich verder voor haar werk als therapeutisch coach in verband met trauma. Tevens staat ze klaar om verder te werken met de Verlaat Verdriet-ers die nu al naar haar praktijk komen.
    Marije – van harte welkom in onze steeds verder groeiende groep Verlaat Verdriet-ers die hun ervaringskennis professionaliseren om in te kunnen zetten in hun werk met Verlaat Verdriet-ers.
    Groen Gras coaching – praktijk van Marije Wolthuis.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #workshopverlaatverdriet #ervaringskennis #teruggaanomverdertekunne #symposiumvoorhulpverleners #kenniscentrumverlaatverdriet #marijewolthuis #groengras

  • | | | | |

    Ervaringsgericht werken met Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Ervaringsgericht werken met Verlaat Verdriet-ers

    Zoveel soorten van therapieën en werkvormen zijn er tegenwoordig. Je ziet door de bomen het bos bijna niet meer. Allemaal bieden ze op verschillende manieren oplossingen voor problemen waarmee mensen kunnen worstelen. Sommige vormen waren er allang. Andere vormen zijn nieuw. Hulpverleners kiezen voor de ene benadering, voor de andere benadering of voor een mix van benaderingen. Allemaal bieden ze op hun eigen manier hulp bij problemen.

    Levensverhaal

    Wie zijn de hulpverleners die het verhaal kunnen horen? Het verhaal van Verlaat Verdriet-ers? Hulpverleners die Verlaat Verdriet-ers uitnodigen hun verhaal te delen? Die het verhaal kunnen horen achter het verhaal? Ervaringen kunnen plaatsen in het levensverhaal van Verlaat Verdriet-ers? Samenhang kunnen zien tussen moeilijkheden die Verlaat Verdriet-ers ervaren in hun leven van nu, en het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd? Die de ervaringen van toen en nu kunnen duiden? Hulpverleners die – samen met hun Verlaat Verdriet-cliënt – betekenis kunnen geven aan hun ervaringen? Hulpverleners die kunnen werken met het levensverhaal van hun Verlaat Verdriet-cliënten als weg van verwerken naar helen. Zo dichtbij, en toch vaak zo gecompliceerd?

    Ervaringsgericht werken

    Verlaat Verdriet-ers zijn gebaat bij een ervaringsgerichte benadering. Je verhaal mogen vertellen. Je gehoord voelen. Gezien. Erkend. Ervaringen met elkaar in verband brengen. Ze duiden. Betekenis geven. Voor Verlaat Verdriet-ers is alleen dit al van grote betekenis. In beweging komen. Puzzelstukjes zoeken. Vinden. In elkaar passen. Delen met een hulpverlener die getuige wil zijn van wat je doet. Een geheel maken van al die losse delen waaruit je leven lijkt te bestaan. De koninklijke weg van verwerken en helen, waarin je als hulpverlener gids kan zijn in een proces dat niet alleen angstaanjagend en pijnlijk is, maar dat ook een heel bijzondere schoonheid in zich heeft.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen biedt jou, als hulpverlener, inzicht in de complexiteit van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Biedt jou als hulpverlener handvatten. Laat je zien wat belangrijk is voor Verlaat Verdriet-ers om zich gehoord te voelen. Gezien. Gesteund. Lees meer over symposium Teruggaan om verder te kunnen en/of meld je aan.

    Handvatten voor hulpverleners