• | |

    Wat is er met de kinderen gebeurd?

    DoorTitia Liese

    Ben je er ooit geweest? Nationaal monument Oranjehotel in Scheveningen?
    Gisteren was ik er met een vriendin die als vrijwilliger werkzaam is bij het deel van de voormalige gevangenis dat in de oorlog is gebruikt door de Duitsers.
    Vanaf het moment dat ik binnenstap in deze gevangenis word ik gegrepen door de geschiedenis in dit gebouw. Gangen. Cellen. Dodencellen.

    Verhalen

    De verhalen van de mannen, de vouwen, de kinderen die hier gevangen hebben gezeten. Mannen en vrouwen uit het verzet. Mannen, vrouwen, kinderen, die zijn opgepakt alleen maar omdat ze Joods waren (/zijn).  Willekeurig opgepakte mannen. Vrouwen. Kinderen. Een deel ven hen vermoord op de naastgelegen Waalsdorpervlakte.

    Wat is er met de kinderen gebeurd?

    Relatief jonge mannen en vrouwen. Mensen met jonge gezinnen. Met kinderen.
    Ik ben daar. En denk aan de kinderen. Wat is er met hen gebeurd? Hoe hebben ze verder geleefd, zonder hun ouder? Hoe hebben ze zich staande weten te houden?

    Ook lees ik de namen van de Duitsers en de NSB-ers die een rol hebben gespeeld in deze gevangenis. De beulen. De foute Nederlanders. Een deel van hen na de oorlog voor straf ter dood gebracht. Ook een deel van hen zal jonge kinderen hebben gehad. Wat is er met deze kinderen gebeurd? Hoe hebben zij verder geleefd? Hoe hebben zij zich staande gehouden?

  • | |

    Mijn leven voelt weer als versplinterd

    DoorTitia Liese

    Zoals je waarschijnlijk wel weet werk ik al heel lang met volwassenen die – net als ikzelf – in hun jeugd een ouder zijn verloren door overlijden. Niets was meer zoals het was.
    Altijd zie en hoor ik het weer. Hoe het leven toen door het verlies gefragmenteerd is geraakt. Hoe Verlaat Verdriet-ers worstelen – weer – grip te krijgen op hun leven. ‘Mijn leven is toen uit elkaar gevallen.’

    Scherven

    ………..’Kinderen rapen de scherven op van hun leven nadat het door de vroege dood van een ouder aan stukken is geslagen en proberen een zinvol geheel te reconstrueren………….. schrijft Maxine Harris in haar boek ‘Een verlies voor altijd. De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder.’

    Puzzelstukjes

    Ook ik ben een substantieel deel van mijn leven bezig geweest de puzzelstukjes van mijn leven te ontdekken. Te onderzoeken. Ze weer bij elkaar te zoeken. Weer in elkaar te passen. Mezelf een nieuwe basis onder mijn bestaan te geven. En dat is gelukt.

    Basis

    Langzamerhand wordt het steeds meer helder voor me. Mijn leven van nu – mijn leven na het overlijden van mijn partner Michel – voelt weer als versplinterd.
    Zoals vroeger. Maar dan anders.

    Focus

    De nieuwe basis die ik mezelf heb gegeven is er. Ik zak er niet doorheen. Er is geen paniek. Geen angst. Geen gevoelens van machteloosheid.
    Wel een verstoorde focus. Waar was ik ook al weer mee bezig? Wat was ik ook al weer aan het doen? Waarom? Hoe?
    Mijn leven voelt weer als versplinterd. Maar dat is het niet. Ik weet wie ik ben. Ik ben er nog.
    Wat een bijzondere ontdekking.

    Maxine Harris

    Maxine Harris: Een verlies voor altijd 

  • | |

    Kinderombudsman slaat alarm over kinderen met zieke ouders

    DoorTitia Liese

    Kinderombudsman slaat alarm over kinderen met zieke ouders: ‘De hulp en zorg is nu vaak alleen gericht op de vader of moeder met problemen. Hun kinderen zijn te lang over het hoofd gezien. Het is de hoogste tijd dat zij de aandacht en zorg krijgen die zij verdienen.’

    Verantwoordelijkheden

    Gisteren (3 juni 2018) schreef ik de blog ‘Durf jij je maskers te laten vallen?’
    Ook gisteren las ik op de site van de NOS het artikel ‘Bij het regelen van de begrafenis miste ik de hulp van een volwassene’. Vervolgens kwam ik terecht op de site van de Kinderombudsman en las daar de volgende inleiding:
    Bijna een kwart van de kinderen en jongeren in Nederland heeft een ouder met een psychische of lichamelijke ziekte, verslaving of beperking. Vaak nemen zij taken en verantwoordelijkheden op zich die niet passen bij hun leeftijd. ‘Deze kinderen hebben op jonge leeftijd al met volwassen zorgen te maken,’ aldus Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer. ‘Nooit vriendjes mee naar huis nemen, omdat je bang bent dat je vader of moeder iets gek doet. Of door de zorg voor je zieke ouder niet aan je huiswerk toekomen’…….

    Citaten uit het artikel op de NOS-site

    Zware taak

    Niet vertellen welke zware taak je thuis vervult, uit schaamte of om je ouders niet nog meer te belasten. En je als gevolg daarvan heel erg alleen voelen. Kinderen van zieke ouders deelden hun ervaringen met de Kinderombudsman, zodat lotgenoten betere zorg krijgen.

    Volwassen

    Ook Dicky (nu 19) en Lisa (15) weten hoe het is om als jongere voor een zieke ouder te zorgen. Dicky zorgde voor zijn moeder, die kanker had. ‘Je wordt snel volwassen en verantwoordelijk, uit noodzaak. Als jij het niet doet, doet niemand anders het’, vertelt hij. ‘Mijn vrienden puberden, maar ik moet naar huis, boodschappen doen en voor mijn moeder zorgen.’
    Lisa’s moeder had ernstige psychische problemen. Lange tijd vertelde ze niemand over haar thuissituatie, omdat ze zich schaamde. ‘Maar ik begin nu te begrijpen dat ik me niet hoef te schamen: ik kan er zelf niks aan doen. Dit is mijn leven.’

    Groot houden

    Ze hielden zich als kind vaak groot. ‘Ik moest ervoor zorgen dat haar pijn of lasten minder werden. Ik zei altijd dat het goed ging met mij.’
    Ook als dat niet zo was. Daarom deelt hij nu zijn verhaal. ‘Want ik wil niet dat er over ons heen wordt gekeken.’

    Het venijn zit weer eens in de staart

    Achteraf gezien ziet Dicky ook dat de moeilijke ervaringen hem sterker hebben gemaakt. ‘Het gemis is enorm, maar het heeft mij gevormd. En mijn moeder was trots op mij en gaf veel erkenning voor hoe goed ik het deed. Dat was ook enorm fijn.’

    Het venijn zit weer eens in de staart. Dat is wat ‘de buitenwereld’ graag wil horen en zien: ‘Het gemis is enorm, maar het heeft mij gevormd. En mijn moeder was trots op mij en gaf veel erkenning voor hoe goed ik het deed. Dat was ook enorm fijn.’

    Lees meer in mijn blogs

    Durf jij je maskers te laten vallen?
    Eenzaamheid is de achterkant van loyaliteit
    Opgroeien in de schaduw van verslaving.

    Site NOS

    Site NOS

    Site kinderombudsman

    Site Kinderombudsman

     

  • | |

    Kinderen horen erbij

    DoorTitia Liese

    Vroeger werden kinderen niet bij een uitvaart betrokken. Ze werden niet als nabestaanden gezien. Ook niet als het kind een gezinslid verloor: een ouder of een broertje of een zusje.
    Wel werd er tegen ze gezegd: ‘Hoe gaat het met je moeder?’. ‘Zorg maar goed voor je vader.’ ‘Lief zijn, hoor! Je moeder/ je vader heeft het moeilijk.’
    Kinderen zijn kinderen.
    Maar: kinderen zijn ook mensen.
    Kinderen horen erbij.

    Kinderen horen erbij

    Tegenwoordig gaat dat anders. Kinderen worden meer bij de uitvaart betrokken. Ze mogen de kist beschilderen. Ze mogen tekeningen maken. Ze mogen ballonnen oplaten. En soms mogen kinderen ook gewoon bij de uitvaart iets zeggen.
    Kinderen zijn mensen.
    Maar: kinderen zijn ook kinderen.
    Kinderen horen erbij.

    Existentiële crisis

    Anders dan vaak wordt gedacht, wordt daarmee niet bewerkstelligd dat kinderen die vroeg een onomkeerbaar, levensveranderend verlies meemaken ‘daar later geen last van hebben.’ In feite laat dat juist zien dat de impact van jong ouderverlies vele, vele malen groter is dan vaak wordt verondersteld.
    Het verlies van een ouder – of beide ouders – op jonge leeftijd is namelijk geen life-event. Het verlies van een ouder – of beide ouders – is een existentiële crisis in het leven van een jong mens dat nog volop in ontwikkeling is.

    Vertrouwen

    Een kind dat een ouder verliest, verliest veel meer dan die ouder alleen. Het kind verliest ook geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Het kind verliest vertrouwen. Niet zozeer het vertrouwen in mensen, maar vele malen ernstiger nog dan dat alleen: het kind verliest vertrouwen in het leven.
    Verliesangst komt in de plaats van vertrouwen.
    Verliesangst nestelt zich in alle levensgebieden. En groeit mee naar volwassenheid.
    Leven veranderde in overleven.

    Overleven

    Als volwassene kun je dan tegen psychische en fysieke beperkingen aanlopen, die zijn ontstaan als gevolg van dat vroege, onomkeerbare verlies.
    Dat betekent niet dat je een sukkel bent. Een loser die niet over voldoende veerkracht beschikt(e). Veerkracht na het verlies van een ouder betekent namelijk overleven.

    Aan overleven hangt altijd een prijskaartje. En dat prijskaartje moet je onder ogen gaan zien (lees meer over de gevolgen Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet en/of maak de Zelftest 1 / Zelftest 2

    Aandacht

    Het betekent niet dat je overgebleven ouder ‘alles’ fout heeft gedaan.
    Het betekent ook niet dat jij ‘alles’ fout hebt gedaan.
    Het betekent dat het tijd is aandacht te besteden aan de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) in je leven van nu.

    Leven

    Titia Liese biedt je diverse mogelijkheden om van overleven naar leven te gaan.

    Boeken

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Gids voor Verlaat Verdriet
    Teruggaan, om verder te kunnen

    Basisworkshop

    De basisworkshop Verlaat Verdriet / Dubbel Ouderverlies helpt je te onderzoeken wat de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) voor jou hebben betekend. En betekenen in je leven van nu. Welke thema’s er bij jou spelen. De basisworkshop biedt je ook de mogelijkheid te delen met  ervaringsgenoten. Alleen dat laatste zal je al zoveel herkenning, erkenning en opluchting brengen.
    Lees meer over de basisworkshop Verlaat Verdriet / de basisworkshop Dubbel Ouderverlies

    Jaartraining

    De jaartraining De kunst van het verbinden die Titia Liese en Geerte Cammeraat ook in 2018-2019 aanbieden geeft je de gelegenheid gedurende een jaar in een kleine groep en n een veilige omgeving aandacht te blijven besteden aan jouw Verlaat Verdriet.
    Je opnieuw te verbinden.
    Met jezelf.
    Met je overleden ouder.
    Te helen.
    Lees meer over de jaartraining De kunst van het verbinden

    Kom in beweging. Je hebt een leven te winnen!