• | | | |

    Drie mooie, liefdevolle en inspirerende dagen in Codiponte

    DoorTitia Liese

    ‘Poeh, warm hier!’ We stappen rond drie uur uit het vliegtuig op Galilei Galileo, het vliegveld van Pisa. ‘Maar gelukkig een heel andere warmte hier dan in Nederland.’ En het gaat nog veel warmer worden in de komende dagen. Dat zullen we zeker mee gaan maken.

    Naar Codiponte

    ‘Je moet echt eens met me mee naar Codiponte’ heb ik sinds de aankoop van mijn huis in Codiponte al een aantal keren tegen mijn broer gezegd. Mijn huis zien. Het pleintje. Kennismaken met Maartje en Davide. Kennismaken met ons project, ons ’tweelinghuis’ op het pleintje: Casa Matilda en Casa La Rocca. Codiponte zien. De omgeving leren kennen. Maar ja: mijn broer is met pensioen, en dus drukker dan ooit. Maar het is gelukt. Afgelopen voorjaar hebben we doorgezet. En nu zijn we dus geland op het vliegveld van Pisa, en begeven ons naar het autoverhuurbedrijf. Hij rijdt. Want ik, 75+, betaal tegenwoordig een vermogen om een auto te mogen huren, en besturen. Dat doen we niet voor de drie dagen die we in Italië zijn.

    Samen eten

    Aan het einde van de middag komen we aan in Codiponte, bij de brug waar Davide ons al op staat te wachten om naar boven, naar de Concia te lopen. Mijn broer krijgt voor deze dagen Cypres toegewezen. Het heerlijke huisje, met het prachtige uitzicht op de Apuaanse Alpen. Zelf slaap ik voor deze keer in de ‘kraamkamer’. De kamer waar tal van Codiponters zijn geboren. In Stalla. Het koele appartement, met de buitenkamer. ‘Morgen lopen we naar Castello, het pleintje en het huis. Eerst vanavond samen eten met Maartje en Davide, op de binnenplaats van de Concia‘ besluiten we. Zo Italiaans als het maar kan. Samen heerlijk eten, samen kennismaken, samen ervaringen uitwisselen. Ik had er op vertrouwd, en het gebeurt. Het klikt tussen mijn broer, en Maartje, en Davide. Samen op de Italiaanse binnenplaats, onder de Italiaanse sterrenhemel.

    Codiponte Castello

    De volgende ochtend gaan we het doen. Op naar CodiponteCastello. Naar Casa Matilda. Casa La Rocca. Het pleintje. Op haar gebruikelijk manier sjeest Maartje ons in de auto naar boven. Spannend vind ik het wel, maar ondertussen vertrouw ik er ook op dat mijn broer de staat van Casa Matilda doorziet. En JA. Dat doet hij. Dat doet hij echt. Hij ziet de klus. Maar ook de mogelijkheden. Ook al kunnen we eigenlijk niet veel meer binnen zien. De vloeren zijn te onbetrouwbaar geworden.

    Gesprek met de geometra

    De volgende ochtend, vrijdagochtend, heeft Maartje in Casola een gesprek met de geometra – de bouwkundige – kunnen regelen. Ook daar zit mijn broer zichtbaar te genieten van wat hij te horen krijgt, en vooral te zien. De liefde en het enthousiasme van geometra Francesca en Maartje voor Casa Matilda werkt aanstekelijk. Echt!

    Drie mooie, liefdevolle en inspirerende dagen

    Het is kort, de drie dagen die we daar zijn. Maar wat is het bijzonder om mijn broer in zo korte tijd rond te zien lopen alsof hij er helemaal thuis is. Wat geniet ik deze dagen van dit samenzijn met mijn broer, en met Maartje en Davide. Zoals je op de foto kunt zien: er wacht echt een hele klus. Maar wat zal het mooi gaan worden. Wat zal Casa Matilda een gastvrij Huis voor Levensverhalen worden. Ik ben er helemaal gerust op.

  • | | |

    Cases zijn mensen met gevoelens

    DoorTitia Liese

    Cases zijn mensen met gevoelens

    Mensen zijn geen computers in wie je een op statistieken gebaseerd programma laadt. Om er vervolgens op te rekenen dat het programma een bevredigend resultaat teweeg brengt.

    Verlaat Verdriet-ers

    Cases zijn mensen met gevoelens. Met beschadigingen. Met verdriet. Pijn. Hoop. Wanhoop. Schaamte. Angst. Natuurlijk weet je dat als hulpverlener. Als geen ander weet je dat cases mensen zijn. Dat is juist waarom je dat werk bent gaan doen. Hulpverlener zijn. Werken met mensen. Opkomen voor mensen. Voor beschadigde mensen. Mensen veiligheid bieden, zodat ze weer kunnen leren vertrouwen. Maar ziet de praktijk er ook zo uit? Heb je als hulpverlener de tijd en de ruimte om je cliënt als mens te zien, in plaats van als case in een veel te omvangrijke en gecompliceerde case-load? Dan kan het fijn zijn als je in de gelegenheid wordt gesteld Verlaat Verdriet-ers te ontmoeten op een andere plek dan alleen op de plek waar je geacht wordt output te leveren.

    Teruggaan om verder te kunnen

    Die kans bieden wij, Verlaat Verdriet-ers, je. De kans ons te ontmoeten. Te zien. Te horen. Samen te zijn met ons. Te leren van ons. Ons te zien in wie we zijn. Volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden. Volwassenen die hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden. Die het nodig hebben terug te gaan, om verder te kunnen. Met een ervaren hulpverlener die kennis heeft van de complexiteit van Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Invloed

    Volwassenen die een groot verlangen hebben te onderzoeken welke invloed het vroege verlies van hun ouder(s) heeft gehad op hun leven van nu. Op wie ze zijn geworden. Een verlangen dat niet zelden even groot is als de angst om dit verlate rouwproces aan te gaan. Volwassenen die een hulpverlener nodig hebben die de thema’s kent die spelen bij Verlaat Verdriet-ers. Die het nodig hebben te merken: JA – deze hulpverlener begrijpt waarmee ik worstel. Deze hulpverlener kan me helpen dit proces aan te gaan.

    Wat

    Verlaat verdriet-symposium Teruggaan om verder te kunnen.

    Wie

    Voor hulpverleners uit diverse disciplines

    Wanneer

    Zaterdag 5 april 2025

    Waar

    MFC De Roef, Harderwijk

    Aanmelden

    Volg ons op de social media zodat je snel kunt reageren als we de aanmeldingsprocedure technisch open kunnen stellen. Tot die tijd delen we via blogs al een heleboel van onze kennis op onze sites Verlaat Verdriet, Kenniscentrum Verlaat Verdriet en LinkedIn.

    Ben je hulpverlener? Je bent van harte welkom op zaterdag 5 april 2025.

    Social media

    Lezen

    Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Titia Liese: Rouw kent geen tijd 

    #verlaatverdriet #verlaterouw #teruggaanomverdertekunnen #kenniscentrumverlaatverdriet #rouwkentgeentijd

  • | | | |

    Andreas Jonker: En toen vonden ze mijn vader

    DoorTitia Liese

    Andreas Jonkers: En toen vonden ze mijn vader.

    Andreas Jonkers, 11 jaar toen hij zijn vader verloor, zag zijn vader in zijn leven precies drie keer: één keer levend, één keer opgebaard en één keer bij de begrafenis. Zijn vaders lichaam vertoonde tweeënveertig messteken toen het werd gevonden op een talud in Amsterdam-Oost.

    Andreas groeide, zoals zoveel kinderen, zonder vader op. Nooit had hij de behoefte te weten wie zijn vader was, waarom hij zo gruwelijk aan zijn einde was gekomen en wie dat had gedaan. Tot hij zelf een kind kreeg. Toen werden de vragen prangender dan ooit. Wat was er met zijn vader gebeurd? Wat voegt een vader eigenlijk toe? En hoe word je een vader als je er nooit een hebt gehad?

    En toen vonden ze mijn vader is een onthullend en aangrijpend verhaal over de dood van een vader, de geboorte van een zoon en de vraag wat het betekent om met en zonder vader op te groeien.

    Citaat

    …… Zo kan het gaan met afwezige vaders. Ik zag bij andere gezinnen hoe het was, ik ging naar school, ik ging studeren. Anderen dan je vader vangen je op, compenseren het. Ze brengen je dingen bij, bieden veiligheid en aandacht. 
    Dus ik dacht er niet aan, die zogenaamde vader. Ik wist niet wie hij was, ik voelde er niks bij, en het kon me weinig schelen dat hij helemaal verdween. Tot mijn zoon. Tot dat sigarenkistje, die brief en die verhalen……… (bladzijde 179). 

    Boek bestellen

    En toen vonden ze mijn vader

  • | |

    Kennismaken met Casa Matilde

    DoorTitia Liese

    Op maandag 26 augustus 2024 vertrek ik, met een zwaar hart, naar Codiponte. Een zwaar hart, omdat ik afgelopen voorjaar me genoodzaakt voelde te stoppen met mijn project op het pleintje van CodiponteCastello. Honderdduizend gedachten en gevoelens zijn sinds die tijd door me heen gegaan. Nu moet ik naar Codiponte om daar, samen met Maartje en Davide, te onderzoeken op welke manier ik het project kan stoppen. Zonder meer schade aan te richten dan nodig is.

    Reis en aankomst

    Ik vertrek bijtijds met de trein uit Nunspeet naar Eindhoven Airport, om onderweg niet in tijdnood te komen. Om acht uur, het begint al te schemeren, landt het vliegtuig op Pisa Aeroporte. Spannend, dacht ik in de weken voor vertrek, om in donker naar een plek te rijden waar ik op dat moment eigenlijk liever niet naar toe zou willen gaan.

    Maar zoals al de hele reis het geval is voel ik me ontspannen. Mijn huur-Panda en ik rijden de rit naar Codiponte alsof we beiden de stal al ruiken. Als ik in Codiponte bij de brug aankom staan Maartje en Davide me met open armen en welgemeende zoenen op te wachten. M’n bezwaarde hart voelt de verlichting van deze hartelijke ontvangst.

    Casa Bodoni

    In de week die ik in Codiponte verblijf heeft Maartje – door onverwachte familie-omstandigheden – minder gelegenheid voor gesprek dan we aanvankelijk hadden gedacht. Maar eigenlijk voelt het goed om een week door te brengen in Cypres, het gastvrije huisje dat deel uitmaakt van de Concia. Opnieuw ga ik door veel gedachten en gevoelens. Maar vooral voelt het goed om daar te zijn. Te voelen wat Codiponte met mij doet. En zo nu en dan tijd te hebben om, samen met Maartje, te praten over ons project. En de gevolgen van mijn besluit het project Casa Bodoni te stoppen.

    Lezing in de kerk

    Op zaterdagavond staat een lezing, door een kunsthistoricus die Maartje kent, gepland in de pieve – de kerk – van Codiponte. We spreken af samen te gaan. Maartje en ik. Een lezing van een kunsthistoricus. Over de geschiedenis van de pieve. In het Italiaans. Dat is meer dan mijn kennis van het Italiaans aankan. Maar als Maartje naast me zit kan ik in ieder geval uitleg vragen.

    Maar je gaat wel

    Minder dan een uur voor aanvang van de lezing komt Maartje me vertellen dat ze onmogelijk mee kan gaan. Ik begrijp de onmogelijkheid en denk: oké, dan ga ik ook niet. Wat moet ik bij een lezing waar ik waarschijnlijk geen klap van versta.
    Twintig minuten voor aanvang van de lezing heb ik het gevoel dat iemand mij een liefdevolle duw geeft en tegen me zegt: ‘Maar je gaat wel’. Ik aarzel geen moment meer. Ga gauw douchen. Verkleed me. Loop snel naar de pieve. Ben op tijd (wat niet zo heel erg moeilijk is in Italië). Om vervolgens een stortvloed aan informatie over me heen te krijgen van een niet te stuiten spraakwaterval.

    Matilde van Toscane

    In de eerste tien minuten van de lezing toont de man een afbeelding die ik ken uit de kunstgeschiedenis. ‘Hé, Matilde van Canossa’ denk ik meteen. ‘Wat heeft zij te maken met Codiponte???’ Het is niet dat ik dat uit zijn woorden kan begrijpen, zo is het niet. Maar er gebeurt iets met me. Matilde van Canossa (= Matilde van Toscane) is een heel bijzondere vrouw geweest. Ze leefde in de twaalfde eeuw. Verloor op haar zesde haar vader. Heeft op een heel bijzondere manier haar sporen verdiend op godsdienstig en politiek gebied. Er gebeurt iets in me bij het zien van die afbeelding. Er opent zich iets heel bijzonders in me.

    Casa Matilde

    Na afloop van de lezing loop ik terug langs de rivier, naar m’n huisje Cypres. De avondzon verlicht Codiponte. Ik maak onderstaande foto en weet ineens heel zeker: Centrum voor Levensverhalen moet hier komen. Het hoort hier. Op deze plek in Italië. En het huis moet Casa Matilde gaan heten.
    De volgende dag deel ik met Maartje wat er met me is gebeurd. Dat het lijkt alsof een stem mij de opdracht heeft gegeven: Centro Biografico – Centrum voor Levensverhalen – hoort hier. En de naam is Casa Matilde.

    De weg van liefde

    Eind september vertrek ik opnieuw naar Codiponte. Onder meer voor onze schrijf-retraite De weg van liefde. Mijn hart voelt zich verlicht. Ik kijk er naar uit weer naar deze bijzondere plek te gaan. Naar Maartje en Davide. In Codiponte.

    Lees meer