• | | | |

    Wil je dat zien?

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder manifesteert zich in veel gevallen op alle levensgebieden van Verlaat Verdriet-ers. Dus in

    Relaties

    Gezondheid

    • Geestelijk
      • Veel Verlaat Verdriet-ers ondervinden psychische – geestelijke – problemen als gevolg van de vroege dood van hun ouder. Je leest daarover meer in Kernthema’s en kenmerken. Verlaat Verdriet-ers zijn nogal eens gevoelig voor depressies, verslavingen en suïcide-gedachten.
    • Lichamelijk
      • Veel Verlaat Verdriet-ers ondervinden fysieke problemen, bijvoorbeeld in de vorm van pijnklachten. Veel van hen zijn gevoelig voor ‘vage klachten’. Verlaat Verdriet-ers zijn nogal eens gevoelig voor diverse vormen van verslavingen, met name voor verslavingen die direct fysiek effect hebben. Zoals alcohol en drugs.
    • Geestelijk & lichamelijk
      • Een lichaam – een systeem – dat gewend is ‘in de overleefstand te schieten’ zodra zich gevoelens van onveiligheid en/of machteloosheid aandienen, raakt gemakkelijk in die overleefstand overbelast (of raakt overbelast door fysieke signalen te negeren en maar door te gaan). Verlaat Verdriet-ers zijn als gevolg daarvan gevoelig voor burn-out. Ongeacht de opvatting dat burn-out uitsluitend werk-gerelateerde problematiek zou zijn.

    Werk

    Ook in werk manifesteren zich vaak en veel gevolgen van jong ouderverlies.

    Wil je dat zien?

    Een kind dat een ouder verliest, verliest veel meer dan alleen die ouder. Het verliest ook de vertrouwde en veilige infrastructuur van het gezin. Vanaf dat moment zit het verlies voor het kind overal in: in het gezin, in de relaties, in de familie, in de dagelijkse gang van zaken. Ook al lijkt het leven gewoon door te gaan, en ook al lijkt het kind gewoon door te gaan: niets is meer zoals het was. De dood van de ouder heeft alles veranderd. Op alle levensgebieden. Het kind moest – zo goed en zo kwaad als dat ging – zich aanpassen en doorgaan met leven. De retorische vraag: je kunt toch niet alles in je leven ‘daar’ aan op hangen kan dus eigenlijk volmondig worden beantwoord met JA. Alles in je leven kun je daar aan ophangen. De vraag is alleen: wil je dat zien?

    Erkennen

    Een succesvol verlaat rouw- en veranderproces staat of valt met die erkenning: de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder manifesteert zich op alle levensgebieden.

    Verwerken & helen

    Erkennen is een voorwaarde om een verlaat rouwproces aan te kunnen gaan. Na de erkenning Ja, alles in je leven kun je ophangen aan de vroege dood van je ouder volgt de vraag: echt alles? Wat dan wel en wat dan niet? En: wil je dat dat zo blijft? Of wil je daar verandering in brengen door het proces van verwerken & helen aan te gaan?

  • | |

    Zwemmen in zee

    DoorTitia Liese

    De eerste schrijfcursus Op verhaal komen is geëindigd. De eerste dagen veel regen en onaantrekkelijk weer om naar buiten te gaan. In de loop van de week is het weer steeds mooier geworden – heerlijk. We hebben samen een mooie en bijzondere week gehad. Wat is er veel gebeurd! Wat zijn deze drie vrouwen veel aangegaan. Wat is het heerlijk om dit te doen! Op de tweede dag is A. naar me toe gekomen. ‘Jij zwemt toch altijd in zee, hoorde ik van Els? Doe je dat nu ook?’ Ik hoef me geen seconde te bedenken. ‘Ja. Ga je mee?’ ‘Ja.’ De volgende ochtend om half negen fietsen we met z’n tweeën naar het strand. Aan de oostkant komt de zon op, aan de westkant staat de maan nog boven de zee. Het is stil, en o zo mooi. We kleden ons uit en duiken de zee in. Koud! Ik ga er snel weer uit, maar al op weg naar huis spreken we af: morgen weer, en overmorgen ook. Onderweg naar huis trakteert de Terschellingse natuur ons nog op een grazende ree. Het kan niet op vanochtend. Ik ben blij met dit zwem-idee van A.. In april dook ik, een week na de operatie, de koude zee in en dat deed me goed. Nu is het half oktober, een half jaar later dus. En weer kan ik de koude zee in duiken.

  • | |

    Vergeetmijnietjes

    DoorTitia Liese

    Terug naar Terschelling. Ik heb er nu drie hapto-sessies opzitten, en het heeft me heel erg goed gedaan. Over het geheel genomen voel ik me goed en tamelijk stabiel. Ik heb me wel zeer gerealiseerd dat het pas een half jaar geleden is dat ik de borstamputatie heb ondergaan. Da’s toch nog tamelijk recent. Het schrijven van de blog’s is een beetje op de achtergrond geraakt. Maar ik wil ze afmaken. Het voelt niet goed om dat halverwege te laten zitten. Daarvoor heeft het schrijven van de blog’s me veel te goed gedaan. Maandag beginnen Els en ik met drie cursisten aan de schrijfcursus Op verhaal komen. Zaterdagavond komt Els, zondagavond verwacht ik Marijke die voor ons komt koken. Het weer is niet zo heel erg goed. Ik kan dus binnen aan de laptop zitten, lezen wat ik heb geschreven en schrijven.

    Ik heb een tijdje geleden al bedacht dat ik zo heel erg graag heel veel Vergeetmijnietjes wil zaaien in mijn Teschellingse tuin, zodat in het voorjaar m’n tuintje een grote blauwe vergeetmijnietjeszee is. Steeds als ik er aan denk schuift er een beeld naar voren. Allemaal camping-genoten staan voor m’n tuintje en zeggen: ‘Ach, die ame Titia. Zoveel mooie Vergeetmijnietjes, en nu kan ze het zelf niet meer zien.’ Ik raak dat beeld maar niet kwijt en kan er niet toe komen zaadjes te kopen. Hoezo, kanker 2011 afronden? Nee – het is niet vanzelfsprekend gezond te zijn.

  • |

    Luisteren

    DoorTitia Liese

    De individuele workshop van afgelopen week verliep goed, ondanks de zware verkoudheid van deelnemer M. Gisteren naar Groningen geweest om samen met Els de biografische cursus Op verhaal komen verder vorm te geven. We maken er een mooie cursus van! Vanavond was H. hier met zijn M., zijn vrouw. H. is de huisarts met wie ik op 13 mei j.l. het gesprek heb gehad over borstkanker en nabehandelingen of niet. Ik vind het fijn hem nogmaals te kunnen bedanken voor de mogelijkheid die hij mij heeft geboden. Ik ben me er weer eens te meer van bewust hoe belangrijk het is om goed te luisteren en de ander de gelegenheid te geven te zeggen wat gezegd kan worden, zoeken naar woorden voor gevoelens en ideeën te uiten zonder daar meteen van te roepen of ze goed zijn of niet en/of van adviezen te voorzien voor oplossingen van een probleem waarvan de kern nog niet eens goed is benoemd. Kortom: de ander in haar/zijn volwassenheid erkennen en de gelegenheid geven zelf de eigen kwartjes te laten vallen, zoals E. dat zo mooi verwoordde in de jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet.