• | | | | |

    Workshop Verlaat Verdriet: wat Verlaat Verdriet-ers verder helpt

    DoorTitia Liese

    Workshop Verlaat Verdriet: wat Verlaat Verdriet-ers verder helpt

    Op de zaterdagochtend, tijdens de workshop Verlaat Verdriet, vraag ik deelnemers altijd woorden te geven aan gevoelens bij hun ervaringen in de Verlaat Verdriet-workshop. In verband met het komende symposium voor hulpverleners – Teruggaan om verder te kunnen, op zaterdag 8 november 2025 – heb ik de deelnemers van de workshop van juli 2025 gevraagd of ik hun woorden mag delen via mijn blog en op LinkedIn. Zodat lezers inzicht krijgen in thema’s die spelen bij Verlaat Verdriet-ers. Wat het voor Verlaat Verdriet-ers betekent dat ze de keuze hebben gemaakt de workshop te komen doen. En wat helpend is voor ze.
    De deelnemers hebben mij met alle liefde toestemming gegeven hun woorden en hun voornamen te delen op mijn site, op LinkedIn en op Facebook.

    Vragen

    De deelnemers formuleren hun antwoorden naar aanleiding van de volgende vragen

      • Wat heeft je geraakt;
      • Wat heeft je verbaasd;
      • Wat heeft je geïnspireerd.

    Aartje

    Wat heeft je geraakt

    Door de theorie lijkt alles nog beter te gaan passen. Daar bedoel ik mee dat ik beter ga/kan begrijpen wat het verliezen van papa in mijn leven voor invloed heeft (gehad). Vooral het feit dat het verlies oorzaak is geweest van het verloop van mijn leven, en niet de ‘foute keuzes’ die ik maakte.
    De ontreddering raakt me. Er schijnt nu licht op de leegte. Het is geen verdriet, pijn of angst. Ontreddering is het stilstaan/bevroren zijn in de tijd. Het raakt me dat hulpverlening zo weinig weet/wil weten van de impact van jong ouderverlies op het kind in ontwikkeling. En er ongezien aan voorbij is gegaan (gaat) in al die jaren dat ik hulpverlening heb gehad.

    Wat heeft je geïnspireerd

    Wat mij heeft geïnspireerd, en moed geeft, is het feit dat wij als Verlaat Verdriet-ers onszelf telkens weer uit durven dagen om het proces van teruggaan, doorwerken, onderzoeken en voelen, aan te gaan. Ik kan het. Ik wil het. En ik doe het!

    Mandy

    Wat heeft je geraakt

    De theorie. Opluchting dat veel dingen een plek krijgen. Waarom ik bepaalde dingen doe: controle; verlatingsangst; complicaties. Veel inzicht gekregen, bijvoorbeeld over de leegte die ik nooit gevuld krijg, wat ik ook probeer.

    Wat heeft je verbaasd

    Het zoeken bij mijn man wat hij mij niet kan geven, maar wat ik zelf moet doen. Ik moet meer aan mijzelf geven. Meer leren ontvangen. Meer laten zorgen, in plaats van altijd voor een ander zorgen.

    Wat heeft je geïnspireerd

    Ik wil zorgen dat mijn ruptuur heelt.
    De overeenkomsten in onze verhalen, terwijl er ook zoveel verschilt. Ik wil meer voor mijzelf, en ga hier absoluut meer voor open staan en vooral DOEN. Ik mag er zijn. En ik ben het waard. Ik wil meer dan alleen maar overleven!

    Meer kennis

  • | | | | |

    Teruggaan om verder te kunnen: het boek

    DoorTitia Liese

    Teruggaan om verder te kunnen

    … ‘Ik hoorde mensen tegen me zeggen: ga door met leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Terug naar mijn rouw. Terug naar mijn verdriet. Ik ben verdrietig en down geweest, en ik zal het heus nog wel eens zijn. Maar het is het me wel waard geweest om midden in mijn verdriet te zitten. Ik heb eerst goed moeten rouwen om mijn leven weer op te kunnen pakken…’

    De titel van symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen is ontleend aan het boek dat Titia Liese schreef speciaal voor Verlaat Verdriet-ers. In dit boek deelt Titia de kennis die zij heeft ontwikkeld gedurende haar jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. Aan de hand van eenvoudige schema’s waarmee ze haar kennis verduidelijkt, en citaten van ervaringsgenoten – zoals bovenstaand citaat van de Verlaat Verdriet-ster die de titel heeft gegeven aan het boek, opent Titia op een toegankelijke manier wegen voor Verlaat Verdriet-ers die op zoek zijn naar hulp.

    ‘Ik had nooit kunnen bedenken dat iemand zo tot in detail zou kunnen beschrijven hoe mijn binnenkant eruit ziet. Ongelofelijk, en ook heel bijzonder.’

    Handreikingen

    Teruggaan om verder te kunnen biedt niet alleen Verlaat Verdriet-ers, maar ook hulpverleners waardevolle handreikingen hoe op een goede manier om te gaan met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Het laat zien wat het je brengt als je teruggaat. En het laat zien hoe je verder kunt gaan.

    ‘Maar juist die niet leuke periode heeft me veel gegeven. Ik kon bij mezelf naar binnen kijken en vroeg me dagelijks af: wat wil je met je leven? En vooral ook: wat wil ik niet (meer) met mijn leven? Nou, ik wilde niet voor altijd zoveel verdriet voelen, mezelf zo dwars zitten. Door mezelf die dingen af te vragen kreeg ik een veel beter beeld van mezelf. Over wie ik was. Wat ik graag wilde. Wat ik nodig had. Dat maakte me liefdevoller naar mezelf. En sterker. Zo sterk dat ik beslissingen kon nemen waar ik volledig achter stond, maar die wel heel erg eng waren. Waar ik dus veel moed voor nodig had. Het heeft me zelfvertrouwen gegeven dat ik dus echt op mezelf kan bouwen en op mezelf kan rekenen. Dat ik echt dingen zelf en alleen kan. Ik leef weer.‘ 

    Maria de Greef over dit boek

    Maria de Greef, rouwtherapeut en publiciste, schrijft in haar Voorwoord voor Teruggaan om verder te kunnen:

    De titel: Teruggaan, om verder te kunnen sluit naadloos aan bij mijn algemene visie op rouw: Wat achter je ligt, is ook altijd voor je. Maar bij Verlaat Verdriet is het nog meer dan dat. Alles, werkelijk alles in het leven van de mens die jong zijn of haar ouder verloor, is bepaald door dat verlies: de identiteit, relaties, het zich verhouden tot de wereld, tot veranderingen, tot zichzelf. Het leren leven met een gat in je ziel.

    Boeken bestellen

    Symposium

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen, symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. Ben je hulpverlener? Kom je Verlaat Verdriet-ers tegen in je praktijk? Realiseer je je dat kennis uit ervaring bij kan dragen aan jouw werk met Verlaat Verdriet-ers in hun proces van verlate rouw? In een uitnodigend programma laten we je graag zien en ervaren hoe Verlaat Verdriet-ers in hun proces een leven te winnen hebben. Lees meer over dit bijzondere symposium.

    Rouw kent geen tijd

    In haar video’s op YouTube deelt Titia Liese haar kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. In 13 modules van rond de 20 minuten per stuk ontvouwt Titia, mede aan de hand van de schema’s die ze tekent, haar bevindingen die ze in de loop van vele jaren onderzoek samen heeft gebracht onder de titel Rouw kent geen tijd.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #verlaatverdrietsymposium  #teruggaanomverdertekunnen

  • | | | |

    Hulpverleners, en liefde voor Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Hulpverleners, en liefde voor Verlaat Verdriet

    Ik wil van jullie leren! bedacht ik al denkend over de uitnodiging die ik afgelopen winter kreeg van Annet Mulder van Kennisnetwerk Noord voor hulpverleners.

    Hulpverleners

    Hulpverleners uit diverse disciplines ontmoeten. Met het zicht op Verlaat Verdriet-symposium Teruggaan om verder te kunnen, symposium voor hulpverleners komende herfst. ‘Ik wil met jullie praten. Van jullie horen. Wat kan ik vanavond voor jullie betekenen. Voor jullie doen. Wat kunnen wij met het symposium voor hulpverleners betekenen. Voor jullie doen. Wat weten jullie. Wat weten jullie niet. En wat willen jullie weten. Hoe kunnen we jullie handreikingen bieden om te werken met Verlaat Verdriet-ers op een manier die zowel goed is voor jouw Verlaat Verdriet-cliënt als voor jou als hulpverlener. Hoe doen we dat voor hulpverleners uit diverse disciplines. Met diverse manieren van aanpak. Hoe doen we dat voor ons thema, Verlaat Verdriet, een van de vele thema’s die je als hulpverlener op je bordje krijgt. Verlaat Verdriet, dat zo complex is, zo gelaagd en nog altijd zo onbekend. Ook in de wereld van de hulpverlening.’

    Liefde voor Verlaat Verdriet

    Op de terugweg van Norg naar Nunspeet laat ik de avond nog eens door mijn gedachten gaan. Wat een mooie, waardevolle avond is dit geweest. Zoveel heb ik mogen – en kunnen – vertellen over jong ouderverlies en de levenslange gevolgen van jong ouderverlies. Wat een erkenning in deze groep belangstellende hulpverleners. Tegelijk met de realisatie: er is echt nauwelijks kennis van Verlaat Verdriet en de dynamiek van verlate rouw. Ook niet bij hulpverleners. Wat een mooie, waardevolle avond die ons, organisatieteam van het symposium helpt tijdens het symposium het beste te geven van wat we te bieden hebben: kennis uit ervaring. Zelf neem ik de kennis uit ervaring van deze avond met liefde mee naar ons tweewekelijks overleg met het organisatieteam.

    Annet – dank voor de uitnodiging die ik van je kreeg voor deze avond.
    Aanwezigen op deze avond – dank voor jullie bereidheid mijn liefde voor Verlaat Verdriet met jullie te delen. Naar ik hoop – en verwacht – heb ik iets van deze liefde op jullie over kunnen dragen. Dank voor jullie vragen, en voor jullie bijdragen. Ik hoop jullie – en veel van jullie collega-hulpverleners – te ontmoeten bij ons symposium op zaterdag 8 november 2025 in De Roef in Harderwijk.

    Lees meer

    Over Kennisnetwerk Noord

    Kennisnetwerk Noord is ontstaan uit een diepgeworteld verlangen om mensen en organisaties dichter bij elkaar te brengen. De oprichting is geïnspireerd door de behoefte aan een platform dat reguliere en alternatieve hulp met elkaar verbindt en versterkt. We geloven erin dat groei en ontwikkeling het beste gedijen in een omgeving waar kennis wordt gedeeld en netwerken worden uitgebreid.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet uit de Bermuda Driehoek

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, ik vrees dat je een roepende in de woestijn blijft’. Aan de telefoon spreek ik een Verlaat Verdriet-er. Wetenschapper. Vakmatig nieuwsgierig naar de invloed van trauma op vroeggeboren baby’s. Als wetenschapper kent ze het klappen van de zweep. Ook om haar nieuwsgierigheid te bevredigen pakt ze haar onderzoekje grondig aan. Wat ze ontdekt deelt ze met me aan de telefoon. ‘De invloed van jong ouderverlies is totaal niet in tel als het gaat om invloedrijke trauma’s.’ vertelt ze me aan de telefoon.

    Verlaat Verdriet leeft niet

    ‘Je zou kunnen zeggen: jong ouderverlies leeft niet. Bestaat niet. En dat is heel vervelend, want als iets vanuit wetenschappelijk perspectief niet bestaat is er niemand in geïnteresseerd. Als niemand er geïnteresseerd in is lijkt het thema te klein. Als het thema te klein is, is niemand bereid geld te steken in onderzoek. En als niemand geld wil steken in onderzoek blijft het thema onzichtbaar. Ik vrees dat je een roepende blijft in de woestijn.’

    De Bermuda Driehoek

    ‘De Bermuda Driehoek van de wetenschap’ schiet door m’n hoofd. Over de Bermuda Driehoek van de wetenschap las ik een aantal jaren geleden in het boek van Gabor Maté. Ik herinner me dat toen onmiddellijk door m’n hoofd ging: Verlaat Verdriet. Zo gaat dat dus.

    Het Droste-effect

    Ken je het cacao-blikje van vroeger? Dat donkerrode blikje met de verpleegster? De verpleegster staat met een dienblad in haar hand. Op dat dienblad staat een donkerrood Droste-blikje. Op dat donkerrode Drosteblikje staat een verpleegster, met een dienblad in haar hand. Enzovoort. Enzovoort. Het Droste-effect tot in het oneindige. Het niet meer waarneembare. Het onzichtbare.

    Uit de Bermuda Driehoek

    Wij, Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen, draaien het Droste-effect om. Uit het onzichtbare treden wij naar voren. Laten wij ons zien. Laten we van ons horen. Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen. Verlaat Verdriet uit de Bermuda Driehoek. Met een schat aan ervaringskennis die we graag delen. Met ervaringsgenoten, en vooral ook met professionals.

    Doen

    Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen op zaterdag 5 april 2025. Ben je hulpverlener? Lees meer over ons symposium en/of meld je aan. Je bent van harte welkom!

    Lezen

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Gabor Maté

    Wanneer je lichaam nee zegt

    Titia Liese

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners