• | | |

    Onder de warme deken van mededogen

    DoorTitia Liese

    Onder de warme deken van mededogen. Of: de achterkant van positiviteit.

    Mededogen

    We leren het in de loop van ons leven – met mededogen kijken naar onze mede-mens(en). Ook onze medemens is een amateur in dit leven, net als wijzelf. We leren het in trajecten voor zelfontplooiing. In therapeutische trajecten. Met mededogen kijken naar onze medemens(en).
    Helaas blijkt de praktijk vaak weerbarstiger dan onze voornemens. Verlaat Verdriet-ers merken dat. We doen ons best met volwassen ogen naar onze ouders te kijken. Naar je overleden ouder. Naar je overgebleven ouder. Ze waren te jong toen de dood in hun leven kwam. Niet opgewassen tegen de gevolgen van het onomkeerbare verlies. Zoekend. Proberend. Falend. Opnieuw proberend.

    Volwassen perspectief

    We proberen het te zien vanuit ons volwassen perspectief. Te begrijpen. Er begrip voor te hebben. Mededogen te voelen voor de ouders die het zo moeilijk hebben gehad. Die in hun eigen ontreddering ook nog de zorg hadden voor hun kinderen. Voor ons. We proberen het vanuit een positief perspectief te benaderen. Hoe moeilijk, en hoe zwaar ons dat ook valt. Het lukt ons. Vaak heel vèrgaand.

    De achterkant van positiviteit

    Maar dan.. Dan kan het zijn dat onder die warme deken van (volwassen) mededogen je boosheid broeit. En blijft broeien. De boosheid van het kind in je om het vroege verlies van de ouder. Niet eens zozeer boosheid op je ouder(s), maar boosheid op het leven. Om het verlies dat jou is overkomen. Om de gevolgen van dat vroege verlies op je verdere jeugd. Op de invloed die het nu nog steeds heeft. Boosheid op je lot.
    Energetische boosheid is bijna altijd geblokkeerde liefde. Liefde die niet meer kan stromen. Niet naar jezelf. Niet naar de mensen in je omgeving. En niet naar het leven. Niet naar jouw eigen leven. Energetische boosheid die je nogal eens tegen jezelf gaat inzetten in de vorm van zelfondermijning. Energetische boosheid die jou verhindert voluit in je leven te staan.

    Bevrijden

    Bevrijd je boosheid.
    Haal die boosheid weg onder die warme deken van mededogen.
    Je hebt een leven te winnen.

    Meer

    Website Verlaat Verdriet 
    Rouw kent geen tijd
    Basisworkshop Verlaat Verdriet
    Basisworkshop Dubbel Ouderverlies
    De weg van liefde

  • | | |

    Geen idee hoe ik me moest scheren

    DoorTitia Liese

    ‘Ik had geen idee hoe ik me moest scheren.’ zegt een deelnemer aan de workshop Verlaat Verdriet. Hij was 11 jaar toen hij zijn vader verloor, is nu iets jonger dan 35 jaar.

    Zonder moeder

    Zelf val ik even helemaal stil na zijn opmerking. Natuurlijk. Ik ken de verhalen over moederverlies. Ook als dochter-zonder-moeder ken – en herken – ik de verhalen.
    De verhalen over de eerste BH, die je niet meer kon kopen met je moeder.
    De eerste menstruatie. Geen idee wat er gebeurde. Geen idee wat je moest doen. Hoe je dit oploste zonder je moeder.
    Niet door je moeder ingewijd worden in ‘het vrouwenleven’.
    Werelden van gemis.

    Zonder VADER

    Maar nooit eerder hoorde ik een man het ontbreken van zijn vader in één zin zo beeldend benoemen. Ineens kon ik de omvang van het verlies van je vader van binnenuit voelen.
    Wat een wereld van gemis.
    ‘Ik had geen idee hoe ik me moest scheren.’

  • | | | |

    Verlaat Verdriet en de werking van de nervus vagus

    DoorTitia Liese

    Nervus vagus

    ‘Titia, stop even met je verhaal. Ik raak er een beetje door overweldigd.’ Een van de deelnemers aan de workshop Verlaat Verdriet in de afgelopen zomer onderbreekt me. ‘Wat jij hier vertelt is exact wat in de polyvagaal theorie wordt gezegd over de werking van de nervus vagus.’
    Het is vrijdagmiddag. Workshop Verlaat Verdriet. Zoals ik gewend ben tijdens de workshop deel ik de theorie die ik heb ontwikkeld over de gevolgen van jong ouderverlies met de deelnemers aan de workshop.

    Ervaring

    Het is inmiddels al lange tijd geleden dat ik besloot mij niet meer te verdiepen in opvattingen van anderen over verlies en rouw. En al helemaal niet in opvattingen van professionals die zich bezighouden met kinderen, verlies en rouw(verwerken). ‘Alleen als ik hier mijn eigen weg in ga kan ik mijn bevindingen baseren op ervaring. Ervaringen van mijzelf met jong ouderverlies. Ervaringen van mede-Verlaat Verdriet-ers. Door te zorgen voor een veilige omgeving voor de Verlaat Verdriet-ers met wie ik met name in de basisworkshops Verlaat Verdriet en Dubbel Ouderverlies werk. Ik draag er tijdens de workshops zorg voor dat het veilig genoeg is om te vertellen. Ervaringen te delen. Met mij. Met de andere deelnemers. Kijken. Luisteren. Afstemmen. Zien. Horen. En na de workshops: denken.  Nadenken. Vooral heel veel nadenken.

    Polyvagaal

    Theorieën van buitenaf heb ik sinds die tijd vooral buiten beschouwing gelaten. De polyvagaal theorie: ken ik niet. De werking van de nervus vagus: ken ik niet. Maar ik word geraakt door de reactie van de deelneemster. Ze noemt de naam van degene die de theorie heeft ontwikkeld: Stephen Porges  Ze noemt een titel van Deb Dana: Basisboek De polyvagaal theorie in therapie. Deb Dana is klinisch maatschappelijk werkster. In dit boek (en haar andere boek: 50 oefeningen voor cliënten. De polyvagaaltheorie in therapie) heeft ze de theorie van Porges vertaald naar de praktijk.

    Verlies en (verlate) rouw

    Ik schaf de boeken aan. Lees. Met name het eerste boek is bijzonder om te lezen. Inderdaad. Deze theorie klopt één op één op conclusies die ik heb getrokken uit mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. We behandelen verlies en (verlate) rouw eigenlijk altijd, en vooral, vanuit psychologisch perspectief. Vanuit het perspectief van verwerken. Maar het zit voor zeker 75% in je lijf. Ruptuur en trauma hebben een eigen behandeling nodig om te kunnen helen. Verlies verwerken doe je met je hoofd. Verdriet helen doe je met je hart.

    Lezen

    Kijken

  • | | |

    Het belang van in beweging komen

    DoorTitia Liese

    In beweging komen. Je leest het overal. Maar wat is ‘in beweging komen‘ eigenlijk? Natuurlijk begrijp je het Nederlands. Maar wat houdt ‘in beweging komen’ precies in? Wat betekent ‘in beweging komen’?

    In beweging komen

    Het eerste waar je aandacht naartoe zal gaan bij ‘in beweging komen’ zal vast richting je lijf zijn. Maar hoe doe je dat als je lijf op slot is gegaan na het verlies van je ouder(s)?  Als het ware is verstard? Hoe kom je in beweging? Lopen? Hardlopen? Fietsen? Mountainbiken? Yoga? Hoe begin je? Hoe bouw je het op, zodat je het voor langere tijd vol gaat houden?

    Van de beerput af komen

    In beweging komen met je lijf is belangrijk om geblokkeerde energiestromen weer op gang te brengen. Maar het is niet de enige manier waarop je in beweging kunt komen. Er is ook nog een hele andere manier van in beweging komen. Een manier die van minstens evenveel belang is in een verlaat rouwproces. En ook dat is beweging door doen. Namelijk door op te houden op de beerput te blijven zitten, uit angst voor wat er allemaal in zit. Weten dat het er is (en het zelfs zelf beerput noemen!). Maar de voorkeur geven aan negeren (nee hoor: ik heb er geen last van). Aan bagatelliseren (nee hoor: dat is al zo lang geleden). Aan doorgaan (nee hoor: ik ga niet achterom kijken. Ik krijg mijn ouder(s) er toch niet mee terug).

    In beweging komen

    Kom in beweging. Zet de stap. Neem deel aan een basisworkshop Verlaat Verdriet. Of een basisworkshop Dubbel Ouderverlies. Maak een afspraak met Titia Liese om te onderzoeken hoe het zit bij jou. Wat je nodig hebt. Wat bij jou past. Lees over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Lees over de ervaringen van andere Verlaat Verdriet-ers. Over wat andere Verlaat Verdriet-ers in hun proces heeft geholpen.

    Innerlijk besluit

    Neem een innerlijk besluit het proces aan te gaan. Jouw verlate rouwproces aan te gaan. Je hebt een leven te winnen.

    Innerlijk besluit