• |

    Gebonden & verbonden

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers hebben in veel gevallen wel geconstateerd dat de overgebleven ouder voor een deel met de overleden ouder mee is gestorven.‘Mijn vader/mijn moeder leefde als een geamputeerd mens verder’.

    Dat ze zelf ook voor een deel met de ouder zijn mee gestorven, realiseren ze zich vaak veel minder goed. Ook een deel van hun Zelf raakten ze in veel gevallen kwijt – ook wel zielsverlies genoemd. Ze raakten afgescheiden – niet alleen van hun ouder, maar ook van zichzelf.

    In plaats van verbonden te zijn met hun ouder via vanzelfsprekendheid, zorg en liefde raakten ze gebonden aan de ouder via gevoelens van pijn, verdriet en boosheid, die ze zo ver mogelijk weg stopten. In veel gevallen raakten ze gebonden aan de ouder via angst: als ik maar niet erfelijk ben belast.

    Hoe verder de ouder in de loop van hun leven uit hun leven verdween, hoe kleiner de verbondenheid werd, en hoe groter – in veel gevallen – de gebondenheid werd. Zeker in gevallen waarin sprake zou kunnen zijn van erfelijke belasting – bijvoorbeeld voor depressie of voor suïcide-gevoelens. Angst kwam in de plaats van liefde. Via de angst raakten ze gebonden aan hun ouder, in plaats van via liefde verbonden te zijn.

    Als deze angst zich voordoet bij jou, onderzoek dan eens je bereidheid om deze angst onder ogen te zien. Onderzoek ook je bereidheid om je opnieuw – in liefde – aan je overleden ouder te verbinden. Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek (hoofdstuk 7: Je overleden ouder en Hoofdstuk 8 Je overleden ouder en jij) ondersteunt je in deze zoektocht.

  • |

    Verbinding & verbondenheid

    DoorTitia Liese

    Verbondenheid is voor (jonge, afhankelijke) kinderen niet een gezellig onderonsje waar je als kind voor kunt kiezen om het te doen of om het niet te doen. Verbondenheid – verbonden zijn – met je ouder(s) is voor een kind noodzakelijk om zich veilig te kunnen voelen.
    Voor Verlaat Verdriet-ers die heel erg jong waren toen ze hun ouder(s) verloren door overlijden – zo jong dat ze zelfs geen bewuste herinneringen aan hun moeder/hun vader hebben –  is het moeilijk, zo niet soms onmogelijk lijkend, om nog te weten hoe vanzelfsprekende verbinding voelt. En wat vanzelfsprekende verbondenheid betekent. Met de vroege dood van hun ouder begon voor veel van hen de lange, eenzame overlevingstocht. Al in hun allervroegste jeugd raakten ze – via de overleden ouder – verbonden aan de dood. Ook al waren ze op dat moment te jong om zich bewust te zijn van wat er gebeurde. Of beter gezegd: beschikten ze op dat moment niet over de taligheid om hun gevoelens onder woorden te brengen. Mijn tante, bij wie ik in huis was omdat mijn moeder al maanden in het ziekenhuis lag, vertelde me onlangs dat ik, terwijl ik eigenlijk een heel rustig en tevreden kind was, op de dag waarop mijn moeder overleed de hele dag ontroostbaar heb gehuild, vertelde een van de deelneemsters aan de jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet, die 7 maanden was toen ze haar moeder verloor.

    Vanaf hun allervroegste jeugd hebben veel van deze Verlaat Verdriet-ers zich, op eigen kracht, staande moeten houden. Voor deze Verlaat Verdriet-ers is het van belang zich (opnieuw) te verbinden met hun overleden ouder en zich weer de dochter/de zoon te voelen van de ouder met wie ze zo weinig leven hebben kunnen delen. Net zo belangrijk als het voor deze Verlaat Verdriet-ers is hun eigen weg te zoeken in het zich (opnieuw) verbinden met het leven.

  • |

    Verbinden & vertrouwen

    DoorTitia Liese

    Verbinden en vertrouwen zijn kernwaarden in het leven. Ieder mens – misschien een enkele pilaarheilige daargelaten – heeft het nodig zich verbonden te voelen: verbonden met andere mensen, verbonden met je omgeving, verbonden met jezelf, verbonden met het leven en vertrouwen te hebben: vertrouwen in andere mensen, vertrouwen in je omgeving, vertrouwen in jezelf, vertrouwen in het leven. En juist met verbinden en vertrouwen hebben veel Verlaat Verdriet-ers nogal eens problemen.

    De meeste Verlaat Verdriet-ers kwamen uit hele gewone gezinnen en waren veilig – dat wil zeggen ‘heel gewoon’ – gehecht in de tijd dat hun ouder overleed. Of waren op weg in een veilige en vertrouwde omgeving veilig gehecht te raken. Hechten hebben de meeste Verlaat Verdriet-ers dan ook wel geleerd. Veilig losmaken – losmaken is in vertrouwen leren loslaten – daarentegen niet. Met als gevolg dat Verlaat Verdriet-ers in veel gevallen de grootst mogelijke moeite hebben los te laten (en dat in een tijd waarin loslaten de toverformule voor het oplossen van welk probleem dan ook lijkt te zijn!).
    De vroege dood van je ouder betekende ook – en misschien wel vooral – een breuk met vertrouwen. Vertrouwen in andere mensen. Vertrouwen in je omgeving. Vertrouwen in jezelf. Vertrouwen in het leven. Verliesangst tekent het leven van veel Verlaat Verdriet-ers. Wellicht ook dat van jou. Met als gevolg dat je een allesoverheersende behoefte aan controle hebt ontwikkeld, die een groot deel van je leven je handelen en je handelingen bepaalt en heeft bepaald.

    Vertrouwen en verbinden zijn kernthema’s van Verlaat Verdriet. In de jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet onderzoek je onder meer je vermogen om je te verbinden en te vertrouwen en krijg je handvatten aangereikt die je helpen je vermogen om te vertrouwen en te verbinden te helen. Gedurende de jaartraining leer je – en ervaar je – hoe je aan (zelf)vertrouwen wint en hoe je je meer verbonden kunt voelen met andere mensen, met je omgeving, met jezelf en met het leven.

  • | | | | | | | | |

    Achilleshiel

    DoorTitia Liese

    Terug naar huis. Ik heb een paar heerlijke dagen achter de rug met veel goed weer, en waarin ik zo nu en dan de laptop heb opgestart om te schrijven. Toch heb ik vooral heel veel rust genomen, en tijd om dit hele blog-proces te laten zakken. Het heeft me zo goed gedaan en het doet me zo goed. Wat ik me bij het schrijven, het lezen van mijn agenda en het herlezen van de blogs die ik al heb geschreven vooral heel duidelijk realiseer, is het belang van goed te luisteren naar wat er wordt gezegd, en dat wat er wordt gezegd als waardevol en dus belangrijk te honeren. Afstemmen op de ander, dus. Ik heb nu weer aan den lijve ondervonden hoe wezenlijk dit is, maar ik ken er ook de keerzijde van. Afstemmen op de ander betekent in verbinding zijn met de ander en open staan voor de ander. Dat maakt kwetsbaar. Belangrijk dus om daar prudent mee om te gaan, zeker als je je ervan bewust bent dat je incasseringsvermogen je kwetsbare plek is. Mijn achilleshiel. Het is tijd om weer naar huis te gaan. Een mij bekend fenomeen heeft weer de kop op gestoken: ik begin me enigszins ontheemd te voelen. Tijd dus om van mijn huis in Nunspeet weer mijn huis te maken en langzaam maar zeker te onderzoeken hoe het er voorstaat met mijn werk en mij.

    Vanaf het moment dat ik thuis ben, komt realiteit van de dag om de hoek kijken. Morgen wordt een pallet met boeken bij me afgeleverd. Zaterdag komen er naar verwachting zo’n dertig mensen naar de Ontmoetingsplaats-Ontmoetingsdag in Woon-/Werkplaats ZIN, bij mij thuis dus. En morgenavond verwacht ik tenminste drie logees, die vast de Ontmoetingsdag (gelukkig heb ik deze dag niet zelf hoeven organiseren en hoef ik, in mijn eigen huis, alleen maar aan te schuiven) komen voorbereiden.