• | | |

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet onder constructie

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-site

    Vorige week stond mijn week vooral in het teken van websites. Eerst drie dagen onderhoud aan mijn Verlaat Verdriet-site bij Juliette in Amsterdam. Een site onderhouden is, zoals bekend, nogal een ding. Zeker als je een hele grote website hebt. En helemaal zeker als je al geruime tijd niet toe bent gekomen aan onderhoud doen. Drie dagen van vooral zitten. Binnen zitten. Kijken. Onderzoeken. Overleggen. Discussiëren. Besluiten. Veranderen. Testen. Gelukkig gingen we woensdagavond aardig tevreden uit elkaar. Niet dat het werk helemaal was gedaan, maar we maakten een aardige slag deze dagen.

    Nieuwe site

    En dan ook een nieuwe site maken. Dat is wel even andere koek. De plannen waren er al. Afgelopen zondag, aansluitend aan de samenkom-dag van De weg van liefde 2023 hebben wij: Ronald, Stephanie en ik nog een aantal uren samen gewerkt aan onze nieuwe site Kenniscentrum Verlaat Verdriet. Zondagavond het technische gedeelte van de site. Maandag de hele dag hebben Stephanie en ik (waarvan Stephanie verreweg het leeuwendeel voor haar rekening heeft genomen!) aan het frame van de site gewerkt. Ook dat gedeelte van de site staat klaar om verder gevuld te worden met inhoud. Logo’s zijn in de maak. De uitgebreide boekenlijst met interessante boeken voor Verlaat Verdriet-ers heeft al een plek gekregen. Voorlopig staat de site nog onder constructie. We streven ernaar de nieuwe site voor de zomervakantie operabel, en dus online, te hebben. Nog even geduld. We houden je op de hoogte.

    Nieuwtje

    Voor het al aangekondigde Verlaat Verdriet-symposium voor professionals komen mijn uitgeefster Carin Wormsbecher, Maria de Greef: rouwdeskundige, vriendin en dagvoorzitter bij symposium ZEER en ik op maandag 29 april bij elkaar om onze ideeën en plannen concreet te maken. Ook hiervan houden we je op de hoogte!

  • | |

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet stappen dichterbij

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet en verlate rouw

    Als Verlaat Verdriet-er weten we maar al te goed hoe verwachte, niet verwachte en onverwachte gebeurtenissen je leven ingrijpend kunnen veranderen. Je staat voor de keuze. Aanpassen. Of heroriënteren. Nieuwe besluiten nemen. Het heft weer in eigen hand nemen.

    ‘Wat gebeurt er met alle kennis en kunde van Verlaat Verdriet en verlate rouw die je hebt ontwikkeld als jij het niet meer doet? Als jij er niet meer bent?’ is me in de afgelopen jaren vaak gevraagd. ‘Het is tijd om jouw Verlaat Verdriet-werk te verduurzamen. Zodat het beschikbaar blijft als jij het niet meer doet.’

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    ‘Je moet iets met jouw website’ zegt een van de deelnemers van De weg van liefde in oktober vorig jaar me. Het is tijd voor een nieuwe website.’ ‘Ik weet het.’ antwoord ik hem. ‘Maar ja, er leiden vele wegen naar Rome. En dit is er een van.’  ‘Ik ga dat voor je doen’ besluit Ronald, werkzaam in de IT, ter plekke. ‘Ik ga zorgen dat er een nieuwe site komt.’ ‘En ik ga die site bouwen’ vult Stephanie aan, ook ter plekke. Nog dezelfde dag zie ik ze zitten. Hoofd aan hoofd in de eetkamer van Villa le Muse. Laptop en schrijfblok op tafel. ‘Dit komt goed. Hier gebeurt echt iets moois.’ realiseerde ik me meteen toen ik dit tafereel zag.

    Verlaat Verdriet verduurzamen

    Verwachte en onverwachte gebeurtenissen in het leven van beiden zetten een aantal maanden een rem op de stroom die tijdens De weg van liefde plotseling ontstond. Maar nu gaan we verder op de ingeslagen weg. De basis voor de nieuwe site Kenniscentrum Verlaat Verdriet is gelegd. Komend weekend leggen we plannen, ideeën en agenda’s naast elkaar. De stip op de horizon wordt helderder en groeit. Kenniscentrum Verlaat Verdriet komt met rasse schreden dichterbij. Samen Verlaat Verdriet verduurzamen. Ik verheug me!

     

  • | | |

    Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet…

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit niet

    Valt het jou ook op? Zie jij ook steeds weer Verlaat Verdriet opduiken in allerlei vormen en gedaanten? Alleen dan zonder de naam Verlaat Verdriet? De mensen die je in die gevallen ziet of hoort lijken niet één ding gemeenschappelijk te hebben namelijk, het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd, maar minstens twee. Een vaste overtuiging dat het hun persoonlijke unieke probleem is. In plaats van een groter, breder, universeler probleem, dat bij veel meer volwassenen voorkomt.

    Ik noem een paar

    Onlangs presenteerde Arjen Lubach Joost Klein als deelnemer aan het komende songfestival. Arjen Lubach verloor jong zijn moeder. Hij schreef daarover zijn boek: Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend.

    Joost Klein, die zonder schaamte de wereld laat weten wat het vroege verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan in wat hij zingt, zegt en doet. Wat het voor hem heeft betekend dat zijn zoektocht naar adequate hulp steeds opnieuw een faliekant doodlopende weg bleek te zijn, in een tijd dat hij die hulp heel hard nodig had.

    Samen spraken deze twee mannen over Stromae, de Belgische artiest met de stormachtige carrière, die jong zijn vader verloor en steeds weer verdwijnt in diepe gaten van depressies.

    Aaf BrandtCorstius in haar theatervoorstelling Welkom in mijn zielige jeugd.

    Ap Dijksterhuis, psycholoog en hoogleraar die de zoektocht naar de vader die hij in vroege jeugd verloor deelt in zijn boek Vader.

    Eva Crutzen die verlies – onder meer het verlies van haar moeder in haar jeugd – en rouw deelt in haar dramaserie Bodem.

    Alma Mathijsen die in haar boek Bewaar de zomer haar ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van haar vader in haar jeugd beschrijft.

    Hun eigen persoonlijke sores

    Wat mij steeds weer opvalt is dat de mensen die het betreft de gevolgen van het vroege verlies van hun ouder(s) zien als hun eigen unieke probleem. Hun eigen, persoonlijke, unieke sores. En dat is het natuurlijk ook. Maar dat het individu-overstijgend is, veel universeler, dat lijken veel van deze mensen zich niet te realiseren. Soms denk ik dan: denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld die dit is overkomen? Denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld (of zelfs maar in Nederland) die worstelt met de problemen waar jij mee worstelt? Komt het zelfs niet eens bij je op om dit te bedenken? Besef je echt niet dat er zoveel Verlaat Verdriet-ers zijn die zijn als jij?

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit wel

    Juist dat heeft mij, vanaf het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk, gefascineerd. Vooral nadat ik me in mijn eigen proces van verwerken en helen realiseerde: maar ik ben helemaal niet de enige! Ik ben helemaal niet zo uniek als ik altijd heb gedacht!

    Hoe verschillend de levensverhalen van Verlaat Verdriet-ers ook zijn: bijna altijd spelen dezelfde thema’s. Thema’s die ik heb ondergebracht in de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Kenmerkende patronen waarin Verlaat Verdriet-ers zich herkennen. Waarvan sommige Verlaat Verdriet-ers zeggen: ik heb ze (bijna) allemaal.

    Tip

    Wil je weten hoe dat zit bij jou: lees de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Doe de Zelftests.

    Vragen aan jou

    • Wie ziet dit niet voor jouw gevoel?
    • Wat wordt dan niet gezien voor jouw gevoel?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet: wat zie jij? Wat zie jij niet?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit wel: wat zie jij niet? Wat zie jij wel?

    Lezen

    Meer lezen

    Zien

    Bodem

    Boeken over Verlaat Verdriet van Titia Liese

  • | |

    Ze heeft toch rouwverwerking gehad….

    DoorTitia Liese

    Ze heeft toch rouwverwerking gehad….

    Steeds vaker krijg ik signalen als: ‘Ze heeft toch rouwverwerking gehad‘ uit de wereld van hulpverleners. Het zijn verzuchtingen in deze – of vergelijkbare – bewoordingen van professionals die werken met kinderen die in hun jeugd een ouder – of hun beide ouders – hebben verloren. Kinderen. Tieners. Pubers. Adolescenten. Jong volwassenen. Die onbegrijpbaar gedrag vertonen. Die, en dat is nog vele malen ernstiger, onbegrepen gedrag vertonen. Jonge Verlaat Verdriet-ers die zich, ondanks alle goedbedoelde hulp die ze na het verlies van hun ouder(s) kregen, onbegrepen voelen. Zich nog verder afsluiten voor weer een hulpverlener die er geen snars van begrijpt. Zij/hij heeft toch rouwverwerking gehad! Wat kan er dan nu nog aan de hand zijn?

    Hulpverleners

    Elke keer als ik weer zo’n verzuchting hoor of lees voel ik de boosheid in me opkomen. De frustratie. Wanneer, oh wanneer, dringt het eens bij hulpverleners door dat een kind dat een ouder verliest door overlijden veel meer verliest dan die ouder alleen. Oneindig veel meer. Wanneer dringt het eens bij hulpverleners door dat hulpverlening bij jong ouderverlies is gebaseerd op onderzoek van wetenschappers naar kinderen, verlies en rouw. Wanneer dringt het eens bij hulpverleners door dat deze wetenschappers geen snars weten van de gelaagdheid en de complexiteit van de gevolgen van jong ouderverlies op de lagere termijn. En wanneer dringt het eens bij hulpverleners door dat ‘rouwverwerking’ bij kinderen die hun ouder(s) verliezen niet voorkomt dat deze kinderen in hun volwassenheid vast kunnen lopen in patronen van de overleefkracht die ze hebben moeten gebruiken om zich staande te houden.

    Schaamte overwonnen

    ‘Weet je wat het is?’ stelt een van de deelnemers – zelf wetenschapper en onderzoeker – in een Verlaat Verdriet-workshop enige tijd geleden. ‘Wetenschappers denken altijd dat zij gelijk hebben’.
    Wat ben ik blij met Verlaat Verdriet-ers als Annemieke Arendsen die haar angst, en haar schaamte, om naar buiten te treden overwint. Een artikel schrijft over het vroege verlies van haar vader dat kort geleden is gepubliceerd in NRC. Haar artikel met ons deelt tijdens het Verlaat Verdriet-symposium van 2 maart j.l. Die de moed opbrengt zich te laten interviewen door een krant (Algemeen Dagblad, editie Utrecht. Zaterdag 30 maart 2024. Binnenkort mogelijk doorgeplaatst naar andere regionale edities van Algemeen Dagblad. En mogelijk ook naar regionale edities van De Stentor.)
    Wat ben ik blij met Joost Klein, die onbeschroomd laat weten wat het vroege verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan. En nog doet. Wat zijn trieste zoektocht naar adequate hulp met hem heeft gedaan. En nog doet.

    JA

    JA – het is tijd

    • Om hulpverleners te scholen in de complexiteit van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn;
    • Voor een Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners;
    • Voor een nieuwe website: Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Ik kan je verzekeren: aan alle JA’s wordt gewerkt (en nog veel meer!).