• | |

    Schuldgevoel: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. Nieuwe inzichten. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Schuldgevoel 

    ‘Mijn moeder overleed tijdens mijn geboorte. Ik ben de jongste van vijf kinderen. Ik probeer altijd me niet schuldig te voelen aan haar overlijden. Rationeel weet ik dat ik me niet schuldig hoef te voelen. Maar het is er wel. Al mijn leven lang probeer ik me zo klein mogelijk te maken. Vrouw, 54 jaar, verloor haar moeder bij haar geboorte. Haar moeder werd 32 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    De levenslange invloed van het vroege verlies van je ouder(s)

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Onderzoek eens de waarde van ‘mijn’

    DoorTitia Liese

    In de tijd dat ik voor de eerste keer borstkanker had leerde ik een klein trucje. Heb het niet meer over ‘mijn’ borstkanker. Borstkanker is niet ‘mijn’ borstkanker. Is niet ‘mijn vriendinnetje’.
    Door borstkanker ‘mijn borstkanker’ te noemen identificeer je je met iets wat je eigenlijk helemaal niet wit hebben. Je ziet het als iets onlosmakelijks. ‘Van mij’.

    Diagnoses uit de DSM krijgen ook vaak een soort van liefkozend ‘mijn’. ‘Mijn’ ADHD. ‘Mijn’ borderline. ‘Mijn’ angsten. ‘Mijn’ autisme. ‘Mijn’ dissociaties. Je problemen zijn als het ware ‘gehospitaliseerd’ geraakt. Je bent het. In plaats van dat je het ‘hebt’.

    Overlevingspatronen

    Niet meer ‘mijn’ gaat ook op voor overlevingspatronen, realiseerde ik me indertijd. Heb het niet meer over ‘mijn’ overlevingspatronen. Maar over ‘overlevingspatronen’. Overlevingspatronen zijn niet ‘jij’. Overlevingspatronen zijn patronen die je zelf hebt gemaakt. Je kunt ze ook weer zelf veranderen. Een klein, maar effectief trucje is dus overlevingspatronen niet meer ‘mijn’ overlevingspatronen te noemen. Maar ‘overlevingspatronen’.

    Daarentegen

    Daarentegen is het belangrijk het wel te hebben over ‘mijn’ verlaat verdriet. Over ‘mijn’ verlaat rouwproces.’  Zolang je bezig bent met de gevolgen van het vroege verlies van je ouder, met jouw verlaat verdriet dus, en met jouw verlate rouwproces is het juist belangrijk geïdentificeerd te zijn. Om verlaat verdriet en verlate rouw wel te zien – en te erkennen – als van jou.

    Verlaat rouwproces

    Verlaat Verdriet is geen diagnose uit de DSM. Verlaat Verdriet is veroorzaakt door een onomstotelijk feit: de vroege dood van je ouder(s).
    Een verlaat rouwproces is een opdracht die je aan jezelf stelt. Om de discipline op te brengen dit proces tot een goed einde te brengen is het juist nodig tegen jezelf te zeggen: zolang het nodig is, is dit mijn verlaat verdriet. Is dit mijn verlate rouwproces.

    Kleine trucjes. Groot effect.

  • | |

    Een workshop met een heel bijzondere samenstelling

    DoorTitia Liese

    Jongen en meisje, 1903

    Elke workshop gebeurt het weer – een bijzonderheid in de samenstelling van de groep. Een bijzonderheid die je niet zelf verzint. Niet kunt verzinnen. In de workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen verloren de deelnemers niet alleen in hun jeugd hun beide ouders. Drie van de vier aanwezigen waren – en zijn dus! – enigst kind.

    Drie dubbel verlies en meer

    In je jeugd een ouder verliezen door overlijden heeft een enorme impact dat levenslange sporen nalaat. In je jeugd je beide ouders verliezen heeft een meer dan dubbelgrote impact. Je verliest bijvoorbeeld niet alleen je ouders, maar ook je ouderlijk huis. Enigst kinderen raken alles kwijt. Kunnen hun verliezen niet delen met broers of zussen. Toen niet. Nu ook niet.

    Herkenning en erkenning

    ‘Alleen al de herkenning en de erkenning bij elkaar doen me in deze workshop al zo verschrikkelijk goed. Ik kan er bijna geen woorden aan geven. Maar het geeft me zoveel rust. En vertrouwen. Ik kan weer verder.’ Zo benoemt een van de deelnemers haar eerste ervaringen in deze workshop.
    Albertine Richaerts, we hebben al vele workshops Dubbel Ouderverlies samen gegeven, maar deze was ook voor jou heel speciaal. Dank je wel voor weer een mooie workshop samen. Wat bijzonder voor jou om te kunnen delen met 2 andere Verlaat Verdriet-ers, enigst kinderen. Net al jij.

    Couveusekinderen

    Ik noemde het eerder in deze blog. Iedere workshop opnieuw heeft een bijzonderheid in de samenstelling. De workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen had nog een extra bijzonderheid in de samenstelling. Drie van de vier deelnemers hebben de eerste tijd van hun leven doorgebracht in een couveuse. Zo’n vroege scheiding – ruptuur! – van je moeder – van je ouders moet ik hier eigenlijk zeggen – kan op zijn eigen manier ook een levenslange impact hebben op je leven. Ook een onderwerp dat je maar zelden kunt delen met andere aanwezigen in een Verlaat Verdriet-workshop. In deze workshop dus wel. Extra bijzonder als dan ook nog een van de drie aanwezigen als verpleegkundige met hart en ziel werkt met prematuren!

  • | |

    Verlaat Verdriet en erfrecht

    DoorTitia Liese

    Goed om weer eens aandacht te besteden aan Verlaat Verdriet en erfrecht, realiseerde ik me gisteren na een gesprek met een Verlaat Verdriet-er.

    Verlaat Verdriet en erfrecht

    In 2017 schreef ik (in verband met symposium ZEER voorjaar 2017) een blog over Verlaat Verdriet en erfrecht. Aan de telefoon sprak ik indertijd ter gelegenheid van het symposium een dochter-zonder-moeder die jaren geleden een basis-workshop Zonder Moeder volgde.  (Meer dan 20 jaar geleden, zo kwamen we toen samen tot de conclusie.)

    Stiefmoeder

    Deze dochter-zonder-moeder verloor als kind van 6 jaar haar moeder. Haar vader hertrouwde al snel. Ze kreeg dus een stiefmoeder. Een stiefmoeder met wie het in het geheel niet boterde. Jarenlang heeft de dochter-zonder-moeder als volwassene gewerkt aan het normaliseren van haar relatie met de stiefmoeder. En kwam een heel eind. Er was een volwassen relatie ontstaan. Een relatie met haar stiefmoeder waar ze mee kon leven.

    Erfenis

    Een paar jaar geleden overleed haar vader. Wat de erfenis betreft had deze vader helemaal niets geregeld. Naar blijkt na het overlijden van haar vader maakt de stiefmoeder alsnog verschil tussen de kinderen van het samengestelde gezin: broers/zussen, halfbroers/halfzussen, stiefbroers/stiefzussen. Alle inspanningen om de relatie te normaliseren zijn als gevolg daarvan weer teniet gedaan. ’Ik wil haar nooit meer zien, zegt deze dochter-zonder-moeder. Voor mij is het nu klaar.’

    Erfrecht

    ‘Goed om aandacht te besteden aan Verlaat Verdriet en erfrecht. Je kunt zoveel ellende besparen als je tevoren nadenkt over erfenis, erfrecht en nabestaanden in samengestelde gezinnen’, benadrukt deze gedupeerde dochter-zonder-moeder nogmaals.

    Advies

    Heb je als Verlaat Verdriet-er het gevoel dat ook bij jou erfenis en erfrecht een rol spelen? Zowel bij grote zaken als bij kleine zaken? Ben je op zoek naar advies?
    Neem contact op met mr. Martine Verhaar. Martine is jurist – advocaat en mediator. Gespecialiseerd in erfrecht. Als Verlaat Verdriet-er is Martine bovendien op de hoogte van zaken die (kunnen) spelen in samengestelde gezinnen en families.

    Website

    Mr. Martine Verhaar  https://www.verhaaradvocatuur.nl/