• | |

    Er zit een zwart gat in me

    DoorTitia Liese

    ‘Er zit een zwart gat in me’
    Het is minstens 40 jaar geleden. Ik volgde een opleiding tot Humanistisch Uitvaartbegeleider en moest iets over mezelf vertellen.
    Nog nooit had ik iets gezegd over dat zwarte gat. Tegen niemand. Nog nooit had ik het zelfs maar benoemd. Ineens was het er. Daar. Op dat moment werd ik me er volledig van bewust: er zit een zwart gat in me.

    Het zwarte gat

    De begeleidster van de cursus vroeg door. Ik vertelde dat ik jong mijn moeder was verloren. Ook een thema waar ik eigenlijk nooit over sprak. Althans niet over wat het voor mij betekende. Met niemand. ‘Wat apart’ reageerde ze. ”Het zwarte gat’: dat heb ik eerder horen zeggen door andere vrouwen die jong hun moeder waren verloren.’

    Bijeenkomst

    Op dat moment kende ze een paar andere vrouwen met deze ervaring. ‘Zullen we een keer een dag bij elkaar komen om het hier over te hebben? Kan bij mij thuis. Ik doe dit graag voor jullie, want het fascineert mij ook.’ Zo gezegd, zo gedaan. Wat een bijzondere dag. Voor het eerst van mijn leven ontmoette ik bewust andere vrouwen die jong hun moeder waren verloren. Die dat verlies – en de gevolgen van dat verlies – net als ik ervaarden als ‘een zwart gat.’

    Die dag

    Mijn bewustwording van het zwarte gat, en de impact die dat niet alleen op mij had maar dus ook op andere vrouwen die hun moeder jong verloren – die dag – is het begin geweest van het werk waarvan je kunt zeggen dat het mijn levenswerk is geworden: mijn Verlaat Verdriet-werk. Het zwarte gat heeft zich gevuld met kleur. Met leven.

  • | | |

    Hoe zit het met jouw gevoel van eigenwaarde?

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet kent vele thema’s. Thema’s die zich mogelijk ook bij jou voordoen. Een van de thema’s is gevoel voor eigenwaarde.

    Waardevol

    Een kenmerk van veel Verlaat Verdriet-ers is dat ze weinig – of geen – gevoel van eigenwaarde hebben. Als je geen idee hebt wie je bent: hoe zou je je dan waardevol moeten voelen? Of als je je altijd hebt aangepast, alles altijd belangrijker lijkt te zijn dan jij, als je twijfelt aan je bestaansrecht: waar zou je dan gevoel van eigenwaarde aan kunnen ontlenen?

    Besef van eigenwaarde

    Er is een aspect van weinig of geen besef van eigenwaarde hebben dat ik in deze blog graag met je wil delen. Namelijk dat Verlaat Verdriet-ers eveneens vaak heel weinig – of geen – besef hebben van wat ze bij andere mensen teweeg kunnen brengen. Wat voor invloed hun gedrag heeft op andere mensen. Wat hun woorden doen met andere mensen. Dat kan zijn bij naasten. Maar dat kan ook zijn bij mensen die verder van je weg staan. Zoals vrienden of collega’s.

    Gelijkwaardig

    Heb jij hier ooit bij stil gestaan? Sta je er ooit bij stil? Realiseer jij je dan dat de ander een mens is zoals jij? Met eigen gevoelens. Eigen kwetsbaarheden. Met eigen blauwe plekken op de ziel. Net als jij. Gelijkwaardig.

    Groeien

    Ik weet dat het lastig is voor Verlaat Verdriet-ers, om dit te onderkennen. Om dit zien. Onder ogen te zien dat dit ook wel eens voor jou zou kunnen gelden.
    Maar als we het over eigenwaarde hebben, of over gebrek aan eigenwaarde, is het nodig om dit te beseffen. Onder ogen te zien. Er verantwoordelijkheid voor te nemen. Alleen dan kun je het veranderen. Kan jouw eigen gevoel van eigenwaarde groeien. Misschien wel uit deze onverwachte hoek.

  • | |

    Vind je je partner een narcist?

    DoorTitia Liese

    Hij

    Vind je je partner een narcist?
    Weet je eigenlijk zeker dat je partner een narcist is?
    Heb je last van zijn patronen?
    Zet hij zichzelf voor jouw gevoel altijd op de voorgrond?
    Draait altijd alles om hem?

    Jij

    Vraag je je wel eens af hoe het bij jou zit?

    Hoe zit het met jouw ingesleten patroon je altijd aan te passen?
    Ben je altijd hulpvaardig?
    Wil je altijd zorgen?
    Heb je weinig gevoel voor eigenwaarde?
    Twijfel je aan je bestaansrecht?
    Maak je jezelf altijd kleiner dan je bent?
    Heb je moeite met ruimte innemen?
    Krijgen de belangen van andere mensen altijd voorrang bij jou?
    Ben je altijd bang om afgewezen te worden?

    Heb je er enorme behoefte aan je gezien en gehoord te voelen?
    Snak je ernaar onvoorwaardelijk aanwezig te mogen zijn?
    Verlang je er boven alles naar dat er voor jou wordt gezorgd?

    Doen

    Hem verander je niet, als hij niet wil veranderen.
    Maar als jij je patronen verandert, kan hij wel mee veranderen.

    Leer op een gezonde manier op te komen voor jouw eigen belangen.
    Kom uit de schaduw waarin je jezelf verborgen houdt.
    Laat je zien.
    Laat je horen.
    Maak jezelf niet langer kleiner en afhankelijker dan je bent.
    Werk aan je gevoel van eigenwaarde.
    Stop met slachtoffer-gemopper.

    Misschien blijkt de narcist wel kleiner te zijn dan je dacht.

    Lezen

  • | |

    Rouwverwerken kan – eindelijk – weer rouwen worden

    DoorTitia Liese

    Covid confronteert ons met veel. Heel veel. Van binnen. Van buiten. In ons zelf. In onze omgeving. Ons leven. Het leven.

    Maakbaarheid

    Een van de vele thema’s waar Covid ons mijns inziens mee confronteert is het einde van de maakbaarheid. In ieder geval het einde van de illusie van de maakbaarheid.
    Einde aan ruim 1,5 eeuw – zo niet langer – van toenemend vertrouwen in maakbaarheid. Ineens krijgt dat vertrouwen een ongelofelijke dreun. Zo’n grote dreun dat we ons er nog nauwelijks bewust van (kunnen) zijn wat de betekenis van dat verlies zal gaan zijn.

    Lichtpunt

    Maar.
    Ik zie een lichtpunt in dat verlies van maakbaarheid. Een lichtpunt dat ik aan alle kanten toejuich. Eindelijk. Rouwverwerken kan weer rouwen worden. Geen schematisch maakbaar proces meer. Maar een weg naar je opnieuw verbinden met je leven. Met het leven.

    Een weg waarin ruimte is voor individuele verschillen. Maar waarin we ons er ook van bewust zijn dat in wezen alle mensen hetzelfde zijn. Verlangen naar geborgenheid. Zoeken naar veiligheid. Verlangen naar zekerheid. Angst voor verandering. Verliesangst.
    Weten dat mensen elkaar nodig hebben.

    Verwerken en rouwen

    Verwerken in de individuele verschillen die er ook zeker zijn.
    Helen in verbinding  door de overeenkomsten. In samenhang. Verbondenheid. Met elkaar.

    Vorm en inhoud

    Rouwverwerken gaat vaak over vorm.
    Rouwen gaat altijd om inhoud.

    Tijd voor Rouw post ’20 – rouwen na de maakbaarheid.

    Rouw kent geen tijd

    Binnenkort op YouTube: de filmopname van de Verlaat Verdriet-theorie die ik in de loop van mijn jarenlange werkervaring heb ontwikkeld: Rouw kent geen tijd.