• | | | | | | | | | | |

    Verlaat Verdriet-lezing in Leeuwarden

    DoorTitia Liese

     

    Gat in m’n ziel

    Lezing op woensdag 15 februari 2017 Deze datum wordt verzet naar een later tijdstip. Informatie hierover zodra de nieuwe datum is vastgesteld (maart/april 2017) over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn
    in Leeuwarden
    door Titia Liese

    JE VERLIEST ZOVEEL MEER

    Wanneer je al vroeg in je leven je vader en/of moeder verliest, vormt dit je leven vanaf deze jonge leeftijd. Veel van deze volwassen mannen en vrouwen, ondervinden in hun volwassen leven problemen, die te maken hebben met dit vroege verlies van hun ouder(s).
    Tal van complicaties, die niet alleen de Verlaat Verdriet-ers zelf raken, maar die ook impact hebben op de mensen in de omgeving: familie, vrienden, partners, collega’s en/of hulpverleners.

    (H)ERKENNING

    Ondanks het feit dat Verlaat Verdriet een grote groep mensen betreft (meer dan een miljoen volwassen Nederlanders verloren in hun jeugd een ouder – of beider ouders door overlijden), is er nog steeds relatief weinig (h)erkenning voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Zowel bij eventuele hulpverleners als bij Verlaat Verdriet-ers zelf.

    Titia is ervaringsdeskundige en werkt meer dan 20 jaar met volwassenen die dit meegemaakt hebben en hier later in hun leven bij stil durven staan.
    Ze ontwikkelde lezingen, begeleidingsprogramma’s, schreef zelfhulp- en informatieve boeken over mensen met Verlaat Verdriet.

    Ervaring

    Irene (32, vader overleden toen ze 11 was): ‘Tijdens mijn burn-out ontdekte ik Verlaat Verdriet, na het lezen van de boeken, het bezoeken van de lezing en het deelnemen aan de workshop vielen er zo veel kwartjes, fijn om deze (h)erkenning te vinden en mee verder te kunnen!’

    Datum

    Woensdag 15 februari 2017

    Waar

    Op dit moment nog niet bekend.

    Kosten

    De kosten voor deze avond bedragen € 10,- pp, aan de zaal te voldoen.

    Aanmelden

    In verband met de beschikbare ruimte is het aan te bevelen je tevoren aan te melden voor deze lezing leeuwarden@verlaatverdriet.nu

    Bijzonderheden

    • Titia Liese organiseert deze lezing in samenwerking met Lienke Bekkema. Lienke verloor als kind haar beide ouders.
      Ze is bezig – vanuit haar eigen ervaring – een hulpaanbod voor jonge (half)wezen te ontwikkelen.
      Wil je meer weten over de plannen van Lienke?
      Neem contact met haar op lienke12@hotmail.com
    • Geef de tip van de lezing alsjeblieft door in je eigen netwerk!
    • Geef de tip van het hulpaanbod van Lienke door in je eigen netwerk!
  • | | | | | | | | | |

    Stapelingen III

    DoorTitia Liese

    Stapelingen van beschadigingen

    Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan?

    In Stapelingen I schreef ik over beschadigingen die Verlaat Verdriet-ers kunnen hebben opgelopen in hun jeugd. In de tijd voordat hun ouder overleed.
    In Stapelingen II schreef ik over beschadigingen die Verlaat Verdriet-ers  kunnen hebben opgelopen als gevolg van het onomkeerbare verlies van hun ouder.
    In Stapelingen III wil ik het hebben over beschadigingen die Verlaat Verdriet-ers kunnen hebben opgelopen in hun leven als volwassene.

    Lot

    Als gevolg van het vroege – onomkeerbare – verlies van je ouder, ben je mogelijk als Verlaat Verdriet-er, net als heel veel andere Verlaat Verdriet-ers, kwetsbaar geworden voor invloeden op je leven die van buitenaf komen. (Let bijvoorbeeld maar eens op hoeveel Verlaat Verdriet-ers een altijd aanwezig systeem van controle hebben ontwikkeld!)
    Verlies dus door dood.
    Door een invloed van buitenaf die je niet onder controle had.
    Een gebeurtenis die je niet kon voorkomen.

    Die levensveranderende invloed van buitenaf heeft Verlaat Verdriet-ers kwetsbaar gemaakt voor invloeden van buitenaf.
    Kwetsbaar voor je lot dus.

    Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan, als je zo vroeg in je leven hebt meegemaakt dat de dingen niet goed gingen?
    Definitief niet goed?

    Ziekte

    Ervaringen in je leven na het verlies van je ouder, in je kindertijd en in je leven als volwassene, stapelen op eerdere (verlies)ervaringen in je leven. Zowel op de ervaringen zelf, als op de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld.
    In Stapelingen III wil ik het hebben over vervolgstapelingen in je leven als volwassene als gevolg van ziekte.
    Van ingrijpende ziekte.
    Van levensveranderde ziekte.
    Ziekte die opnieuw diep ingrijpt in je leven.
    Die jou als mens – opnieuw – uit balans brengt.
    Die opnieuw een aanslag betekent op je overleefkracht(en).

    Overleven

    Opnieuw word je geconfronteerd met de eindigheid van het leven.
    Opnieuw moet je overleefkracht op alle mogelijke manieren in jezelf vinden.
    Opnieuw steken ze de kop op:
    oude pijn;
    oud verdriet;
    oude wanhoop.

    Het vroege verlies van je ouder lijkt weer helemaal aanwezig te zijn in je leven.
    ‘Nee toch, niet weer.’ denken (zeggen) mensen in je omgeving. ‘Dat hadden we toch al gehad?’

    Overlevingspatronen die je had ontwikkeld – zowel de negatieve als de positieve – werken niet meer.
    Overleven is slopend voor je lijf. En voor je psyche.
    Je brengt het eigenlijk niet meer op.
    Waar moet je nog vertrouwen vandaan halen?

    Overleefkracht

    ‘Je moet het accepteren.’ 
    Het is zo gemakkelijk gezegd (tegen andere mensen) ‘Je moet het accepteren’.
    Maar doe het maar eens! Sta maar eens voor deze taak!

    Tegen deze Verlaat Verdriet-ers wil ik – nogmaals – zeggen: ‘Volwassenen die als kind een ouder hebben verloren, hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden!’

    Die overleefkracht heb je in je!
    Ook al lijkt die kracht vaak heel ver weg te zijn:
    die overleefkracht heb je.
    Ook jij!

  • | | | | | | | | | | |

    Stapelingen II

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    Stapelingen van beschadigingen

    Een kind dat een ouder verliest, verliest veel meer dan die ouder alleen.
    Het kind verliest ook

    geborgenheid
    veiligheid
    continuïteit
    vertrouwen

    In mijn blog van 8 december 2016 Stapelingen I heb je kunnen lezen over de beschadigingen bij Verlaat Verdriet-ers die – voorafgaand aan het verlies van hun ouder – niet in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten.

    In Stapelingen II gaat het om stapeling van beschadigingen bij Verlaat Verdriet-ers, die in hun jeugd zijn ontstaan als gevolg van het verlies van hun ouder.

    De overleden ouder

    Het kind verliest de ouder, en met haar/hem de aanwezigheid van die ouder. En daarmee de opvoeding die uitging van die ouder.
    Het verliest de specifieke aandacht, de zorg en de geborgenheid van de liefde van die ouder.
    Het verliest het genetische voorbeeld van die ouder (lijk ik op mijn moeder/op mijn vader?).
    Het verliest de manier waarop die ouder haar/zijn kinderen voor-leefde. De specifieke cultuur dus van die ouder.

    De infrastructuur van het gezin

    Naast de ouder verliest het kind ook de veiligheid van de oorspronkelijke samenhang van het gezin.
    Het gezin raakt ontwricht.
    Het oorspronkelijke verband van het gezin valt uiteen.
    De gezinsleden komen ieder op een eigen eilandje terecht.
    De relatie met de overgebleven ouder komt in veel gevallen onder spanning te staan.
    Ieder van de gezinsleden, van jong tot ouder, probeert zich zichzelf in veiligheid te brengen, zich zo goed en zo kwaad als dat gaat staande te houden en er op haar/zijn manier het beste van te maken.
    Maar niemand weet goed hoe.
    De toekomst is ongewis en onbetrouwbaar geworden.

    De overgebleven ouder

    De relatie van het kind met de overgebleven ouder verandert in veel gevallen ingrijpend.
    Niets is meer zoals het was.
    Ook de relatie met de overgebleven ouder niet meer.

    Broertjes en zusjes

    De relaties met aanwezige broertjes en zusjes veranderen.
    Ook broertjes en zusjes sluiten zich af en brengen zichzelf in veiligheid.

    Familie

    In veel gevallen veroorzaakt de dood van een ouder een breuk met de familie van de overleden ouder.
    Soms gebeurt dat onmiddellijk na haar/zijn dood. Soms op een later tijdstip, als de overgebleven ouder een nieuwe partner heeft gevonden.
    In andere gevallen is er sprake van een sluipend proces. Totdat het kind uiteindelijk niet, of nauwelijks, meer contact heeft met de familie van haar/zijn overleden ouder.

    Omgeving

    In sommige gevallen gaat het gezin kort na het overlijden van de ouder verhuizen naar een andere plaats.
    Het kind raakt haar/zijn vertrouwde omgeving kwijt.

    School

    Kinderen die op het moment dat de ouder overlijdt op het punt staan naar een volgende school te gaan, moeten die grote overgang maken zonder de steun van de ouder die er niet meer is.
    Ze komen in een nieuwe omgeving terecht.
    Een omgeving waar niemand weet heeft van wat er is gebeurd.

    Nieuwe partner

    Veel kinderen moeten een nieuwe partner van hun overgebleven ouder in hun leven accepteren.
    Sommige van hen moeten dat al binnen enkele maanden nadat de ouder is overleden.

    Samengesteld gezin

    In de gevallen dat de nieuwe partner van de overgebleven ouder ook kinderen heeft, moet het kind haar/zijn plaats zien te vinden in het nieuwe gezin.
    Ook de nieuwe partner en haar/zijn kinderen heeft/hebben in de meeste gevallen een ingrijpend verlies geleden.
    Als er nieuwe kinderen van de overgebleven ouder met haar/zijn nieuwe partner geboren worden, verandert de plaats van de kinderen die er al waren opnieuw.

    Lees meer

    Op deze site

    Verliezen en transities
    BOS-patronen
     De paradox van verlies en winst

    Boek

    Gids voor Verlaat Verdriet 

    Hulp

    Heel je leven

    De individuele workshop Heel je leven bij Titia helpt je ingrijpende gebeurtenissen in je leven in kaart te brengen en ze een plek te geven in je levensverhaal.

    FOTO

    Foto: Gesteente, Wikipedia

  • | | | | | | | | | | | |

    Stapelingen I

    DoorTitia Liese

    Stapelingen van beschadigingen

    Hechten

    Over het algemeen kun je (inmiddels, gezien de ontwikkelingen in de laatste decennia met betrekking tot echtscheidingen mogelijk kon) zeggen dat Verlaat Verdriet-ers uit hele gewone gezinnen komen.
    Gezinnen met een moeder, met een vader, met kind(eren).
    Over het algemeen kun je zeggen dat Verlaat Verdriet-ers in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten.
    Tot de ouder overleed. 

    Maar niet altijd.
    Niet in alle gevallen.

    Beschadigingen

    In een aantal gevallen was het leven voor Verlaat Verdriet-ers al voor de ouder overleed niet veilig genoeg.
    Of ronduit onveilig.
    Bijvoorbeeld omdat de ouder al lange tijd leed aan een lichamelijke of geestelijke ziekte.
    Denk bijvoorbeeld aan de kinderen van wie een ouder door zelfdoding overlijdt. Zelden komt een zelfdoding ‘zomaar uit de lucht vallen’. Integendeel. Meestal is er al veel langere tijd sprake van pogingen, die hun invloed hadden op het dagelijkse leven van het kind. En op het kind zelf dus ook.

    Of er was sprake van een levensbedreigende ziekte. Een ziekte dus waardoor de ouder steeds verder aftakelde – en in een aantal gevallen zelf zorgafhankelijk werd. In plaats van de veiligheid te kunnen bieden van de zorgende ouder.

    Of je ouder overleed voor of kort na je geboorte.

    Of denk aan een ouder met verslavingsproblematiek. Zoals een alcoholverslaafde ouder, van wie je als kind eigenlijk al te vaak moest hopen dat die ouder niet thuis zou komen. In plaats van erop te kunnen vertrouwen dat de ouder zorg zou dragen voor jou.

    Of denk aan de Verlaat Verdriet-ers die al voordat hun ouder overleed binnen het gezin seksueel werden misbruik.
    Bijvoorbeeld door de vader.
    Of door de moeder.

    Basis

    Veel Verlaat Verdriet-ers hebben het gevoel geen basis te hebben.
    Dat maakt ze angstig.
    Angstig om in een gat te vallen.
    Angstig voor het cascade-effect.

    Ook Verlaat Verdriet-ers die in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten kennen die angsten. Toch hebben deze Verlaat Verdriet-ers die basis wel. Het is belangrijk voor deze Verlaat Verdriet-ers zich te reasliseren dat ze die oorspronkelijke basis wel hebben.

    Geen basis

    Verlaat Verdriet-ers, die niet in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten – voor wie dus vertrouwen nooit vanzelfsprekend aanwezig is geweest, ook al voordat ze hun ouder verloren – zijn in grote mate extra kwetsbaar.
    Voor deze Verlaat Verdriet-ers is het belangrijk zich van deze extra kwetsbaarheid bewust te zijn. Zeker ook in een therapie-traject.
    Voor hun is het extra belangrijk een therapeut te hebben die zich zowel bewust is van de impact van jong ouderverlies op vertrouwen, als van het ontbreken van de veilige basis voordat de ouder overleed.
    Verlaat Verdriert-ers die niet veilig gehecht zijn geweest hebben een scala aan extra problemen!

    Hulp

    Als je, naast het vroege verlies van je ouder, als kind ook in de situatie bent geweest dat je je niet veilig hebt kunnen hechten, kan het raadzaam zijn contact op te nemen met een hulpverlener/therapeut.
    Zoek dan een hulpverlener/therapeut die kennis heeft van de omvangrijke gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
    Maak haar/hem attent op de extra complicaties die zich in je vroegste bestaan hebben voorgedaan.

    Ben je als Verlaat Verdriet-er wél in de gelegenheid geweest je veilig te hechten? Word je daar dan van bewust.
    Tel je zegeningen!
    Ook al voelt het voor jou alsof je geen basis onder je bestaan hebt: je hebt die basis toch echt!
    In jou zit wel een basis-vertrouwen.
    Een basisvertrouwen in het leven.
    Een basisvertrouwen in mensen.
    Ben je een therapie?
    Ook dan is het belangrijk je therapeut erop attent te maken dat je die oospronkelijke basis hebt.

    Heel je leven

    De individuele workshop Heel je leven bij Titia helpt je ingrijpende gebeurtenissen in je leven in kaart te brengen en ze een plek te geven in je levensverhaal.

    Foto

    Foto: Gesteente, Wikipedia